§24.22.1luce prima populus omnis, armatus inermisque, in Achradinam ad curiam convenit.
翌朝早く、全人民が、武装したものも非武装のものも、アクラディナの議事堂に集まった。
ibi pro Concordiae ara, quae in eo sita loco erat, ex principibus unus nomine Polyaenus contionem et liberam et mod ratam habuit.
そこで、その場所に位置していたコンコルディアの祭壇の前で、指導者たちの一人でポリュアイノスという名の者が、自由でありながらも穏健な演説を行った。
§24.22.2servitutis formidines indignitatesque homines expertos adversus notum malum inritatos esse discordia civilis quas inportet clades, audisse magis patribus Syracusanos quam ipsos vidisse.
奴隷状態の恐怖と屈辱を経験した人々は、よく知られた悪に対して激高しているが、内乱がもたらす惨禍については、シュラクサイの人々は自ら目撃したというよりは、父親たちから聞いたことのほうが多かった(と彼は語った)。
§24.22.3arma quod inpigre ceperint, laudare, magis laudaturum, si non utantur nisi ultima necessitate coacti.
彼らが速やかに武器を手にしたことを彼は称賛し、もし最後の必要性に迫られない限りそれを使用しないのであれば、さらに称賛するだろう(と述べた)。
§24.22.4in praesentia legatos ad Adranodorum mitti placere, qui denuntient, ut in potestate senatus ac populi sit, portas Insulae aperiat, tradat praesidium.
現時点では、使節をアドラノドロスのもとに派遣して、彼が元老院と人民の支配下に入ること、島の門を開くこと、そして守備隊を引き渡すことを通告することが望ましい(とされた)。
§24.22.5si tutelam alieni regni suum regnum velit facere, eundem se censere multo acrius ab Adranodoro quam ab Hieronymo repeti libertatem.
もし彼が他人の王国の後見を自身の王国にしようと望むなら、自分は同じように、自由はヒエロニュムスからよりもアドラノドロスから、はるかに激しく取り戻されねばならないと判断する(と彼は言った)。
ab hac contione legati missi sunt.
この民会から使節たちが派遣された。
§24.22.6senatus inde haberi coeptus est, quod sicut regnante Hierone manserat publicum consilium, ita post mortem eius ante eam diem nulla de re neque convocati neque consulti fuerant.
その後、元老院の会議が催され始めた。 ヒエロンの治世の間には国家の評議会として存続していたものの、その死後、この日まで、いかなる事柄についても招集されることも諮問されることもなかったからである。
§24.22.7ut ventum ad Adranodorum est ipsum quidem movebat et civium consensus et cum aliae occupatae urbis partes, tum pars Insulae vel munitissima prodita atque alienata.
アドラノドロスのもとに到着すると、市民たちの合意や、占領された都市の他の部分だけでなく、最も強固に防備されていた島の一部までもが裏切られて離反したことが、彼自身を動揺させていた。
§24.22.8sed evocatum eum ab legatis Damarata uxor, filia Hieronis, inflata adhuc regiis animis ac muliebri spiritu, admonet saepe usurpatae Dionysi tyranni vocis, qua pedibus tractum, §24.22.9non insidentem equo relinquere tyrannidem dixerit debere.
しかし、使節たちによって呼び出された彼に対し、妻のダマラタ(ヒエロンの娘)は、未だに王室の傲慢さと女の気位に満ちて、独裁者ディオニュシオスがしばしば口にしたという、馬にまたがったままではなく、足を引きずられて独裁権を放棄すべきである、と語った言葉を思い出させた。
facile esse momento, quo quis velit, cedere possessione magnae fortunae, facere et parare eam difficile atque arduum esse.
自分が望む瞬間に、偉大な地位の所有から退くことは容易であるが、それを作り上げ、維持することは困難であり、骨の折れることである(と彼女は言った)。
§24.22.10spatium sumeret ad consultandum ab legatis; eo uteretur ad arcessendos ex Leontinis milites, quibus si pecuniam regiam pollicitus esset, omnia in potestate eius futura.
使節たちから相談のための猶予を得るべきであり、その猶予をレオンティニから兵士たちを呼び寄せるために用いるべきであって、もし彼らに王の資金を約束するなら、すべては彼の支配下に入るであろう、と。
§24.22.11haec muliebria consilia Adranodorus neque tota aspernatus est neque extemplo accepit, tutiorem ad opes adfectandas ratus esse viam, si in praesentia tempori cessisset.
これらの女の助言をアドラノドロスは全面的に拒絶もしなければ、すぐに受け入れもしなかった。 当面は状況に身を任せるなら、権力を手に入れるためのより安全な道があると考えたからである。
§24.22.12itaque legatos renuntiare iussit futurum se in senatus ac populi potestate.
それゆえ、彼は使節たちに、自分が元老院と人民の支配下に入るであろうと報告するように命じた。
postero die luce prima patefactis Insulae portis in forum Achradinae venit.
翌日の夜明けに、島の門を開け放って、彼はアクラディナの広場にやって来た。
§24.22.13ibi in aram Concordiae ex qua pridie Polyaenus contionatus erat, escendit orationemque eam orsus est, qua primum cunctationis suae veniam petivit:
そこで、前日にポリュアイノスがその上で演説したコンコルディアの祭壇に登り、次のような演説を始めた。 その中で彼はまず、自らの躊躇に対する容赦を求めた。
§24.22.14se enim clausas habuisse portas non separantem suas res a publicis, sed strictis semel gladiis timentem, qui finis caedibus esset futurus, utrum, quod satis libertati foret, contenti nece tyranni essent, an, quicumque aut propinquitate aut adfinitate aut aliquis ministeriis regiam contigissent, alienae culpae rei trucidarentur.
すなわち、自分が門を閉ざしていたのは、自らの運命を公のものから切り離そうとしていたからではなく、ひとたび剣が抜かれた以上、虐殺の結末がどうなるか、すなわち、自由にとって十分なものとして独裁者の死だけで満足するのか、それとも、血縁や姻戚、あるいは何らかの奉仕によって王室とつながりを持った者は誰であれ、他人の罪によって有罪とされて虐殺されることになるのかを恐れていたからである、と。
§24.22.15postquam animadverterit eos, qui liberassent patriam, servare etiam liberatam velle atque undique consuli in medium, non dubitasse, quin et corpus suum et cetera omnia, quae suae fidei tutelaeque essent, quoniam eum, qui mandasset, suus furor absumpsisset, patriae restitueret.
祖国を解放した人々が、解放された祖国をも維持することを望み、いたるところで共同の利益のために意見が交わされていることに気づいた今、自分自身と、自分の信頼と保護に委ねられていたその他すべてのものを、それらを委ねた者を彼自身の狂気が破滅させてしまった以上、祖国に返還することに躊躇はなかった、と。
§24.22.16conversus deinde ad interfectores tyranni ac nomine appellans Theodotum ac Sosin “facinus” inquit “memorabile fecistis;
その後、彼は独裁者の殺害者のほうを向き、テオドトスとソシスを名指しで呼び、「あなた方は記憶されるべき偉業を成し遂げた」と言った。
§24.22.17sed mihi credite, incohata vestra gloria, nondum perfecta est, periculumque ingens manet, nisi paci et concordiae consulitis, ne libera efferatur res publica.
「しかし私を信じてほしい。 あなた方の栄光は始まったばかりで、未だ完成されてはいない。 もし平和と調和を顧みないならば、自由になった国家が葬り去られてしまわないかという、巨大な危険が待ち受けているのだ。
”
」