§4.1Huc ex Asia Sulla decedens cum venisset, quamdiu ibi fuit, secum habuit Pomponium, captus adulescentis et humanitate et doctrina.
スッラがアジアから退去してここにやって来たとき、そこに滞在している間中、彼はポンポニウスを自分のそばに置いた。 この若者の教養と学識の双方に魅了されたからである。
sic enim Graece loquebatur, ut Athenis natus videretur; tanta autem suavitas erat sermonis Latini, ut appareret in eo nativum quendam leporem esse, non ascitum.
実際、彼はアテナイ生まれとしか思えないほど見事にギリシャ語を話し、またそのラテン語の響きは非常に心地よく、彼の中にある魅力が、後から身につけたものではなく、天性のものであることが明らかであるほどだった。
idem poemata pronuntiabat et Graece et Latine sic, ut supra nihil posset addi.
彼自身、ギリシャ語とラテン語の両方で詩を朗読したが、それ以上付け加えるものがないほど見事であった。
§4.2quibus rebus factum est ut Sulla nusquam eum ab se dimitteret cuperetque secum deducere.
これらのことによって、スッラは彼をどこへ行くにも自分のそばから離さず、連れて行きたいと望むようになった。
cui cum persuadere tentaret, 'noli, oro te,' inquit Pomponius 'adversum eos me velle ducere, cum quibus ne contra te arma ferrem, Italiam reliqui.
スッラが彼を説得しようと試みると、ポンポニウスは言った。 『お願いです、私を彼らに対して連れて行こうとはしないでください。 彼らとともにあなたに対して武器をとるようなことがないようにと、私はイタリアを去ったのですから』。
' at Sulla adulescentis officio collaudato omnia munera ei, quae Athenis acceperat, proficiscens iussit deferri.
しかしスッラは、この若者の義務感を称賛し、出発するに際して、自分がアテナイで受け取ったすべての贈り物を彼に届けるよう命じた。
§4.3Hic complures annos moratus, cum et rei familiari tantum operae daret, quantum non indiligens deberet pater familias, et omnia reliqua tempora aut litteris aut Atheniensium rei publicae tribueret, nihilo minus amicis urbana officia praestitit.
ここに数年間滞在し、怠惰ではない家父長が払うべきであるのと同等の多大な労力を家産に注ぎ込む一方で、それ以外のすべての時間を文学かアテナイ人の国政のいずれかに捧げていたが、それにもかかわらず、彼は友人たちのために都市の義務を果たした。
§4.4nam et ad comitia eorum ventitavit et, si qua res maior acta est, non defuit.
なぜなら、彼は彼らの民会にもしばしば通い、何か重大な事柄が扱われるときには欠かすことがなかったからである。
sicut Ciceroni in omnibus eius periculis singularem fidem praebuit: cui ex patria fugienti sestertium ducenta et quinquaginta milia donavit.
ちょうど、シケロのあらゆる危記の際に、彼に対して並外れた忠実さを示したように。 すなわち、祖国から亡命する彼に、彼は25万セステルティウスを贈ったのである。
§4.5tranquillatis autem rebus Romanis remigravit Romam, ut opinor L. Cotta L. Torquato consulibus: quem discedentem sic universa civitas Atheniensium prosecuta est, ut lacrimis desiderii futuri dolorem indicaret.
ローマの情勢が落ち着くと、彼はローマに帰還した。 私の記憶では、ルキウス・コッタとルキウス・トルクァトゥスが執政官のときである。 彼が旅立つとき、アテナイの市民全体が彼を見送り、将来の喪失感への涙によってその悲しみを示した。