§3.1Ad hanc corporis firmitatem plura etiam animi bona accesserant.
この身体の強健さに加えて、さらに多くの精神の美徳が加わっていた。
erat enim modestus, prudens, gravis, temporibus sapienter utens, peritus belli, fortis manu, animo maximo, adeo veritatis diligens, ut ne ioco quidem mentiretur.
なぜなら、彼は控えめで、思慮深く、厳粛であり、好機を賢明に利用し、戦争に熟達し、武勇に優れ、非常に気高き心の持ち主であり、真実をこの上なく重んじていたため、冗談でさえ嘘をつかなかったからである。
§3.2idem continens, clemens patiensque admirandum in modum, non solum populi, sed etiam amicorum ferens iniurias, in primis commissa celans, quodque interdum non minus prodest quam diserte dicere, studiosus audiendi: ex hoc enim facillime disci arbitrabatur.
また彼は、自制心があり、驚くほど寛大で忍耐強く、民衆だけでなく友人の不義をも耐え忍び、特に預けられた秘密を固く守り、時には雄弁に語ること以上に有益である「聴くこと」に熱心であった。 なぜなら、これによって最も容易に学べると考えていたからである。
§3.3itaque cum in circulum venisset, in quo aut de re publica disputaretur aut de philosophia sermo haberetur, numquam inde prius discessit, quam ad finem sermo esset adductus.
それゆえ、国政について議論されるか、あるいは哲学について対話が行われている集まりに彼が加わったときには、その対話が終わりに達するまでは、決してそこから立ち去ることはなかった。
§3.4paupertatem adeo facile perpessus est, ut de re publica nihil praeter gloriam ceperit.
彼は貧困をこの上なく平然と耐え忍んだため、国政からは名誉以外には何も受け取らなかった。
amicorum in se tuendo caruit facultatibus, fide ad alios sublevandos saepe sic usus est, ut iudicari possit omnia ei cum amicis fuisse communia.
自身を維持するためには友人たちの財力を必要とせず、他者を救援するための信用をしばしば次のように用いたため、彼にとってすべてのものが友人たちと共有されていたと判断されうるほどであった。
§3.5nam cum aut civium suorum aliquis ab hostibus esset captus aut virgo nubilis propter paupertatem collocari non posset, amicorum concilium habebat et, quantum quisque daret, pro facultatibus imperabat.
すなわち、彼の同胞の誰かが敵に捕らえられたり、あるいは年頃の娘が貧困のために嫁ぐことができないときには、彼は友人たちの集まりを催し、それぞれの資力に応じて、誰がどれだけ出すべきかを命じた。
§3.6eamque summam cum fecerat, potius quam ipse acciperet pecuniam, adducebat eum, qui quaerebat, ad eos, qui conferebant, eique ut ipsi numerarent faciebat, ut ille, ad quem ea perveniebat, sciret quantum cuique deberet.
そして、その金額がまとまると、自分自身が金銭を受け取るのではなく、援助を求めている者を寄付する者たちのもとへ連れて行き、彼ら自身がその者に直接支払うように計らった。 それは、その金銭を受け取る者が、誰に対していくらの恩義があるかを知るためであった。