§12.798aut ensem (quid enim sine te Iuturna valeret?)
あるいは奪われた剣が(お前なしでユートゥルナに何ができただろうか?
§12.799ereptum reddi Turno et vim crescere victis?
)トゥルヌスに返され、敗者に力が加わることが(ふさわしかったか)?
§12.800Desine iam tandem precibusque inflectere nostris,
今こそついにやめ、我々の懇願によって心を和らげてくれ。
§12.803ventum ad supremum est.
最期に至ったのだ。
Terris agitare vel undis §12.804Troianos potuisti, infandum adcendere bellum, §12.805deformare domum et luctu miscere hymenaeos: §12.806ulterius temptare veto.
陸で、あるいは波の上でトロイア人たちを苦しめることが、忌まわしい戦争を燃え立たせることが、家を損ない、婚礼を悲嘆でかき乱すことがお前にはできたが、これ以上試みることを私は禁ずる。
Sic Iuppiter orsus; §12.807sic dea submisso contra Saturnia voltu:
」このようにユーピテルは語り始め、サトゥルヌスの娘たる女神は、うつむいた顔でこのように答えた。
§12.808Ista quidem quia nota mihi tua, magne, voluntas, §12.809Iuppiter, et Turnum et terras invita reliqui;
「偉大なるユーピテルよ、実にそのお心のほどが私に知られていたからこそ、私は不本意ながらもトゥルヌスと地上を去ったのです。
§12.810nec tu me aeria solam nunc sede videres §12.811digna indigna pati, sed flammis cincta sub ipsa §12.812starem acie traheremque inimica in proelia Teucros.
そうでなければ、あなたがこのように天空の座に一人留まり、受けるに値すること不当なことを耐えている私を見ることはなかったでしょう。 むしろ炎をまとって、戦列そのもののすぐ下に立ち、テウクリ人たちを憎むべき戦いへと引きずり込んでいたはずです。
§12.813Iuturnam misero, fateor, succurrere fratri
ユートゥルナに、哀れな兄弟を助けるよう勧め、彼の命のためにさらに大胆なことを試みるのを認めました。
しかし、武器を投げ、あるいは弓を引くことまでは認めませんでした。
§12.816adiuro Stygii caput implacabile fontis,
私はステュクスの泉の、容赦なきその源に誓って誓約します。
§12.817una superstitio superis quae reddita divis.
それこそが天上の神々に与えられた、唯一の厳格な誓いなのです。
§12.818Et nunc cedo equidem pugnasque exosa relinquo.
そして今、私は退き、憎むべき戦いを後にします。
いかなる運命の法にも縛られていない、この一つのことを、ラティウムのため、あなたの民の威光のために懇願します。
§12.821cum iam conubis pacem felicibus, esto, §12.822component, cum iam leges et foedera iungent, §12.823ne vetus indigenas nomen mutare Latinos §12.824neu Troas fieri iubeas Teucrosque vocari
彼らがいま、めでたい婚礼によって平和を築くとき(そうあらせてください)、彼らがいま、法と条約を結ぶとき、土着のラティウム人に古き名を改めさせることも、トロイア人になったりテウクリ人と呼ばれたりすることを命じないでください。
§12.825aut vocem mutare viros aut vertere vestem.
また、彼らの言語を改めさせることも、衣服を変えさせることも。
ラティウムが存在し、アルバの王たちが何世代にもわたって続き、イタリアの徳によって強大なるローマの末裔があらんことを。
§12.828occidit, occideritque sinas cum nomine Troia.
トロイアは滅びました。 その名とともに滅び去ることをお許しください。
」人間と万物の創造者たる者は、彼女に微笑みかけて(言った)、「お前はユーピテルの姉妹であり、サトゥルヌスのもう一人の子なのだ。
§12.831irarum tantos volvis sub pectore fluctus.
それほどに大きな怒りの波を胸に渦巻かせているとは。
§12.832Verum age et inceptum frustra submitte furorem
だが、さあ、無駄に始めた怒りを静めるがよい。
§12.833do quod vis, et me victusque volensque remitto.
お前の望むものを与えよう。 私は屈服し、かつ喜んで身を引こう。
アウソニアの人々は父祖の言語と習慣を保持し、その名は現在のままであるだろう。
commixti corpore tantum §12.836subsident Teucri.
テウクリ人たちは、ただ肉体において交じり合い、同化する。
Morem ritusque sacrorum §12.837adiciam faciamque omnis uno ore Latinos.
祭儀の慣習と儀礼を私は加え、彼ら全員を一つの言語を話すラティウム人にしよう。
§12.838Hinc genus Ausonio mixtum quod sanguine surget, §12.839supra homines, supra ire deos pietate videbis,
これにより、アウソニアの血と交じり合って興る一族が、人間を超え、神々を超える信心を持つに至るのを、お前は目にするだろう。
§12.840nec gens ulla tuos aeque celebrabit honores.
