Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · コノン伝 §2.1-2.4

ファルナバゾスへの協力とアゲシラオスの阻止

2 / 5 箇所 · ラテン語

要旨

コノンは祖国の危機に際してペルシアの総督ファルナバゾスを頼り、その信頼を得る。彼はスパルタの王アゲシラオスの侵攻を実質的な指揮官として見事に阻止し、アゲシラオス撤退後もペルシア側で功績を挙げ続けた。

§2.1Rebus autem afflictis, cum patriam obsideri audisset, non quaesivit, ubi ipse tuto viveret, sed unde praesidio posset esse civibus suis.
しかし、事態が破滅的になったとき、祖国が包囲されていると聞いた彼は、自分自身がどこで安全に暮らせるかを探し求めたのではなく、どこから自分の市民たちの守りとなり得るかを求めた。
itaque contulit se ad Pharnabazum, satrapem Ioniae et Lydiae eundemque generum regis et propinquum: apud quem ut multum gratia valeret, multo labore multisque effecit periculis.
それゆえ、彼はイオニアとリュディアのサトラップであり、同時に王の娘婿にして親族でもあったファルナバゾスのもとへと赴いた。 彼のもとで自分が大いに重んじられるようになることを、彼は多大の労苦と多くの危険を冒して成し遂げた。
§2.2nam cum Lacedaemonii Atheniensibus devictis in societate non manerent, quam cum Artaxerxe fecerant, Agesilaumque bellatum misissent in Asiam, maxime impulsi a Tissapherne, qui ex intimis regis ab amicitia eius defecerat et cum Lacedaemoniis coierat societatem, hunc adversus Pharnabazus habitus est imperator, re quidem vera exercitui praefuit Conon eiusque omnia arbitrio gesta sunt.
というのも、スパルタ人がアテナイ人を打ち負かした後に、アルタクセルクセスと結んでいた同盟を守らず、アゲシラオスをアジアへ戦わせるために派遣したとき(彼らは、王の腹心でありながらその友好関係から離反してスパルタ人と同盟を結んでいたティッサフェルネスに強く促されていたのだが)、このアゲシラオスに対して、ファルナバゾスが将軍とみなされたものの、実際のところ軍隊を率いたのはコノンであり、すべてのことは彼の裁量によって行われたからである。
§2.3hic multum ducem summum Agesilaum impedivit saepeque eius consiliis obstitit, neque vero non fuit apertum, si ille non fuisset, Agesilaum Asiam Tauro tenus regi fuisse erepturum.
彼(コノン)は、最高指揮官アゲシラオスを大いに妨害し、しばしばその計画を阻止した。 そして実際、もし彼がいなかったならば、アゲシラオスがタウロス山脈に及ぶまでのアジアを王から奪い取っていただろうということは明白であった。
§2.4qui posteaquam domum a suis civibus revocatus est, quod Boeoti et Athenienses Lacedaemoniis bellum indixerant, Conon nihilo setius apud praefectos regis versabatur iisque omnibus magno erat usui.
彼が、ボイオティア人とアテナイ人がスパルタ人に宣戦布告したために同胞から本国へと召喚された後も、コノンは相変わらず王の総督たちの重臣として留まり、彼ら全員にとって大いに役立っていた。

語釈・文法注

  1. §2.1apud quem ut multum gratia valeret, multo labore multisque effecit periculis — effecit の目的語となる ut 節(ut ... valeret)が主動詞よりも前に置かれ、その間に手段を示す奪格句(multo labore multisque ... periculis)が挟み込まれた倒置構造(hyperbaton)。apud quem は関係代名詞の連結で、先行詞ファルナバゾスを指す。
  2. §2.2bellatum — 動詞 bellare(戦争をする)の目的分詞(スピーヌム)の対格形。運動を表す動詞 misissent とともに用いられ、動作の目的(「戦争をするために」)を表す。
  3. §2.3neque vero non fuit apertum ... fuisse erepturum — 全体の骨格は、二重否定 neque ... non(「そして実際〜であった」)を伴う非人称表現 fuit apertum(明白であった)であり、その主語として対格不定詞句(Agesilaum ... fuisse erepturum)が続く。この不定詞句は、条件節 si ille non fuisset(「もし彼がいなかったなら」)に対する、過去の反実仮想の帰結節(直説法では erepturus fuit となる形)が、間接話法(主節が apertum fuit)のために不定法 fuisse erepturum に変化したものである。regi は奪い取り(分離)の与格。Tauro tenus は奪格 Tauro に前置詞 tenus(〜まで)が後置された形。
  4. §2.4iis omnibus magno erat usui — 「利害の与格」 iis omnibus(彼ら全員にとって)と「目的・結果の与格」 magno ... usui(大いなる役立ちに)を組み合わせた二重与格(dativus duplex)の構文。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, コノン伝 §2.1-2.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo009.humanitext-lat2:2.1-2.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。