§Mithr.1'Rex Mithridates regi Arsaci salutem.
「ミトリダテス王はアルサケス王に挨拶を送る。
Omnes, qui secundis rebus suis ad belli societatem orantur, considerare debent, liceatne tum pacem agere, dein, quod quaesitur, satisne pium tutum gloriosum an indecorum sit.
順境にありながら戦争同盟への参加を求められるすべての者は、その時点で和平を保つことが許されているかどうか、次に、求められている事柄が十分に敬虔であり、安全であり、栄誉あるものであるか、それとも不名誉なものであるかを考慮せねばならない。
§Mithr.2tibi si perpetua pace frui licet, nisi hostes opportuni et scelestissumi, egregia fama, si Romanos oppresseris, futura est, neque petere audeam societatem et frustra mala mea cum bonis tuis misceri sperem.
もしあなたに永続的な和平を享受することが許されているならば、そして、敵が好都合かつ極めて邪悪であり、あなたがローマ人を打ち破ったなら並外れた名声が将来得られるというのでないならば、私は同盟を求める勇気を持たなかったであろうし、私の不幸をあなたの幸福と混ぜ合わせることを無駄に期待することもなかったであろう。
§Mithr.3atque ea, quae te morari posse videntur, ira in Tigranem recentis belli et meae res parum prosperae, si vera existumare voles, maxume hortabuntur.
そして、あなたを躊躇させうると思われる事柄、すなわち、最近の戦争によるティグラネスへの怒りや、私のあまり好ましくない戦況は、もしあなたが真実を判断したいと望むなら、最も強く同盟へと促すものとなるであろう。
§Mithr.4ille enim obnoxius qualem tu voles societatem accipiet;
なぜなら、彼(ティグラネス)は従属的であり、あなたが望むような同盟を受け入れるだろうから。
mihi fortuna multis rebus ereptis usum dedit bene suadendi et, quod florentibus optabile est, ego non validissumus praebeo exemplum, quo rectius tua conponas.
私については、運命が多くのものを奪い去りながらも、良い助言をする経験を与えてくれた。 そして、順境にある者たちにとって望ましいことだが、最強とは言えない私自身が、あなたが自らの事柄をより正しく整えるための手本を示しているのである。
§Mithr.5Namque Romanis cum nationibus populis regibus cunctis una et ea vetus causa bellandi est: cupido profunda imperi et divitiarum.
というのも、ローマ人には、あらゆる諸民族、諸国民、諸王との戦争の、唯一にして古い原因がある。 それは、支配と富への深い渇望である。
qua primo cum rege Macedonum Philippo bellum sumpsere,
この渇望によって、彼らは最初にマケドニアの王ピリッポスとの戦争を始めた。
§Mithr.6dum a Carthaginiensibus premebantur, amicitiam simulantes.
カルタゴ人から圧迫されている間は、友情を装いながら。
ei subvenientem Antiochum concessione Asiae per dolum avortere, ac mox fracto Philippo Antiochus omni cis Taurum agro et decem milibus talentorum spoliatus est.
彼を救援しようとしていたアンティオコスを、小アジアの譲渡によって欺いて遠ざけ、その後まもなくピリッポスが打ち砕かれると、アンティオコスはタウロス山脈以西の全領土と1万タラントを奪われた。
§Mithr.7Persen deinde, Philippi filium, post multa et varia certamina apud Samothracas deos acceptum in fidem callidi et repertores perfidiae, quia pacto vitam dederant, insomniis occidere.
次に、ピリッポスの子ペルセウスを、多くの様々な戦いの後、サモトラケの神々の下で保護に受け入れたものの、狡猾で裏切りの発案者である彼らは、条約によって命は与えたからという理由で、不眠によって彼を殺害した。
§Mithr.8Eumenem, quoius amicitiam gloriose ostentant, initio prodidere Antiocho pacis mercedem;
エウメネス(その友情を彼らは誇らしげに誇示しているが)を、最初は和平の代償としてアンティオコスに売り渡し、その後、奪い取った領土の番人として扱い、費用負担と侮辱によって、王から最も惨めな奴隷へと変えた。
post, habitum custodiae agri captivi, sumptibus et contumeliis ex rege miserrumum servorum effecere, simulatoque inpio testamento filium eius Aristonicum, quia patrium regnum petiverat, hostium more per triumphum duxere;
そして、偽りの不敬な遺言をでっち上げて、彼の子アリストニコスが父の王国を求めたために、敵の慣習に従って凱旋式で引き回した。
Asia ab ipsis obsessa est.
アジアは彼ら自身によって占拠された。
§Mithr.9postremo Bithyniam Nicomede mortuo diripuere, quom filius Nysa, quam reginam appellaverat, genitus haud dubie esset.
最後に、ビテュニアを、ニコメデスが死ぬと略奪した。 ニコメデスが王妃と呼んでいたニュサから生まれた息子がいたことは疑いなかったにもかかわらず。
§Mithr.10Nam quid ego me appellem? quem diiunctum undique regnis et tetrarchiis ab imperio eorum, quia fama erat divitem neque serviturum esse, per Nicomedem bello lacessiverunt, sceleris eorum haud ignarum et ea, quae accidere, testatum antea Cretensis, solos omnium liberos ea tempestate, et regem Ptolemaeum.
では、なぜ私は自分自身のことを口にするのだろうか。 彼らの支配領域から、あらゆる方向で王国やテトラルキアによって隔てられている私を、「富裕であり、隷従することはないだろう」という評判があったために、彼らはニコメデスを通じて戦争へと挑発した。 私は彼らの邪悪さを熟知しており、起こった出来事について、当時すべての者のうちで唯一自由であったクレタ人や、プトレマイオス王に以前から警告していたのである。
§Mithr.11atque ego ultus iniurias Nicomedem Bithynia expuli Asiamque, spolium regis Antiochi, recepi et Graeciae dempsi grave servitium.
そして、私は不義に復讐し、ニコメデスをビテュニアから追放し、アンティオコス王の戦利品であったアジアを奪還し、ギリシアから重い奴隷状態を取り除いた。
§Mithr.12incepta mea postremus servorum Archelaus exercitu prodito impedivit.
私の企ては、奴隷のうちで最も卑劣なアルケラオスが軍隊を裏切ったことによって阻まれた。
illique, quos ignavia aut prava calliditas, ut meis laboribus tuti essent, armis abstinuit, acerbissumas poenas solvunt, Ptolemaeus pretio in dies bellum prolatans, Cretenses inpugnati semel iam neque finem nisi excidio habituri.
そして、私の労苦によって自らは安全であらんとして、怠惰あるいはよこしまな悪賢さから武器を取らなかった人々は、極めて過酷な罰を支払っている。 プトレマイオスは金銭によって日ごとに戦争を先延ばしにしており、クレタ人はすでに一度攻撃され、滅亡以外に終わりを迎えることはないだろう。 」