§1.18.1Si bene te novi, metues, liberrime Lolli, §1.18.2scurrantis speciem praebere, professus amicum
もし私があなたをよく知っているなら、最も自由なロリウスよ、あなたは恐れるだろう、おべっか使いの姿を見せることを、自ら友であると公言したからには。
人妻が娼婦とは異なり、その装いも異なるように、友は不実なおべっか使いとはかけ離れているだろう。
§1.18.5est huic diversum vitio vitium prope maius,
この欠点とは逆の、それとほぼ同じくらい大きな別の欠点がある。
§1.18.6asperitas agrestis et inconcinna gravisque, §1.18.7quae se commendat tonsa cute, dentibus atris, §1.18.8dum volt libertas dici mera veraque virtus,
それは、野暮ったく、不格好で、不快な粗野さであり、それは、短く刈り込んだ頭皮や黒い歯で自分を推薦し、自分自身が純粋な自由、真の美徳と呼ばれたがっている。
§1.18.9virtus est medium vitiorum et utrimque reductum.
美徳とは、両極の欠点の中間に位置し、両者から等しく離れているものだ。
§1.18.10alter in obsequium plus aequo pronus et imi §1.18.11derisor lecti sic nutum divitis horret, §1.18.12sic iterat voces et verba cadentia tollit, §1.18.13ut puerum saevo credas dictata magistro §1.18.14reddere vel partis mimum tractare secundas.
一方は、必要以上に従順に傾き、最下等の寝台の冷やかし屋であって、富人の会釈をこれほどまでに恐れ、その言葉を繰り返し、相手の口からこぼれ落ちる言葉を拾い上げ、まるで生徒が厳しい教師に口頭試問を返しているか、あるいは脇役を演じる道化のようである。
§1.18.15alter rixatur de lana saepe caprina, §1.18.16propugnat nugis armatus: “scilicet, ut non §1.18.17sit mihi prima fides, et vere quod placet ut non §1.18.18acriter elatrem! pretium aetas altera sordet.
他方は、しばしばヤギの毛について言い争い、つまらないことで武装して抗戦する。 「本当に、私が一番に信用されないなど、また私が本当に正しいと思うことを激しく吠え立てないなど、あってたまるものか! そのためなら、もう一つの人生すら安っぽく思える。
” §1.18.19ambigitur quid enim? Castor sciat an Dolichos plus; §1.18.20Brundisium Minuci melius via ducat an Appi.
」一体何が議論されているというのか? カストルとドリコス、どちらが技芸に秀でているか、ミヌキウス街道とアッピア街道のどちらがブルンディシウムへのより良い道であるか、ということだ。
§1.18.21Quem damnosa Venus, quem praeceps alea nudat, §1.18.22gloria quem supra vires et vestit et unguit, §1.18.23quem tenet argenti sitis importuna famesque, §1.18.24quem paupertatis pudor et fuga, dives amicus, §1.18.25saepe decem vitiis instructior, odit et horret,
身を滅ぼす愛欲や、破滅的なサイコロが身ぐるみを剥ぎ取る者、身の丈に合わない虚栄心が衣服を着せ、香油を塗る者、際限のない金銭への渇望と飢えに取り憑かれている者、貧困への恥と、それからの逃走に汲々とする者を、富裕な友人は、しばしば自分自身がその10倍の欠点を備えているにもかかわらず、憎み、嫌悪する。
§1.18.26aut, si non odit, regit ac veluti pia mater §1.18.27plus quam se sapere et virtutibus esse priorem §1.18.28volt et ait prope vera: “meae (contendere noli) §1.18.29stultitiam patiuntur opes;
あるいは、憎まないまでも、彼を支配し、あたかも慈愛に満ちた母親のように、自分よりも賢く、徳において自分より優れていることを望み、ほぼ真実なことを言う。 「私の(張り合おうとするな)愚行は私の富が支えてくれる。
tibi parvola res est.
だがお前の財産は極めて小さい。
§1.18.30arta decet sanum comitem toga;
分別のある同伴者には、体にぴったり合ったトガがふさわしい。
desine mecum §1.18.31certare.
私と競い合うのはやめなさい。
” Eutrapelus, cuicumque nocere volebat, §1.18.32vestimenta dabat pretiosa: “beatus enim iam §1.18.33cum pulchris tunicis sumet nova consilia et spes, §1.18.34dormiet in lucem, scorto postponet honestum §1.18.35officium, nummos alienos pascet, ad imum §1.18.36Thraex erit aut holitoris aget mercede caballum. ”
」エウトラペルスは、自分が害したいと思う者には誰にでも、高価な衣服を与えていた。 「豊かになった彼は、今や美しいチュニクスとともに、新しい計画や希望を抱き、夜明けまで眠り、娼婦のために高貴な義務を後回しにし、他人の金を貪り、最後には剣闘士になるか、あるいは野菜売りの馬を賃金で駆ることになるだろう。
§1.18.37Arcanum neque tu scrutaberis illius umquam, §1.18.38commissumque teges et vino tortus et ira.
」あなたは決してその主人の秘密を探ろうとしてはならず、打ち明けられたことは、ワインや怒りに責め立てられても隠し通さねばならない。
§1.18.39nec tua laudabis studia aut aliena reprendes, §1.18.40nec, cum venari volet ille, poemata panges.
また、自分の趣味を自慢したり、他人の趣味を非難したりしてはならず、彼が狩りに行きたいと望むときに、詩を作っていてはならない。
§1.18.41gratia sic fratrum geminorum, Amphionis atque §1.18.42Zethi, dissiluit, donec suspecta severo §1.18.43conticuit lyra.
このようにして、双子の兄弟アムピーオーンとゼートスの友情は、厳しい兄に嫌悪された竪琴が沈黙するまで、引き裂かれていた。
fraternis cessisse putatur
アムピーオーンは兄弟の生き方に譲歩したと考えられている。
§1.18.44moribus Amphion: tu cede potentis amici
あなたも、権力ある友人の穏やかな命令に従いなさい。
§1.18.45lenibus imperiis, quotiensque educet in agros §1.18.46Aetolis onerata plagis iumenta canesque, §1.18.47surge et inhumanae senium depone Camenae,
そして彼が野外へとアイトーリアの網を積んだ家畜や犬を連れ出すときにはいつでも、立ち上がり、無愛想なカメーナの気難しさを捨て去りなさい。
§1.18.48cenes ut pariter pulmenta laboribus empta:
労苦によって購われた食事をともに食べるために。
これはローマの男たちにとって慣習的な行いであり、名声にも生命にも身体にも有益である。
praesertim cum valeas et §1.18.51vel cursu superare canem vel viribus aprum
特にあなたが頑健であり、走ることで犬を凌駕し、力において野猪を上回ることができるのだから。
さらに、あなたほど男らしい武器を美しく扱う者は他にいない。
scis, quo clamore coronae §1.18.54proelia sustineas campestria;
あなたは、観衆がどれほどの歓声あげる中、カンプスでの模擬戦を戦い抜くか知っている。