Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §24.21.1-24.21.12

ヒエロニュムス暗殺後の動乱とシュラクサイ市民の蜂起

726 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

シキリアで戦争が勃発する中、ヒエロニュムス暗殺後の動揺が収まり、シュラクサイの市民は自由の回復に立ち上がる。アドラノドロスが防備を固めるが、反乱勢力はアクラディナで市民を武装させ、要衝を確保する。

§24.21.1Romani, cum bellum nequaquam contemnendum in Sicilia oreretur morsque tyranni duces magis inpigros dedisset Syracusanis, quam causam aut animos mutasset, M. Marcello alteri consulum eam provinciam decernunt.
シキリアにおいて決して侮れない戦争が起こりつつあり、独裁者の死が、シュラクサイの人々にその大義や意志を変えさせたというよりは、むしろより精力的な指導者たちを与えていたため、ローマ人は、執政官の一人であるマルクス・マルケッルスにその属州を割り当てた。
§24.21.2secundum Hieronymi caedem primo tumultuatum in Leontinis apud milites fuerat vociferatumque ferociter parentandum regi sanguine coniuratorum esse.
ヒエロニュムスの殺害の直後、最初はレオンティニの兵士たちの間で騒動が起こり、陰謀者たちの血をもって王を慰めるべきであると激しく叫ばれた。
§24.21.3deinde libertatis restitutae dulce auditu nomen crebro usurpatum, spes facta ex pecunia regia largitionis militiaeque fungendae potioribus ducibus et relata tyranni foeda scelera foedioresque libidines adeo mutavere animos, ut insepultum iacere corpus paulo ante desiderati regis paterentur.
その後、回復された自由という耳に心地よい名がしきりに口にされ、王の財産からの分配や、より優れた指導者たちの下で兵役を務めることへの希望が生じ、また、独裁者の醜い悪行やさらに醜い情欲が語られたことで、人々の心はこれほどまでに変化し、少し前まで惜しまれていた王の遺体が埋葬もされずに放置されることを許すほどになった。
§24.21.4cum ceteri ex coniuratis ad exercitum obtinendum remansissent, Theodotus et Sosis regiis equis quanto maximo cursu poterant, ut ignaros omnium regios opprimerent, Syracusas contendunt.
陰謀者たちのうち、他の者たちが軍隊を確保するために残ったのに対し、テオドトスとソシスは、何も知らない王の支持者たちを不意打ちするために、王の馬に乗り、可能な限りの全速力でシュラクサイへと急いだ。
§24.21.5ceterum praevenerat non fama solum, qua nihil in talibus rebus est celerius, sed nuntius etiam ex regiis servis.
しかしながら、このような事態においてそれ以上に素早いものはない噂だけでなく、王の奴隷たちからの使者もまた、先を越して到着していた。
§24.21.6itaque Adranodorus et Insulam et arcem et alia, quae poterat quaeque opportuna erant, praesidiis firmarat.
それゆえ、アドラノドロスは島も、アクロポリスも、彼が確保できたその他の好都合な場所も、守備隊で固めていた。
§24.21.7Hexapylo Theodotus ac Sosis post solis occasum iam obscura luce invecti cum cruentam regiam vestem atque insigne capitis ostentarent, travecti per Tycham, simul ad libertatem simul ad arma vocantes in Achradinam convenire iubent.
テオドトスとソシスは日没後のすでに薄暗い光の中をヘクサピュロンから入り、血に染まった王の衣服と王冠を示しながら、テュカを通り抜け、自由を、同時に武器を取ることを呼びかけながら、アクラディナに集まるよう命じた。
§24.21.8multitudo pars procurrit in vias, pars in vestibulis stat, pars ex tectis fenestrisque prospectant et, quid rei sit, rogitant.
群衆は、一部は通りへと駆け出し、一部は玄関に立ち、一部は屋根や窓から様子を伺って、何事であるかを尋ね合った。
§24.21.9omnia luminibus conlucent strepituque vario conplentur.
すべての場所が灯りで輝き、様々な騒音で満たされた。
armati locis patentibus congregantur; inermes ex Olympii Iovis templo spolia Gallorum Illyriorumque, dono data Hieroni a populo Romano fixaque ab eo, Z detrahunt precantes Iovem, §24.21.10ut volens propitius praebeat sacra arma pro patria, pro deum delubris, pro libertate sese armantibus.
武装した人々は広場に集まり、武器を持たない人々は、オリュムピアのユーピテルの神殿から、ローマ人民からヒエロンへ贈り物として与えられ、彼によって掛けられていたガリア人とイリュリア人の戦利品を取り外し、ユーピテルに祈った、好意的にかつ慈悲深く、その神聖な武器を、祖国のため、神々の神殿のため、自由のために自らを武装させようとしている者たちに与えてくださるように、と。
§24.21.11haec quoque multitudo stationibus per principes regionum urbis dispositis adiungitur.
この群衆もまた、都市の主要地区ごとに配置された警備兵に合流した。
in Insula inter cetera Adranodorus praesidiis firmarat horrea publica;
島では、アドラノドロスが他の場所とともに公設穀物倉庫を守備隊で固めていた。
§24.21.12locus saxo quadrato saeptus atque arcis in modum emunitus capitur ab iuventute, quae praesidio eius loci adtributa erat, mittuntque nuntios in Achradinam horrea frumentumque in senatus potestate esse.
切り石で囲まれ、砦のように補強されたその場所は、そこを守備するために配属されていた若者たちによって占領され、彼らはアクラディナに使者を送り、穀物倉庫と穀物が元老院の支配下にあることを伝えた。

語釈・文法注

  1. §24.21.1duces magis inpigros dedisset Syracusanis, quam causam aut animos mutasset — 歴史的 `cum`(状況の接続法)に支配される節の中で `dedisset` と `mutasset` は並列関係にある。`magis... quam` は「(独裁者の死が、彼らの大義や意志を変えたというよりは)むしろより精力的な指導者をシュラクサイの人々に与えた」という比較を表す。
  2. §24.21.2parentandum regi sanguine coniuratorum esse — 間接話法における非人称の動名詞構文(`parentandum [esse]`)。自動詞 `parentare`(死者の霊に追悼を捧げる、復讐により慰める)は与格の対象(`regi`)をとり、手段・代償の奪格(`sanguine`)を伴って「陰謀者たちの血をもって王を慰めるべきである」という意味になる。
  3. §24.21.3libertatis restitutae dulce auditu nomen — `libertatis restitutae` は `nomen` に係る属格。`dulce` は中性単数主格の形容詞で `nomen` に係り、`auditu` は「〜することにおいて」という限定・尊敬を表すスピーヌム(目的分詞)の奪格で、全体で「回復された自由という、聞くのに心地よい名」を表す。
  4. §24.21.3militiaeque fungendae — 動詞 `fungor`(従事する、務める)は奪格を支配するが、ここでは動形容詞(未来受動分詞)が `militia`(兵役)と格一致し、全体で `spes` に係る属格句(「兵役を務めるという希望」)を形成している。
  5. §24.21.10sese armantibus — 代名詞の対格 `sese` を伴う現在分詞 `armantibus`(「自らを武装している人々」)の与格。動詞 `praebeat` の間接目的語(利益の与格)として機能している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §24.21.1-24.21.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.21.1-24.21.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。