§15Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque.
さて、まず第一に、若き日のカティリーナは、高貴な処女、ウェスタの処女、その他これと同類の人間性や神の法に反する多くの忌まわしい密通を行っていた。
postremo captus amore Aureliae Orestillae, quoius praeter formam nihil umquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat timens privignum adulta aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse.
最後に、アウレリア・オレスティッラへの愛に囚われたが、彼女については、優れた者ならその容姿以外には何ひとつ称賛したことがなかった。 彼女は、成人した義理の息子を恐れて彼との結婚をためらっていたため、カティリーナは息子を殺害し、その忌まわしい婚礼のために家を空にしたと確かに信じられている。
quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse facinus maturandi.
まさにこのことが、私には、彼が陰謀を急いだ主な原因であったと思われる。
namque animus inpurus, dis hominibusque infestus, neque vigiliis neque quietibus sedari poterat: ita conscientia mentem excitam vastabat.
というのも、神々にとっても人間にとっても害悪である彼の汚れた魂は、目覚めている時も眠っている時も静まることができなかった。 それほどまでに、罪悪感が彼の昂ぶった精神をさいなんでいたのである。
igitur colos ei exanguis, foedi oculi, citus modo modo tardus incessus: prorsus in facie voltuque vecordia inerat.
それゆえ、彼の顔色は血の気がなく、目は恐ろしく、歩みはある時は速く、ある時は遅かった。 要するに、彼の表情や容貌には狂気が宿っていた。
§16Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat.
しかし、若者たちについては、上で述べたように彼が誘惑したのだが、多くの方法で悪行を教え込んでいた。
ex illis testis signatoresque falsos commodare; fidem fortunas pericula vilia habere; post ubi eorum famam atque pudorem adtriverat, maiora alia imperabat.
彼らの中から、偽の証人や署名者を提供し、名誉、財産、危険を価値のないものと見なさせ、その後に彼らの評判と恥じらいをすり減らしたところで、別のより重大な命令を下した。
si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire iugulare: scilicet ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat.
仮に差し当たって犯罪を行う理由が不足していたとしても、それにもかかわらず、無実の者をあたかも有罪の者であるかのように陥れて虐殺した。 言うまでもなく、無為によって手や精神が鈍ることがないように、むしろ理由もなく悪辣かつ残虐であったのである。
His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites, largius suo usi, rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant, opprimundae rei publicae consilium cepit.
これらの友人や同盟者たちを信頼し、同時に、いたるところで莫大な借金が存在したこと、そしてスッラの兵士たちの多くが、自らの財産を過度に浪費し、かつての略奪と勝利を忘れられずに内乱を熱望していたことから、カティリーナは国家を転覆させる計画を企てた。
in Italia nullus exercitus, Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat;
イタリアには軍隊がなく、グナエウス・ポンペイウスは地の果てで戦争を行っていた。
ipsi consulatum petenti magna spes, senatus nihil sane intentus: tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae.
彼自身が執政官を目指すにあたっては大きな希望があり、元老院は全く警戒していなかった。 すべてが安全で平穏であったが、それらの状況はカティリーナにとって極めて好都合であった。
§17Igitur circiter kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appellare; hortari alios alios temptare; opes suas, inparatam rem publicam, magna praemia coniurationis docere.
それゆえ、6月のカレンダエのころ、ルキウス・カエサルとガイウス・フィグルスが執政官のとき、彼はまず個別に働きかけ、ある者を励まし、別の者を試み、みずからの力、国家の無防備さ、そして陰謀の多大な報酬を説明した。
ubi satis explorata sunt quae voluit, in unum omnis convocat, quibus maxuma necessitudo et plurumum audaciae inerat.
みずからが望んだことが十分に探知されると、最も差し迫った窮状にあり、かつ最も大胆不敵な者たちをすべて一堂に召集した。
eo convenere senatorii ordinis P. Lentulus Sura, P. Autronius, L. Cassius Longinus, C. Cethegus, P. et Ser. Sullae Ser. filii, L. Vargunteius, Q. Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius; praeterea ex equestri ordine M. Fulvius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius; ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles.
