§21.30.1itaque Hannibal, postquam ipsi sententia stetit pergere ire atque Italiam petere, advocata contione militum versat animos castigando adhortandoque: mirari se,
したがってハンニバルは、自らの中で、前進を続けイタリアを目指すという決意が固まると、兵士の集会を召集し、叱責し、また激励することで、彼らの心を動かした。 そして、自分は不思議に思っている、と述べた。
§21.30.2quinam pectora semper inpavida repens terror invaserit.
どのような突然の恐怖が、常に不敵であった彼らの胸に侵入したのかを。
per tot annos vincentis eos stipendia facere neque ante Hispania excessisse, quam omnes gentesque et terrae, quas duo diversa maria amplectantur, Carthaginiensium essent.
これほど多くの年にわたり、勝利者として軍務に就き、二つの異なる海に囲まれたすべての部族や土地がカルタゴの所有となるまでは、ヒスパニアを去ることはなかったというのに。
§21.30.3indignatos deinde, quod, quicumque Saguntum obsedissent, velut ob noxam sibi dedi postularet populus Romanus, Hiberum traiecisse ad delendum nomen Romanorum liberandumque orbem terrarum.
その後、サグントゥムを包囲した者は誰であれ、あたかも犯罪行為のゆえに自分たちに引き渡されるべきだとローマ人民が要求したことに憤慨し、ローマ人の名を根絶やしにし、世界を解放するためにエブロ川を渡ったというのに。
§21.30.4tum nemini visum id longum, cum ab occasu solis ad exortus intenderent iter;
そのときには、日の沈む西から昇る東へと行軍を進めていたときにも、誰もその道のりを長いとは思わなかった。
§21.30.5nunc, postquam multo maiorem partem itineris emensam cernant, Pyrenaeum saltum inter ferocissimas gentes superatum, Rhodanum, tantum amnem, tot milibus Gallorum prohibentibus, domita etiam ipsius fluminis vi traiectum, in conspectu Alpis habeant,
今や、道のりの大部分が踏破されたのを目の当たりにし、獰猛極まりない部族たちの間でピレネーの峠が越えられ、ローヌ川という大河が、これほど多くのガリア人が阻止しようとする中、川自体の勢いをもねじ伏せて渡河され、アルプスを目の前にしているというのに。
§21.30.6quarum alterum latus Italiae sit, in ipsis portis hostium fatigatos subsistere — quid Alpis aliud esse credentes quam montium altitudines?
そのアルプスの反対側はイタリアであるのだが、敵のまさに門前にて、疲労困憊して立ち止まろうとしているとは。 彼らはアルプスを、ただの高い山々以外の何であると信じているのか。
§21.30.7fingerent altiores Pyrenaei iugis: nullas profecto terras caelum contingere nec inexsuperabiles humano generi esse.
それらがピレネーの峰々よりも高いと想像するがよい。 いかなる土地も天に届くことはなく、人類にとって乗り越えられないものはないのだ。
Alpis quidem habitari, coli, gignere atque alere animantes:
現にアルプスには人が住み、耕作され、生き物を生み出し、育てている。
§21.30.8pervias faucis esse exercitibus.
峠道は軍勢にとって通行可能なのである。
eos ipsos, quos cernant, legatos non pinnis sublime elatos Alpis transgressos.
彼らが見ているあの使節たち自身も、羽で空中高く舞い上がってアルプスを越えてきたのではない。
ne maiores quidem eorum indigenas, sed advenas Italiae cultores has ipsas Alpis ingentibus saepe agminibus cum liberis ac coniugibus migrantium modo tuto transmisisse.
彼らの先祖でさえ、イタリアの土着の住民ではなく、外来の開拓者であり、これらまさにアルプスを、しばしば子供や妻を伴った巨大な移住の列をなして、安全に渡ったのだ。
§21.30.9militi quidem armato nihil secum praeter instrumenta belli portanti quid invium aut inexsuperabile esse? Saguntum ut caperetur, quid per octo menses periculi, quid laboris exhaustum esse!
武器を携え、自らの身には戦争の道具以外に何も持たない兵士にとって、何が道なき場所であり、乗り越えられない場所であるというのか。 サグントゥムを占領するために、八ヶ月にわたってどれほどの危険が、どれほどの労苦が尽くされたことか。
§21.30.10Romam, caput orbis terrarum, petentibus quicquam adeo asperum atque arduum videri, quod inceptum moretur?
世界の首都であるローマを目指す者たちにとって、企てを遅らせるほど困難で険しいものが、何かあるように見えるのか。
§21.30.11cepisse quondam Gallos ea, quae adiri posse Poenus desperet.
かつてガリア人は、カルタゴ人が近づくことさえ不可能だと絶望するような場所を占領したのだ。
proinde aut cederent animo atque virtute genti per eos dies totiens ab se victae aut itineris finem sperent campum interiacentem Tiberi ac moenibus Romanis.
それゆえ、最近の数日間に自分たちによって何度も破られた部族に気力と勇気において屈するか、あるいはテヴェレ川とローマの城壁の間に横たわる平野を行軍の終着点として期待するがよい。