§15Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiusce modi contra ius fasque.
이제 먼저 청년 시절의 카틸리나는 고귀한 처녀, 웨스타의 여사제와 밀통하였고, 그 밖에 이것과 유사하게 인간의 법과 신의 법에 반하는 많은 사악한 행위들을 저질렀다.
postremo captus amore Aureliae Orestillae, quoius praeter formam nihil umquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat timens privignum adulta aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse.
마지막으로, 아우렐리아 오레스틸라에 대한 사랑에 사로잡혔는데, 그녀에 대해서는 훌륭한 사람이라면 그녀의 외모 외에는 결코 아무것도 칭찬한 적이 없었다. 그녀가 성인이 된 의붓아들을 두려워하여 그와의 결혼을 망설였기 때문에, 카틸리나가 아들을 죽이고 그 사악한 혼인을 위해 집을 비웠다는 것은 확실하다고 믿어진다.
quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse facinus maturandi.
이 일이 나에게는 특히 그가 악행을 서두르게 만든 원인이었던 것으로 보인다.
namque animus inpurus, dis hominibusque infestus, neque vigiliis neque quietibus sedari poterat: ita conscientia mentem excitam vastabat.
왜냐하면 신들과 인간들에게 적대적인 그의 더러운 영혼은 깨어 있을 때도 잠들 때도 가라앉을 수 없었기 때문이다. 그토록 죄책감이 그의 들뜬 정신을 황폐하게 만들었다.
igitur colos ei exanguis, foedi oculi, citus modo modo tardus incessus: prorsus in facie voltuque vecordia inerat.
그리하여 그의 안색은 핏기가 없고, 눈은 흉측했으며, 걸음걸이는 때로는 빠르고 때로는 느렸다. 요컨대 그의 얼굴과 표정에는 광기가 깃들어 있었다.
§16Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat.
그러나 위에서 우리가 말했듯이 그가 유혹했던 청년들에게는 많은 방법으로 악행을 교육하고 있었다.
ex illis testis signatoresque falsos commodare; fidem fortunas pericula vilia habere; post ubi eorum famam atque pudorem adtriverat, maiora alia imperabat.
그들 중에서 거짓 증인과 거짓 서명자를 제공하게 했고, 신의와 재산, 위험을 대수롭지 않게 여기게 했으며, 그 후에 그들의 명예와 부끄러움을 마멸시킨 뒤에는 다른 더 큰 명령을 내렸다.
si causa peccandi in praesens minus suppetebat, nihilo minus insontis sicuti sontis circumvenire iugulare: scilicet ne per otium torpescerent manus aut animus, gratuito potius malus atque crudelis erat.
설령 당장 죄를 지을 원인이 부족하다 할지라도, 그럼에도 불구하고 죄가 없는 이들을 마치 죄가 있는 이들처럼 빠뜨려 도살했다. 말하자면 한가함으로 인해 손이나 정신이 무뎌지지 않도록, 차라리 아무런 이유 없이 악하고 잔인했던 것이다.
His amicis sociisque confisus Catilina, simul quod aes alienum per omnis terras ingens erat et quod plerique Sullani milites, largius suo usi, rapinarum et victoriae veteris memores civile bellum exoptabant, opprimundae rei publicae consilium cepit.
이러한 친구들과 동맹자들을 신뢰하고, 동시에 온 땅에 빚이 막대했다는 점과 대부분의 술라의 군인들이 자신의 재산을 지나치게 낭비하고 과거의 약탈과 승리를 기억하며 내전을 열망하고 있었다는 점에서, 카틸리나는 공화국을 무너뜨릴 계획을 세웠다.
in Italia nullus exercitus, Cn. Pompeius in extremis terris bellum gerebat;
이탈리아에는 군대가 없었고 그나이우스 폼페이우스는 땅의 끝에서 전쟁을 치르고 있었다.
ipsi consulatum petenti magna spes, senatus nihil sane intentus: tutae tranquillaeque res omnes, sed ea prorsus opportuna Catilinae.
집정관을 구하는 그 자신에게는 큰 희망이 있었고 원로원은 참으로 경계하지 않았다. 모든 상황이 안전하고 평온했으나, 그것은 완전히 카틸리나에게 절호의 기회였다.
§17Igitur circiter kalendas Iunias L. Caesare et C. Figulo consulibus primo singulos appellare; hortari alios alios temptare; opes suas, inparatam rem publicam, magna praemia coniurationis docere.
그리하여 6월의 카렌다에 무렵, 루키우스 카에살과 가이우스 피굴루스가 집정관일 때, 그는 먼저 개별적으로 사람들을 접촉하여, 어떤 이들은 격려하고 다른 이들은 시험하며, 자신의 힘과 준비되지 않은 공화국, 그리고 음모의 커다란 보상을 설명했다.
ubi satis explorata sunt quae voluit, in unum omnis convocat, quibus maxuma necessitudo et plurumum audaciae inerat.