そこへ、元老院階級からは、プブリウス・レントゥルス・スラ、プブリウス・アウトロニウス、ルキウス・カッシウス・ロンギヌス、ガイウス・ケテグス、プブリウスおよびセルウィウス・スッラ(セルウィウスの息子たち)、ルキウス・ワルグンテイウス、クィントウス・アンニウス、マルクス・ポルキウス・ラエカ、ルキウス・ベスティア、クィントゥス・クリウスが集まり、さらに騎士階級からは、マルクス・フルウィウス・ノビリオル、ルキウス・スタティリウス、プブリウス・ガビニウス・カピト、ガイウス・コルネリウス、これに加えて、植民市や自治市から集まった、地元で名声のある多くの人々が集まった。
erant praeterea complures paulo occultius consili huiusce participes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia necessitudo.
さらに、もう少し密かにこの計画に参加していた高貴な人々が数多くおり、彼らを促していたのは、貧困や他の窮状というよりは、むしろ支配への希望であった。
ceterum iuventus pleraque sed maxume nobilium Catilinae inceptis favebat: quibus in otio vel magnifice vel molliter vivere copia erat; incerta pro certis, bellum quam pacem malebant.
一方、若者たちの多く、とりわけ貴族の若者たちはカティリーナの企てを支持していた。 彼らは余暇において華やかに、あるいは贅沢に暮らす余裕があったにもかかわらず、確実なものの代わりに不確実なものを、平和よりも戦争を好んだのである。
fuere item ea tempestate qui crederent M. Licinium Crassum non ignarum eius consili fuisse: quia Cn.
また、当時、マルクス・リキニウス・クラッススがこの計画を知らないわけではなかったと信じる人々もいた。
Pompeius, invisus ipsi, magnum exercitum ductabat, quoiusvis opes voluisse contra illius potentiam crescere, simul confisum, si coniuratio valuisset, facile apud illos principem se fore.
なぜなら、彼にとって憎むべきグナエウス・ポンペイウスが、大軍を率いていたため、その権力に対抗して誰の力でも増大することを望んでおり、同時に、もし陰謀が成功すれば、彼らの間で自分が容易に首領になれると信頼していたからである。
§18Sed antea item coniuravere pauci contra rem publicam, in quibus Catilina fuit.
しかし、それ以前にも、国家に対して少数者による陰謀が企てられており、その中にカティリーナもいた。
de qua quam verissume potero dicam.
これについて、私はできる限り真実に基づいて語ろう。
L. Tullo et M'. Lepido consulibus P. Autronius et P. Sulla designati consules legibus ambitus interrogati poenas dederant.
ルキウス・トゥッルスとマニウス・レピドゥスが執政官のとき、執政官当選者であったプブリウス・アウトロニウスとプブリウス・スッラが、選挙買収法によって告発され、罰を受けていた。
post paulo Catilina pecuniarum repetundarum reus prohibitus erat consulatum petere, quod intra legitumos dies profiteri nequiverat.
その少し後、カティリーナは、不当利得返還請求の被告人として、法定の日数以内に立候補を届け出ることができなかったため、執政官への立候補を禁じられていた。
erat eodem tempore Cn. Piso, adulescens nobilis, summae audaciae, egens, factiosus, quem ad perturbandam rem publicam inopia atque mali mores stimulabant.
同じ時期に、グナエウス・ピソという、極めて大胆不敵で、困窮し、徒党を好む高貴な若者がいたが、国家を混乱させようとする彼を、貧困と悪しき素行が駆り立てていた。
cum hoc Catilina et Autronius circiter Nonas Decembris consilio communicato parabant in Capitolio Kalendis Ianuariis L. Cottam et L. Torquatum consules interficere, ipsi fascibus correptis Pisonem cum exercitu ad optinendas duas Hispanias mittere.
カティリーナとアウトロニウスは、12月のノーナエのころ、彼と計画を共有し、1月のカレンダエにカピトリウムにおいて執政官ルキウス・コッタとルキウス・トルクァトゥスを殺害し、みずからはファスケスを強奪して、ピソを軍隊とともに二つのヒスパニアを掌握するために派遣することを準備していた。
ea re cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis transtulerant.
この計画が発覚したため、彼らは虐殺の計画を再び2月のノーナエへと延期した。
iam tum non consulibus modo, sed plerisque senatoribus perniciem machinabantur.
すでにその時、彼らは執政官たちだけでなく、元老院議員の多くに対しても破滅を企てていた。
quod ni Catilina maturasset pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret.
もしカティリーナが、元老院議事堂の前で同盟者たちに合図を送るのを急ぎすぎていなかったなら、その日はローマ市創建以来、最悪の悪行が成し遂げられていたであろう。
quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit.
武装した者たちがまだ多数集まっていなかったため、その事実が計画を挫折させたのである。