Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · エウメネス伝 §4.1-4.4

ネオプトレモスとの一騎打ちとクラテロスの埋葬

4 / 13 箇所 · ラテン語

要旨

エウメネスは敵将ネオプトレモスと一騎打ちをして彼を討ち取るが、自身も負傷する。また、戦死したクラテロスを手厚く葬り、その遺骨を遺族に送る。

§4.1Quorum acerrimo concursu cum magnam partem diei esset pugnatum, cadit Crateros dux et Neoptolemus, qui secundum locum imperii tenebat.
彼らの非常に激しい衝突によって、一日の大半の間、戦いが繰り広げられたが、将軍クラテロスと、帝国の第二の地位を占めていたネオプトレモスが戦死した。
cum hoc concurrit ipse Eumenes.
この者と、エウメネス自身が直接対決した。
§4.2qui cum inter se complexi in terram ex equis decidissent, ut facile intellegi possent inimica mente contendisse animoque magis etiam pugnasse quam corpore, non prius distracti sunt, quam alterum anima relinqueret.
彼らは互いに組み合ったまま馬から地面へと落馬したが、それは、彼らが敵意に満ちた心で争い、体よりも精神においていっそう戦ったということが容易に理解され得るほどであり、一方が息絶えるまで引き離されなかった。
ab hoc aliquot plagis Eumenes vulneratur, neque eo magis ex proelio excessit, sed acrius hostes institit.
この者によってエウメネスはいくつかの傷を負わされたが、だからといってそれによって戦場から退くことはなく、むしろより激しく敵に迫った。
§4.3hic equitibus profligatis, interfecto duce Cratero, multis praeterea et maxime nobilibus captis pedester exercitus, quod in ea loca erat deductus, ut invito Eumene elabi non posset, pacem ab eo petiit.
ここで、騎兵たちが打ち破られ、将軍クラテロスが討たれ、さらに多くの者、とりわけ高貴な人々が捕らえられたため、歩兵部隊は、エウメネスの意に反しては逃れることができないような場所に追い込まれていたこともあって、彼に和平を求めた。
quam cum impetrasset, in fide non mansit et se, simulac potuit, ad Antipatrum recepit.
歩兵部隊はこれを得たものの、忠誠を守らず、できるやいなやアンティパトロスのもとへと退却した。
§4.4Eumenes Craterum ex acie semivivum elatum recreare studuit;
エウメネスは、戦場から瀕死の状態で運び出されたクラテロスを回復させようと努めた。
cum id non posset, pro hominis dignitate proque pristina amicitia (namque illo usus erat Alexandro vivo familiariter) amplo funere extulit ossaque in Macedoniam uxori eius ac liberis remisit.
それが不可能であるとわかると、彼の尊厳と、かつての友情(というのも、彼はアレクサンドロスの生存中、彼と親密に交わっていたからである)にふさわしく、盛大な葬儀をもって彼を葬り、遺骨をマケドニアにいる彼の妻と子供たちに送り返した。

語釈・文法注

  1. 4.1Quorum — 繋ぎの関係代名詞(複数属格)。先行詞は直前節の equitatu(騎兵、集合的にそこにいる騎兵たちを指す)。「彼ら(騎兵たち)の非常に激しい衝突によって」を意味する。
  2. 4.1cum magnam partem diei esset pugnatum — cum 節における非人称受動表現(esset pugnatum は接続法過去受動態の三人称単数)。magnam partem は時間の期間を表す対格で、「一日の大半の間、戦われたとき」の意。
  3. 4.2ut facile intellegi possent — 結果を表す副詞節(ut +接続法)。主語は qui(彼ら二人)。受動不定詞 intellegi を伴い、「彼らが〜であると容易に理解され得るほどであった」という結果を表す。
  4. 4.3invito Eumene — 名詞の奪格(Eumene)と形容詞の奪格(invito)による独立奪格構文(分詞の省略)。「エウメネスの意に反して」「エウメネスの許しなしには」を意味する。
  5. 4.4Alexandro vivo — 名詞(Alexandro)と形容詞(vivo)の奪格による独立奪格構文(分詞の省略)。「アレクサンドロスが生きているうちに」「アレクサンドロスの生存中」を意味する。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, エウメネス伝 §4.1-4.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo018.humanitext-lat2:4.1-4.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。