いかなる民もお前への栄誉をこれほど熱心に称えることはないだろう。
§12.841Adnuit his Iuno et mentem laetata retorsit.
」ユーノーはこれに同意し、喜び、その心を翻した。
§12.842Interea excedit caelo nubemque relinquit.
その間に彼女は天から立ち去り、雲を後にした。
§12.843His actis aliud genitor secum ipse volutat §12.844Iuturnamque parat fratris dimittere ab armis.
これらのことが成されると、父たる神は心の中で別のことを巡らせ、ユートゥルナを兄弟の戦いから去らせる準備をした。
§12.845Dicuntur geminae pestes cognomine Dirae,
ディーラエ(復讐の女神たち)という名の双子の禍いが語り伝えられている。
§12.846quas et Tartaream Nox intempesta Megaeram §12.847uno eodemque tulit partu paribusque revinxit §12.848serpentum spiris ventosasque addidit alas.
深き夜が、地獄のメガエラとともに、たった一度の同じ出産で生み、同様に蛇のわだちで縛りつけ、風をはらむ翼を与えた者たちである。
§12.849Hae Iovis ad solium saevique in limine regis §12.850adparent acuuntque metum mortalibus aegris,
彼女たちはユーピテルの玉座と、無慈悲な王の敷居に現れては、病める人間たちに恐怖を研ぎ澄ます。
§12.851siquando letum horrificum morbosque deum rex §12.852molitur meritas aut bello territat urbes.
神々の王が恐るべき死や病を下そうとするとき、あるいはその罪を問うて都市を戦争で脅すときに。
§12.853Harum unam celerem demisit ab aethere summo §12.854Iuppiter inque omen Iuturnae occurrere iussit.
ユーピテルはこれらのうちの一体を、天空の極みから急ぎ送り出し、ユートゥルナの前に兆しとして現れるよう命じた。
§12.855Illa volat celerique ad terram turbine fertur.
彼女は飛び、素早い旋風となって地上へと運ばれる。
§12.856Non secus ac nervo per nubem impulsa sagitta, §12.857armatam saevi Parthus quam felle veneni, §12.858Parthus sive Cydon, telum immedicabile, torsit, §12.859stridens et celeris incognita transilit umbras:
それはまるで、弓弦から放たれて雲を突き抜ける矢のようだ、パルティア人が猛毒の液を塗って放った矢、あるいはキュドニア人が放った、治癒しがたい武器が、唸りを上げて、何者か知られぬまま素早い闇を飛び越えていくように。
§12.860talis se sata Nocte tulit terrasque petivit.
そのように夜の娘は身を運び、地上を目指した。
§12.861Postquam acies videt Iliacas atque agmina Turni, §12.862alitis in parvae subitam conlecta figuram,
トロイアの戦列とトゥルヌスの軍勢が見えると、彼女は突如、小さな鳥の姿へと身を縮めた。
§12.863quae quondam in bustis aut culminibus desertis §12.864nocte sedens serum canit importuna per umbras,
それは、墓地や荒れ果てた屋根の上で、夜にたたずみ、闇を通して不吉な歌を遅くまで歌う鳥である。
§12.865hanc versa in faciem Turni se pestis ob ora §12.866fertque refertque sonans clipeumque everberat alis.
この姿に変じた災いが、トゥルヌスの顔の前に羽ばたいては迫り、あるいは退き、翼で彼の盾を激しく叩いた。
§12.867Olli membra novus solvit formidine torpor, §12.868adrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit.
新たな麻痺が、恐怖によって彼の身体の力を解き、恐怖で髪の毛は逆立ち、声は喉に引っかかった。
§12.869At procul ut Dirae stridorem adgnovit et alas, §12.870infelix crinis scindit Iuturna solutos, §12.871unguibus ora soror foedans et pectora pugnis:
しかし、遠くからディーラ(復讐の女神)の羽ばたきと羽音に気づくと、不幸なユートゥルナは、解かれた髪をかきむしり、爪で己の顔を傷つけ、拳で胸を叩いた。
§12.872Quid nunc te tua, Turne, potest germana iuvare?
「トゥルヌスよ、今お前の姉妹がお前に何をしてやれるというのか。
§12.873Aut quid iam durae superat mihi? Qua tibi lucem §12.874arte morer? Talin possum me opponere monstro?
あるいは、耐え忍ぶ私に今さら何が残されているのか。 どうすればお前の命を引き延ばせるのか。 これほど不吉な化け物に、立ち向かうことができようか。
§12.875Iam iam linquo acies.
今まさに私は戦列を去る。
Ne me terrete timentem,
恐怖に震える私を、これ以上脅さないでおくれ。