자신이 원하던 바가 충분히 탐색되자, 가장 절박한 처지에 있고 가장 대담함이 충만한 자들을 모두 한자리에 소집했다.
eo convenere senatorii ordinis P. Lentulus Sura, P. Autronius, L. Cassius Longinus, C. Cethegus, P. et Ser. Sullae Ser. filii, L. Vargunteius, Q. Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius;
그곳으로 원로원 의원 계급의 푸블리우스 렌툴루스 수라, 푸블리우스 아우트로니우스, 루키우스 카시우스 롱기누스, 가이우스 케테구스, 푸블리우스와 세르위우스 술라(세르위우스의 아들들), 루키우스 와르군테이우스, 퀸투스 안니우스, 마르쿠스 포르키우스 라이카, 루키우스 베스티아, 퀸투스 쿠리우스가 모였다.
praeterea ex equestri ordine M. Fulvius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius; ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles.
게다가 에퀴테스 계급의 마르쿠스 풀위우스 노빌리오르, 루키우스 스타틸리우스, 푸블리우스 가비니우스 카피토, 가이우스 코르넬리우스가 모였으며, 여기에 더하여 식민시와 자치시에서 온, 고향에서 명망 있는 많은 이들이 있었다.
erant praeterea complures paulo occultius consili huiusce participes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia necessitudo.
그 밖에도 이 계획에 조금 더 은밀하게 참여하고 있던 여러 명의 귀족들이 있었는데, 이들을 고무한 것은 빈곤이나 다른 절박함이라기보다는 차라리 지배에 대한 희망이었다.
ceterum iuventus pleraque sed maxume nobilium Catilinae inceptis favebat: quibus in otio vel magnifice vel molliter vivere copia erat; incerta pro certis, bellum quam pacem malebant.
한편 청년들의 대부분, 특히 귀족 청년들은 카틸리나의 시도를 지지했다. 그들은 평온 속에서 화려하게 혹은 부드럽게 살아갈 수 있는 여유가 있었음에도 확실한 것 대신 불확실한 것을, 평화보다 전쟁을 더 원했다.
fuere item ea tempestate qui crederent M. Licinium Crassum non ignarum eius consili fuisse: quia Cn.
또한 그 당시에 마르쿠스 리키니우스 크라수스가 그 계획을 모르지 않았다고 믿는 이들이 있었다.
Pompeius, invisus ipsi, magnum exercitum ductabat, quoiusvis opes voluisse contra illius potentiam crescere, simul confisum, si coniuratio valuisset, facile apud illos principem se fore.
왜냐하면 자신에게 미움을 받던 그나이우스 폼페이우스가 대군을 이끌고 있었으므로, 그 권력에 맞서 누구의 힘이라도 자라나기를 원했고, 동시에 음모가 힘을 얻는다면 그들 사이에서 자신이 쉽게 우두머리가 될 것이라고 신뢰했기 때문이다.
§18Sed antea item coniuravere pauci contra rem publicam, in quibus Catilina fuit.
그러나 이전에도 소수의 사람들이 공화국에 대항하여 음모를 꾸몄는데, 그 가운데 카틸리나가 있었다.
de qua quam verissume potero dicam.
이에 대해 내가 할 수 있는 한 가장 진실되게 말하겠다.
L. Tullo et M'. Lepido consulibus P. Autronius et P. Sulla designati consules legibus ambitus interrogati poenas dederant.
루키우스 툴루스와 마니우스 레피두스가 집정관일 때, 집정관 당선자인 푸블리우스 아우트로니우스와 푸블리우스 술라가 선거매수법에 의해 고발되어 벌을 받았다.
post paulo Catilina pecuniarum repetundarum reus prohibitus erat consulatum petere, quod intra legitumos dies profiteri nequiverat.
그 후 얼마 지나지 않아, 카틸리나는 속주 수탈 혐의의 피고인으로서 법정 일수 안에 입후보를 선언할 수 없었기 때문에 집정관 출마가 금지되었다.
erat eodem tempore Cn. Piso, adulescens nobilis, summae audaciae, egens, factiosus, quem ad perturbandam rem publicam inopia atque mali mores stimulabant.
같은 시기에 그나이우스 피소가 있었는데, 그는 대단히 대담하고 가난하며 당파적인 명문 청년이었으며, 공화국을 혼란하게 만들도록 빈곤과 악한 품행이 그를 자극하고 있었다.
cum hoc Catilina et Autronius circiter Nonas Decembris consilio communicato parabant in Capitolio Kalendis Ianuariis L. Cottam et L. Torquatum consules interficere, ipsi fascibus correptis Pisonem cum exercitu ad optinendas duas Hispanias mittere.
카틸리나와 아우트로니우스는 12월의 노나에 무렵에 그와 계획을 공유하고, 1월의 카렌다에에 카피톨리움에서 집정관 루키우스 코타와 루키우스 토르콰투스를 살해하고, 자신들은 집정관의 권표를 탈취하여 피소를 군대와 함께 두 히스파니아를 장악하도록 보낼 것을 준비했다.
ea re cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis transtulerant.
이 일이 발각되자 그들은 살해 계획을 다시 2월의 노나에로 미루었다.
iam tum non consulibus modo, sed plerisque senatoribus perniciem machinabantur.
이미 그때 그들은 집정관들뿐만 아니라 원로원 의원 대부분에게도 파멸을 계획하고 있었다.
quod ni Catilina maturasset pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret.
만일 카틸리나가 원로원 의사당 앞에서 동맹자들에게 신호를 보내는 것을 서두르지 않았더라면, 그날은 로마 시가 건설된 이래 가장 끔찍한 악행이 저질러졌을 것이다.
quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit.
무장한 자들이 아직 많이 모이지 않았었기 때문에, 그 사실이 계획을 무산시켰다.