§Mithr.13equidem quom mihi ob ipsorum interna mala dilata proelia magis quam pacem datam intellegerem, abnuente Tigrane, qui mea dicta sero probat, te remoto procul, omnibus aliis obnoxiis, rursus tamen bellum coepi, Marcumque Cottam, Romanum ducem, apud Calchedona terra fudi, mari exui classe pulcherruma.
実際、私自身は、彼らの内紛のために戦闘が引き延ばされたにすぎず、和平が与えられたのではないと理解していたので、ティグラネスは(同盟を)拒み(彼は私の言葉を遅まきながら認めているのだが)、あなたは遥か彼方に遠ざかり、他のすべての者たちが服従している中で、それでもなお、再び戦争を開始した。 そして、ローマの将軍マルクス・コッタをカルケドンにおいて陸上で打ち破り、海上ではその最も美しい艦隊を奪い取った。
§Mithr.14apud Cyzicum magno cum exercitu in obsidio moranti frumentum defuit, nullo circum adnitente;
キュジコスにおいて大軍とともに包囲に留まっていた私に、周囲の誰も助けようとしない中で、食糧が不足した。
simul hiems mari prohibebat.
同時に、冬が海(の航行)を阻んでいた。
ita sine vi hostium regredi conatus in patrium regnum naufragiis apud Parium et Heracleam militum optumos cum classibus amisi.
こうして、敵の力によらずに退却を試みて祖国へと向かったが、パリオンとヘラクレアの近くでの難破により、最高の兵士たちを艦隊とともに失った。
§Mithr.15restituto deinde apud Caberam exercitu et variis inter me atque Lucullum proeliis inopia rursus ambos incessit.
その後、カベラにおいて軍隊を再建し、私とルクッルスの間で様々な戦闘が行われたが、再び両者に困窮が襲いかかった。
illi suberat regnum Ariobarzanis bello intactum, ego vastis circum omnibus locis in Armeniam concessi.
彼には、戦争によって傷ついていないアリオバルザネスの王国が背後に控えていたが、私は周囲のすべての場所が荒廃していたため、アルメニアへと退却した。
secutique Romani non me, sed morem suom omnia regna subvortundi, quia multitudinem artis locis pugna prohibuere, inprudentiam Tigranis pro victoria ostentant.
そしてローマ人たちは、私を追うのではなく、すべての王国を覆すという彼ら自らの習性に従って、大軍を狭い場所で戦闘から阻んだことを理由に、ティグラネスの軽率さを(自分たちの)勝利として見せびらかしている。
§Mithr.16Nunc quaeso considera, nobis oppressis utrum firmiorem te ad resistundum an finem belli futurum putes? scio equidem tibi magnas opes virorum, armorum et auri esse;
今、どうか考えてみてほしい。 もし我々が圧殺されたなら、あなた自身の抵抗するための立場がより強固になると考えるか、それとも戦争の終わりが到来すると考えるかを。 私としては確かに、あなたには兵力、兵器、そして黄金の莫大な富があることを知っている。
et ea re a nobis ad societatem, ab illis ad praedam peteris.
そしてそのために、我々からは同盟のために、彼らからは略奪のために求められているのである。
ceterum consilium est, Tigranis regno integro meis militibus belli prudentibus procul ab domo parvo labore per nostra corpora bellum conficere, quo neque vincere neque vinci sine tuo periculo possumus.
しかし、私の計画は、ティグラネスの王国が傷つかぬまま、戦争に熟達した私の兵士たちとともに、あなたの本国から遠く離れて、わずかな労力で、我々の血肉を通して戦争を終わらせることである。 その戦争においては、あなたの危険なしには、我々が勝つことも負けることもできないのだ。
§Mithr.17an ignoras Romanos, postquam ad occidentem pergentibus finem Oceanus fecit, arma huc convortisse? neque quicquam a principio nisi raptum habere, domum coniuges agros imperium? convenas olim sine patria parentibus, peste conditos orbis terrarum;
それとも、西へと進む者たちに対して大洋が限界を設けた後に、ローマ人がこちらに武器を向けたことを知らないのか。 そして彼らが最初から、奪い取ったもの以外には何一つ――家も、妻たちも、土地も、支配権も――所有していないことを。 かつては祖国も親もない寄せ集めの者たちであり、世界の害毒として建てられた者たちであることを。
quibus non humana ulla neque divina obstant, quin socios amicos, procul iuxta sitos, inopes potentisque trahant excindant, omniaque non serva et maxume regna hostilia ducant?
彼らには神仏のいかなる法も、同盟者や友を、遠くにいようと近くにいようと、貧しかろうと富んでいようと、引きずり回して滅ぼし、奴隷となっていないすべてのもの、とりわけ王国を敵と見なすことを妨げはしない。
§Mithr.18namque pauci libertatem, pars magna iustos dominos volunt;
なぜなら、自由を望む者は少なく、大部分の者は公正な主人を望むからである。
nos suspecti sumus aemuli et in tempore vindices adfuturi.
我々は彼らにとって疑わしい競争相手であり、いずれ時が来れば復讐者として立ち現れる者たちなのだ。
§Mithr.19tu vero, quoi Seleucea, maxuma urbium, regnumque Persidis inclutis divitiis est, quid ab illis nisi dolum in praesens et postea bellum expectas?
しかし、最大の都市セレウキアと、名高い富を持つペルシアの王国を擁するあなたは、彼らから、差し当たりの欺瞞と、その後の戦争以外の何を予期するというのか。
§Mithr.20Romani arma in omnis habent, acerruma in eos, quibus victis spolia maxuma sunt;
ローマ人はすべての人に対して武器を向けており、打ち倒したときに最も大きな戦利品が得られる者たちに対して最も激しく向ける。
audendo et fallundo et bella ex bellis serundo magni facti:
大胆不敵な行動と、欺瞞と、戦争から戦争を次々に生み出すことによって、彼らは強大になったのだ。
§Mithr.21per hunc morem extinguent omnia aut occident.
この習性によって、彼らはすべてを滅ぼすか、あるいは自ら滅びるだろう。
quod haud difficile est, si tu Mesopotamia, nos Armenia circumgredimur exercitum sine frumento, sine auxiliis, fortuna aut nostris vitiis adhuc incolumem.
そしてそれは決して困難ではない。 もしあなたがメソポタミアから、我々がアルメニアから、食糧もなく、援軍もなく、運命かあるいは我々の過ちによってこれまでは無事であった(彼らの)軍隊を取り囲むならば。
§Mithr.22teque illa fama sequetur, auxilio profectum magnis regibus latrones gentium oppressisse.
そして、偉大な王たちの援助に赴き、諸民族の強盗を滅ぼしたという名声が、あなたに付き従うだろう。
§Mithr.23quod uti facias, moneo hortorque, neu malis pernicie nostra tuam prolatare quam societate victor fieri.
あなたがこれを行うよう、私は勧告し、促す。 我々の破滅によってあなた自身の(破滅)を先延ばしにすることを、同盟によって勝者となることよりも選ぶことのないように。
'
」