Humanitext Reader

コルネリウス・ネポス · テミストクレス伝 §2.1-2.8

海軍増強とデルポイの木の壁の神託

2 / 10 箇所 · ラテン語

要旨

テミストクレスはコルキュラ戦争においてアテナイ海軍を劇的に強化し、その備えがペルシア戦争におけるギリシア全体の救済へと繋がった。彼はデルポイの「木の壁」という神託を「船」と解釈してアテナイ市民に避難を促した。

§2.1Primus autem gradus fuit capessendae rei publicae bello Corcyraeo: ad quod gerendum praetor a populo factus non solum praesenti bello, sed etiam reliquo tempore ferociorem reddidit civitatem.
しかし、国政に関わる最初の段階は、コルキュラ戦争においてであった。 この戦争を遂行するために民衆から将軍に選出された彼は、当面の戦争においてだけでなく、将来にわたっても、国家をより果敢なものとした。
§2.2nam cum pecunia publica, quae ex metallis redibat, largitione magistratuum quotannis interiret, ille persuasit populo ut ea pecunia classis centum navium aedificaretur.
というのも、鉱山から生じる公金が、政務官たちの分配によって毎年消費されていたため、彼はその資金で百隻の船からなる艦隊を建造するよう民衆を説得したからである。
§2.3qua celeriter effecta primum Corcyraeos fregit, deinde maritimos praedones consectando mare tutum reddidit.
これが迅速に建造されると、彼はまずコルキュラ人を打ち破り、次いで海賊を追跡することによって海を安全にした。
in quo cum divitiis ornavit, tum etiam peritissimos belli navalis fecit Athenienses.
このことにおいて、彼はアテナイ人を富で潤しただけでなく、彼らを海戦において極めて熟達した者にした。
§2.4id quantae saluti fuerit universae Graeciae, bello cognitum est Persico.
これが全ギリシアにとってどれほど大きな救いとなったかは、ペルシア戦争において明らかになった。
nam cum Xerxes et mari et terra bellum universae inferret Europae, cum tantis copiis eam invasit, quantas neque ante nec postea habuit quisquam:
というのも、クセルクセスが海と陸の双方から全ヨーロッパに戦争を仕掛けたとき、かつて誰も持ったことがなく、その後も誰も持つことのなかったほどの膨大な軍勢でヨーロッパに侵攻したからである。
§2.5huius enim classis mille et ducentarum navium longarum fuit, quam duo milia onerariarum sequebantur, terrestris autem exercitus septingenta peditum, equitum quadringenta milia fuerunt.
実際、彼の艦隊は千二百隻の軍船からなり、これに二千隻の輸送船が従っていた。 陸上軍は歩兵七十万、騎兵四十万であった。
§2.6cuius de adventu cum fama in Graeciam esset perlata et maxime Athenienses peti dicerentur propter pugnam Marathoniam, miserunt Delphos consultum, quidnam facerent de rebus suis.
彼の到来に関する噂がギリシアに伝わり、とりわけアテナイ人がマラトンの戦いのゆえに標的とされていると言われたとき、彼らは自分たちの形勢についてどうすべきかを尋ねるために、デルポイへ使者を送った。
deliberantibus Pythia respondit, ut moenibus ligneis se munirent.
神託を求める彼らに対し、ピュティアは、木の壁で身を固めるようにと答えた。
§2.7id responsum quo valeret cum intellegeret nemo, Themistocles persuasit consilium esse Apollinis, ut in naves se suaque conferrent: eum enim a deo significari murum ligneum.
この返答が何を意味するのか誰も理解できなかったとき、テミストクレスは、船に自分たちと所有物を移すことこそがアポロンの意図であると説得した。 すなわち、その木の壁とは、神によって船のことを意味しているのだと。
§2.8tali consilio probato addunt ad superiores totidem naves triremes suaque omnia, quae moveri poterant, partim Salamina, partim Troezena deportant: arcem sacerdotibus paucisque maioribus natu ad sacra procuranda tradunt, reliquum oppidum relinquunt.
このような提案が承認されると、彼らはこれまでの船に同数の三段櫂船を加え、移動させることができる自らの財産をすべて、一部はサラミスに、一部はトロイゼンに運び去った。 そして、神聖な儀式を執り行うために、アクロポリスを神官たちと少数の長老たちに委ね、残りの町は放棄した。

語釈・文法注

  1. §2.1capessendae rei publicae — 名詞 "rei publicae" と一致する動形容詞(ゲルンディウーム的)"capessendae" の属格形式。名詞 "gradus"(段階、一歩)を修飾し、「国政に携わることの」という目的や対象を表す。
  2. §2.4quantae saluti fuerit — 「目的の与格」"quantae saluti"(どれほどの救い[となること])と「利害の与格」"universae Graeciae"(全ギリシアにとって)を伴う、いわゆる二重与格の構文。接続法完了 "fuerit" は間接疑問節を導くためである。
  3. §2.6Delphos consultum — 町の名 "Delphi"(複数名詞)は、前置詞なしで方向を表す対格 "Delphos" になる。"consultum" は他動詞 "consulo" のスピーヌム(目的の対格)で、移動の目的(神託を求めるために、相談するために)を表す。
  4. §2.7eum enim a deo significari murum ligneum — 間接話法における対格不定詞(AcI)構文。"eum"(男性単数対格)は述語の "murum ligneum"(木の壁)を指し、受動不定詞 "significari" の意味上の主語。「その木の壁が神によって[船を]意味されているのだ」という論理を指す。

この箇所を引用する

コルネリウス・ネポス, テミストクレス伝 §2.1-2.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo002.humanitext-lat2:2.1-2.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。