Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · トラシュブロス伝 §2.1-2.7

ピュレ占拠とムニキアの戦いにおける勝利

2 / 4 箇所 · ラテン語

要旨

トラシュブロスは極めて少数の味方と共にピュレの砦を占拠し、僭主たちの侮りを利用して勢力を蓄え、ムニキアで敵を破る。彼は戦闘において寛大な規律を保ち、第二の戦闘で僭主たちの首領クリティアスが敗死する。

§2.1Hic enim cum Phylen confugisset, quod est castellum in Attica munitissimum, non plus habuit secum triginta de suis.
実際、彼がアッティカの極めて強固な砦であるピュレに避難したとき、身内に引き連れていたのは三十人を超えなかった。
hoc initium fuit salutis Atticorum, hoc robur libertatis clarissimae civitatis.
これがアッティカ人たちの救済の始まりであり、最も輝かしい国家の自由の強固な基盤となった。
§2.2neque vero hic non contemptus est primo a tyrannis atque eius solitudo.
そして実際、最初、彼とその味方の少なさは僭主たちに大いに侮られた。
quae quidem res et contemnentibus perniciei et despecto saluti fuit: etenim illos segnes ad persequendum, hos autem tempore ad comparandum dato fecit robustiores.
このことは実に、侮った者たちには破滅を、侮られた者には救いをもたらした。 なぜなら、これによって前者は追撃に怠慢になり、後者は準備のための時間を与えられたことでより強固になったからである。
§2.3quo magis praeceptum illud omnium in animis esse debet, nihil in bello oportere contemni, neque sine causa dicitur matrem timidi flere non solere.
それゆえにこそ、戦争においては何ものも侮ってはならないというあの教えが、すべての人の心に刻まれているべきであり、「臆病者の母親は泣くことがない」と言われるのも理由がないわけではない。
§2.4neque tamen pro opinione Thrasybuli auctae sunt opes: nam iam illis temporibus fortius boni pro libertate loquebantur quam pugnabant.
しかしながら、トラシュブロスの期待通りに勢力が増大したわけではなかった。 なぜなら、すでにその当時、良識ある人々は自由のために、戦うことよりも勇敢に語ることの方をしていたからである。
§2.5hinc in Piraeum transiit Munichiamque munivit.
ここから彼はペイライエウスへと移り、ムニキアを要塞化した。
hanc bis tyranni oppugnare sunt adorti, ab eaque turpiter repulsi protinus in urbem armis impedimentisque amissis refugerunt.
僭主たちはここを二度にわたって襲撃しようと試みたが、そこから無残にも撃退され、武器や手荷物を失ってただちに市街へと逃げ戻った。
§2.6usus est Thrasybulus non minus prudentia quam fortitudine.
トラシュブロスは、勇気に劣らず思慮をも働かせた。
nam cedentes violari vetuit (cives enim civibus parcere aequum censebat), neque quisquam est vulneratus nisi qui prior impugnare voluit.
というのも、彼は退却する者たちを傷つけることを禁じたからであり(市民が市民を容赦することは当然であると彼は考えていた)、先に攻撃しようとした者でなければ、誰も傷つけられなかった。
neminem iacentem veste spoliavit, nil attigit nisi arma, quorum indigebat, quaeque ad victum pertinebant.
彼は倒れた者の誰からも衣服を剥ぎ取らず、自分が必要としていた武器と、食糧に関するもの以外には、何一つ手を触れなかった。
§2.7in secundo proelio cecidit Critias, dux tyrannorum, cum quidem adversus Thrasybulum fortissime pugnaret.
第二の戦闘において、僭主たちの指導者クリティアスが倒れたが、彼は実に、トラシュブロスに対して極めて勇敢に戦っていた。

語釈・文法注

  1. §2.2et contemnentibus perniciei et despecto saluti fuit — 二重の与格(二重与格)の構文。contemnentibus(現在分詞、与格)と despecto(完了分詞、与格)はそれぞれ関与・利益の与格であり、perniciei と saluti は目的・結果の与格。全体として「侮る者たちには破滅をもたらし、侮られた者には救いをもたらした」という意味になる。
  2. §2.3matrem timidi flere non solere — 対格不定詞構文。名詞 matrem が不定詞 flere(泣く)の意味上の主語で、timidi(形容詞 timidus の単数属格、名詞的用法)は matrem にかかる。「臆病者の母親は(息子が慎重に行動して生き残るため)泣く習慣がない」ということわざ。
  3. §2.6cives enim civibus parcere aequum censebat — censebat(彼は考えていた)の目的語となる対格不定詞構文。cives(市民たち、対格)は parcere(容赦する)の意味上の主語、civibus(市民たちに、与格)は与格支配動詞である parcere の目的語。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, トラシュブロス伝 §2.1-2.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo008.humanitext-lat2:2.1-2.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。