Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §8.81-8.159

白い雌豚の犠牲とエウアンドロスとの同盟

73 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

アエネアスは白い雌豚の神託を得てそれをユーノーに捧げた後、ティブリス川を遡ってエウアンドロスの都市に到着する。彼はそこでエウアンドロスの息子パラスに温かく迎えられ、共通の祖先を説いて同盟を提案し、エウアンドロスは喜んでそれを承諾する。

§8.81Ecce autem subitum atque oculis mirabile monstrum;
見よ、しかし、突然の、そして目に見えて驚くべき奇跡が起こった。
§8.82candida per silvam cum fetu concolor albo §8.83procubuit viridique in litore conspicitur sus.
森の中に、白い子供と同じ色の白い雌豚が横たわっており、緑の岸辺にその姿が見出されたのだ。
§8.84Quam pius Aeneas tibi enim, tibi, maxuma Iuno, §8.85mactat sacra ferens et cum grege sistit ad aram.
信心深いアエネアスは、あなたに、実にあなたに、最も偉大なるユーノーよ、それを犠牲として捧げ、供え物を持って群れとともに祭壇へと立たせる。
§8.86Thybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumentem §8.87leniit, et tacita refluens ita substitit unda, §8.88mitis ut in morem stagni placidaeque paludis §8.89sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset.
ティブリスは、その夜が続く限りずっと、膨らんでいた流れを和らげ、逆流して静かな波とともに立ち止まったので、穏やかな池や静かな沼の習いのように、その水面を平らに広げ、櫂の苦労がないようにした。
§8.90Ergo iter inceptum celerant rumore secundo;
それゆえ、彼らは励ましの掛け声とともに、開始された旅を急ぐ。
§8.91labitur uncta vadis abies;
油を塗られた樅の船が浅瀬を滑る。
mirantur et undae, §8.92miratur nemus insuetum fulgentia longe §8.93scuta virum fluvio pictasque innare carinas.
波も驚き、見慣れぬ森も、遠くで輝く男たちの盾や、彩色された船体が川に浮かんで進むのを驚き見つめる。
§8.94Olli remigio noctemque diemque fatigant §8.95et longos superant flexus variisque teguntur §8.96arboribus viridisque secant placido aequore silvas.
彼らは漕ぎに夜も昼も使い果たし、長い曲がり角を越え、様々な木々に覆われ、静かな水面の上に、緑の森を切り裂いて進む。
§8.97Sol medium caeli conscenderat igneus orbem, §8.98cum muros arcemque procul ac rara domorum
火のように赤い太陽が天の中央の円へと登りつめたとき、彼らは遠くに壁と城塞、そしてまばらな家々の屋根を見る。
§8.99tecta vident, quae nunc Romana potentia caelo §8.100aequavit, tum res inopes Euandrus habebat:
それは今やローマの力が天に並べたものだが、当時はエウアンドロスが貧しい資力を所有していた。
§8.101ocius advertunt proras urbique propinquant.
彼らは素早く舳先を向け、都市に近づく。
§8.102Forte die sollemnem illo rex Arcas honorem §8.103Amphitryoniadae magno divisque ferebat §8.104ante urbem in luco.
たまたまその日、アルカディアの王は、例年の敬意を偉大なるアムピトリュオーンの子(ヘーラクレース)と神々に捧げていた、都市の手前にある聖なる森の中で。
Pallas huic filius una, §8.105una omnes iuvenum primi pauperque senatus §8.106tura dabant, tepidusque cruor fumabat ad aras.
息子パラスが彼とともに、ともにすべての第一の若者たちと貧しい元老院が香を捧げており、温かい血が祭壇で煙を立てていた。
§8.107Ut celsas videre rates atque inter opacum §8.108adlabi nemus et tacitis incumbere remis, §8.109terrentur visu subito cunctique relictis §8.110consurgunt mensis.
彼らがそびえ立つ船が、暗い森の間を滑り込み、静かな櫂に身を委ねるのを見たとき、その突然の光景に恐れおののき、一同は食卓を去って立ち上がった。
Audax quos rumpere Pallas §8.111sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse
大胆なパラスは、彼らが聖なる儀式を中断するのを禁じ、自ら武器を手に取り、立ち向かうべく飛び出して行き、遠くの丘から叫んだ。
§8.112et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit
「若者たちよ、どのような理由が、あなたがたに未知の道を試みさせたのか?
§8.113ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit.
どこを目指すのか? 」と彼は言った。
§8.114Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma?
「いかなる素性の者たちか? どこが故郷か? 平和をここに持ってきたのか、それとも武器か?
§8.115Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta §8.116paciferaeque manu ramum praetendit olivae:
」そのとき、父アエネアスは高い船尾からこのように語り、手には平和をもたらすオリーブの枝を差し出した。
§8.117Troiugenas ac tela vides inimica Latinis,
「トロイア生まれの者たちと、ラティウム人にとって敵対的な武器を、そなたは見ている。
§8.118quos illi bello profugos egere superbo.
彼らは、傲慢な戦争によって、逃亡者となった我々を追い払ったのだ。
§8.119Euandrum petimus.
我々はエウアンドロスを求めている。
Ferte haec et dicite lectos §8.120Dardaniae venisse duces socia arma rogantis.
これを持ち帰り、選ばれたダルダニアの指導者たちが、同盟の武器を求めてやって来たと伝えてくれ。
§8.121Obstipuit tanto percussus nomine Pallas:
」パラスはその偉大な名に打たれて驚愕した。
§8.122Egredere o quicumque es ait coramque parentem §8.123adloquere ac nostris succede penatibus hospes.
