Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.29.1-21.29.7

騎兵の前哨戦とハンニバルのイタリア進軍決意

560 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルが派遣したヌミディア騎兵とローマの斥候騎兵が衝突し、ローマ側が勝利を収める。スキピオは敵の動向を窺い、ハンニバルは来訪したボイイ族の勧めによりアルプス越えの決意を固める。

§21.29.1dum elephanti traiciuntur, interim Hannibal Numidas equites quingentos ad castra Romana miserat speculatum, ubi et quantae copiae essent et quid pararent.
象たちが渡河させられている間、その一方でハンニバルは、ローマ軍の陣営がどこにあり、どの程度の規模の軍勢で、何を準備しているかを探らせるために、500騎のヌミディア兵騎兵を派遣していた。
§21.29.2huic alae equitum missi, ut ante dictum est, ab ostio Rhodani trecenti Romanorum equites occurrunt.
この騎兵部隊に、前述のようにローヌ川の河口から派遣されていた300騎のローマ人騎兵が遭遇した。
proelium atrocius quam pro numero pugnantium editur;
戦闘は、戦った者の数に比してより激しいものとなった。
§21.29.3nam praeter multa vulnera caedes etiam prope par utrimque fuit, fugaque et pavor Numidarum Romanis iam admodum fessis victoriam dedit.
というのも、多くの負傷者が出ただけでなく、死者の数も両軍でほぼ同数であり、ヌミディア兵の敗走と恐慌が、すでにひどく疲弊していたローマ人に勝利をもたらしたからである。
victores ad centum quadraginta, nec omnes Romani, sed pars Gallorum, victi amplius ducenti ceciderunt.
勝者側は約140人が倒れたが、全員がローマ人ではなく一部はガリア人であった。 敗者側は200人以上が倒れた。
§21.29.4hoc principium simul omenque belli ut summae rerum prosperum eventum ita haud sane incruentam ancipitisque certaminis victoriam Romanis portendit. ut re ita gesta ad utrumque ducem sui redierunt,
戦争のこの発端と同時に前兆は、大局にとっては幸先良い結末を予兆する一方で、ローマ人にとって決して無血ではなく、勝敗の行方の定まらない闘いによる勝利となることを予兆していた。
§21.29.5nec Scipioni stare sententia poterat, nisi ut ex consiliis coeptisque hostis et ipse conatus caperet,
このように事が運んで、それぞれの将軍のもとへ味方の兵たちが戻ったとき、スキピオの方でも、敵の計画や企てに応じて自らも行動を起こすというのでなければ、方針を決定することができなかった。
§21.29.6et Hannibalem incertum, utrum coeptum in Italiam intenderet iter an cum eo, qui primus se obtulisset Romanus exercitus, manus consereret, avertit a praesenti certamine Boiorum legatorum regulique Magali adventus, qui se duces itinerum, socios periculi fore adfirmantes integro bello nusquam ante libatis viribus Italiam adgrediendam censent.
そしてハンニバルは、開始したイタリアへの行軍をそのまま進めるべきか、それとも最初に目の前に現れたローマ軍と交戦すべきか確信が持てずにいたが、ボイイ族の使節たちと小王マガルスの到来が、彼を目の前の戦闘から思いとどまらせた。 彼らは、自分たちが行路の案内人となり、危険を共にする同盟者になると明言し、戦争が本格化していないうちに、どこでもあらかじめ戦力を損なうことなく、イタリアを攻撃すべきだと主張した。
§21.29.7multitudo timebat quidem hostem nondum oblitterata memoria superioris belli, sed magis iter immensum Alpesque, rem fama utique inexpertis horrendam, metuebat.
兵士の群衆は、前回の戦争の記憶がまだ消え去っていなかったため、確かに敵を恐れてはいたが、それ以上に、果てしない道のりとアルプス、すなわち未経験の者にとっては噂だけでもとにかく恐るべきものを恐れていた。

語釈・文法注

  1. §21.29.1speculatum — 動詞 `miserat`(派遣していた)という移動を伴う動詞の後に置かれたスピーヌム(目的目的語)で、目的「偵察するために」を表す。
  2. §21.29.2pro numero pugnantium — 前置詞 `pro` は「〜に比して」「〜の割には」という比率や適合を意味しており、「戦闘員の数のわりには、より激しい」という比較の基準を表す。
  3. §21.29.5nec Scipioni stare sententia poterat, nisi ut — 与格 `Scipioni` とともに用いられた `stare sententia` は「考えが固まる、方針を決定する」という慣用表現。`nisi ut` は「〜するというのでなければ…ない」という制限を表す。
  4. §21.29.6avertit ... adventus — 文の主骨格は `adventus`(到来、主語)が `Hannibalem`(対格、目的語)を `avertit`(そらせた、動詞)という構造。目的語 `Hannibalem` には `incertum...` という長い形容詞句が係り、主語 `adventus` は文末近くまで倒置されているため、係り受けに注意を要する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.29.1-21.29.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.29.1-21.29.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。