Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · アルキビアデス伝 §4.1-4.7

アルキビアデスの告発とスパルタへの亡命

4 / 11 箇所 · ラテン語

要旨

アルキビアデスは不在中に神聖冒涜の罪で告発され、シキリアから召喚されるが、途中で脱走してスパルタへ亡命する。彼はスパルタにアテナイを困窮させるための策略を授け、戦争をスパルタ有利に進めさせる。

§4.1Hoc crimine in contione ab inimicis compellabatur.
この罪で、彼は民会において政敵たちから責め立てられていた。
sed instabat tempus ad bellum proficiscendi.
しかし、戦争へ出発する時が迫っていた。
id ille intuens neque ignorans civium suorum consuetudinem postulabat, si quid de se agi vellent, potius de praesente quaestio haberetur, quam absens invidiae crimine accusaretur.
彼はこれを考慮し、また同胞市民の習性を熟知していたので、もし自分に関して何らかの法的手続きを進めたいのであれば、不在のまま猜疑心に満ちた告発によって罪に問われるよりも、自分が立ち会っているうちに審理が行われるべきである、と要求した。
§4.2inimici vero eius quiescenduin in praesenti, quia noceri ei non posse intellegebant, et illud tempus exspectandum decreverunt, quo classis exisset, ut absentem aggrederentur, itaque fecerunt.
しかし、彼の政敵たちは、現時点では彼を陥れることは不可能であると理解していたため、今は静観し、不在の彼を攻撃するために、艦隊が出航した後のその時期を待つべきだと決定した。 そして実際にそのようにした。
§4.3nam postquam in Siciliam eum pervenisse crediderunt, absentem, quod sacra violasset, reum fecerunt.
というのも、彼がシキリアに到着したと彼らが信じるや否や、不在の彼を、聖なる儀式を冒涜したという理由で告発したからである。
qua de re cum ei nuntius a magistratu in Siciliam missus esset, ut domum ad causam dicendam rediret, essetque in magna spe provinciae bene administrandae, non parere noluit et in triremem, quae ad eum erat deportandum missa, ascendit.
この件に関して、裁判で弁明するために帰国せよという行政官からの使者がシキリアの彼のもとに送られたとき、彼はその任務を首尾よく遂行できるという大きな希望を抱いていたにもかかわらず、従わないことをよしとせず、自分を送還するために送られてきた三段櫂船に乗り込んだ。
§4.4hac Thurios in Italiam pervectus, multa secum reputans de immoderata civium suorum licentia crudelitateque erga nobiles, utilissimum ratus impendentem evitare tempestatem, clam se ab custodibus subduxit et inde primum Elidem, dein Thebas venit.
この船でイタリアのトゥリオイまで運ばれると、彼は同胞市民の無軌道な放縦さと貴族に対する残酷さについて深く思いを巡らし、差し迫る嵐を避けることこそが最も得策であると考え、監視の目を盗んで密かに逃亡し、そこからまずエリスへ、次いでテーバイへと赴いた。
§4.5postquam autem se capitis damnatum bonis publicatis audivit, et, id quod numquam antea usu venerat, Eumolpidas sacerdotes a populo coactos ut se devoverent, eiusque devotionis quo testatior esset memoria, exemplum in pila lapidea incisum esse positum in publico, Lacedaemonem demigravit.
しかし、自分が財産を没収された上で死刑を宣告されたこと、また、かつて一度も例のなかったことであるが、エウモルピダイの神官たちが民衆から彼に呪いをかけるよう強制されたこと、そしてその呪いの記憶がより確かなものとして残るように、その宣告文が石柱に刻まれて公の場に立てられたということを聞くと、彼はラケダイモンへ移住した。
§4.6ibi, ut ipse praedicare consuerat, non adversus patriam, sed inimicos suos bellum gessit, qui eidem hostes essent civitati: nam cum intellegerent se plurimum prodesse posse rei publicae, ex ea eiecisse plusque irae suae quam utilitati communi paruisse.
そこで、彼自身が常々公言していたように、彼は祖国に対してではなく、自分の政敵たちに対して戦った。 彼らこそが国家にとっての敵だったからである。 なぜなら、彼らは、彼が国家に最大の貢献をなしうることを理解していながら、彼を国から追い出し、共通の利益よりも自分たちの怒りに従ったからである。
§4.7itaque huius consilio Lacedaemonii cum Perse rege amicitiam fecerunt, dein Deceleam in Attica munierunt praesidioque ibi perpetuo posito in obsidione Athenas tenuerunt.
こうして、彼の進言によってラケダイモン人はペルシア王と友好関係を結び、次いでアッティカのデケレアを要塞化し、そこに常駐の守備隊を置くことでアテナイを包囲下に置いた。
eiusdem opera Ioniam a societate averterunt Atheniensium.
また、同じく彼の尽力によって、彼らはイオニアをアテナイの同盟から離脱させた。
quo facto multo superiores bello esse coeperunt.
これが実現すると、彼らは戦争において大いに優勢になり始めた。

語釈・文法注

  1. §4.2noceri ei non posse — 与格を支配する自動詞 nocere(害する)は、受動態では非人称的にしか用いられない(nocetur)。ここでは不定詞となり、その否定が noceri non posse である。主語となる代名詞はなく、害される対象は与格 ei で示される。
  2. §4.3provinciae bene administrandae — magna spe に対する属格修飾で、動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)の構成。provincia を「治めるべき職務・任務」(ここではシキリア遠征の指揮)の意味で用い、その管理運営への期待を表す。
  3. §4.5Eumolpidas sacerdotes a populo coactos — audivit(聞いた)に導かれる対格不定詞句(A.C.I.)の一部で、coactos の後に esse が省略されている。エウモルピダイ(アテナイの伝統的な神官家系)が民衆(a populo)によって強制された(coactos)ことを表す。
  4. §4.6eiecisse plusque irae suae quam utilitati communi paruisse — これらの完了不定詞(eiecisse, paruisse)は、間接話法(アルキビアデス自身の主張の紹介)における主文の動詞であり、主語は前文の inimicos suos である。cum 節(cum intellegerent...)の後に続き、「彼らは〜したのだ(とアルキビアデスは公言していた)」という構造になる。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, アルキビアデス伝 §4.1-4.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo007.humanitext-lat2:4.1-4.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。