「降りてきてください、あなたがどなたであれ」と彼は言い、「直接父に語りかけ、ゲストとして私たちのペナテスに入ってください。
§8.124excepitque manu dextramque amplexus inhaesit.
」そして手を取り、右手を握って離さなかった。
§8.125Progressi subeunt luco fluviumque relinquunt.
彼らは進んで聖なる森に入り、川を後にする。
§8.126Tum regem Aeneas dictis adfatur amicis:
そのときアエネアスは、友好的な言葉で王に話しかけた。
§8.127Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari §8.128et vitta comptos voluit praetendere ramos,
「ギリシアの息子たちの中で最も優れた人よ、運命が私に祈ることを望み、リボンで飾られた枝を差し出させた相手よ。
§8.129non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas §8.130quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis;
私は、あなたがダナオイの指導者であり、アルカディア人であり、血統においてアトレウスの両息子に結ばれているからといって、決して恐れはしなかった。
§8.131sed mea me virtus et sancta oracula divom §8.132cognatique patres, tua terris didita fama, §8.133coniunxere tibi et fatis egere volentem.
しかし、私の徳、神々の神聖な神託、親戚関係にある父祖たち、そして地上に広まったあなたの名声が、私をあなたに結びつけ、運命によって私を望んで(ここに)赴かせたのだ。
§8.134Dardanus, Iliacae primus pater urbis et auctor, §8.135Electra, ut Grai perhibent, Atlantide cretus, §8.136advehitur Teucros;
イーリオスの都市の最初の父であり創設者であるダーダノスは、ギリシア人たちが語るように、アトラスの娘エーレクトラーから生まれ、テウクロイ(トロイア人)のもとへ渡ってきた。
Electram maxumus Atlas §8.137edidit, aetherios umero qui sustinet orbes
エーレクトラーは、その肩で天の天球を支える最も偉大なるアトラスがもうけた娘である。
§8.138vobis Mercurius pater est, quem candida Maia §8.139Cyllenae gelido conceptum vertice fudit;
あなたがたにとってはメルクリウスが父であり、彼を美しきマイアがキュレーネーの冷たい山頂で身ごもり、産み落とした。
§8.140at Maiam, auditis si quicquam credimus, Atlas, §8.141idem Atlas generat, caeli qui sidera tollit.
だがそのマイアは、聞いたことに私たちがいくらかでも信を置くならば、アトラスが、同じく天の星々を持ち上げるアトラスがもうけたのだ。
§8.142Sic genus amborum scindit se sanguine ab uno.
このように、両者の一族は一つの血から分かれている。
§8.143His fretus non legatos neque prima per artem §8.144temptamenta tui pepigi: me, me ipse meumque §8.145obieci caput et supplex ad limina veni.
これらを頼りにして、私は使節を派遣せず、また術策によってあなたの最初の出方を試みようとはしなかった。 私自身、この私自身の身を投げ出し、嘆願者としてあなたの戸口にやって来たのだ。
§8.146Gens eadem, quae te, crudeli Daunia bello §8.147insequitur;
あなたを追うのと同じダウニアの民が、過酷な戦争によって我々を追撃している。
nos si pellant, nihil afore credunt, §8.148quin omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant §8.149et mare quod supra teneant quodque adluit infra.
もし彼らが我々を追い払うならば、何も欠けるものはないと彼らは信じている、ヘスペリア全体を完全に彼らの軛の下に置き、上にある海も、下を洗う海も支配することに。
§8.150Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello
信義を受け入れ、また与えてほしい。
§8.151pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus.
我々には戦争において強固な胸があり、気概があり、実績によって試された若者たちがいる。
§8.152Dixerat Aeneas.
」アエネアスは語り終えた。
Ille os oculosque loquentis §8.153iamdudum et totum lustrabat lumine corpus.
彼は語る者の顔や目を、そして全身を、以前からずっとその眼差しで見つめていた。
§8.154Tum sic pauca refert: Ut te, fortissime Teucrum, §8.155accipio agnoscoque libens! Ut verba parentis
そしてこのようにわずかな言葉を返す。 「テウクロイの中で最も勇敢な人よ、いかに喜んで私はあなたを受け入れ、認めることか!
§8.156et vocem Anchisae magni voltumque recordor!
いかにあなたの父の言葉、偉大なるアンキーセースの声と顔を思い出すことか!
§8.157Nam memini Hesionae visentem regna sororis §8.158Laomedontiaden Priamum, Salamina petentem, §8.159protinus Arcadiae gelidos invisere finis.
私は覚えている、姉ヘシオネの王国(サラーミース)を訪れていたラオメドンの子プリアモスが、さらに歩みを進めてアルカディアの冷たい境界の地を訪れたのを。 」

語釈・文法注

  1. §8.84tibi enim — ここでの `enim` は因果関係の接続詞(「〜だから」)ではなく、確言・強調を表す小辞として機能しており、代名詞を強めて「まさにあなたに、実にあなたに」の意味になる。
  2. §8.86quam longa est — 関係代名詞 `qui` を用いた慣用的な表現。先行する `ea... nocte` とともに用いられ、「その夜が続く限りずっと、一晩中」という時間の長さを表す。
  3. §8.114Qui genus? — 対格の名詞 `genus`(種族)は「関係対格(ギリシア風対格)」として機能しており、「種族に関して、あなたがたは何者か」という意味を表す。
  4. §8.127Graiugenum — 第一変化名詞の複数属格の古風な縮約形(`Graiugenarum` の代わりに `-um` 語尾をとる)。ウェルギリウスが詩的な高雅さを出すために好んで用いる古語。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §8.81-8.159. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.81-8.159

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。