Humanitext Reader

キケロ · ブルトゥス宛書簡 §1.11.1-1.11.2

アンティスティウス・ヴェトゥスの称賛と支援要請

14 / 30 箇所 · ラテン語

要旨

ブルートゥスはキケロに対し、アンティスティウス・ヴェトゥスがドラベッラに屈せず資金と身を捧げてくれた忠誠を称賛し、彼の今後の立候補と防衛活動を支援するよう求めている。

§1.11.1veteris Antisti talis animus est in rem publicam ut non dubitem quin et in Caesare et in Antonio se praestaturus fuerit acerrimum propugnatorem communis libertatis, si occasioni potuisset occurrere.
アンティスティウス・ヴェトゥスの国家に対する気概は次のようなものであり、もし機会に恵まれていたならば、カエサルに対してもアントニウスに対しても、共通の自由の最も熱烈な擁護者として振る舞ったであろうことに、私は疑いを持ちません。
nam qui in Achaia congressus cum Dolabella milites atque equites habente quodvis adire periculum ex insidiis paratissimi ad omnia latronis maluerit quam videri aut coactus esse pecuniam dare aut libenter dedisse homini nequissimo atque improbissimo, is nobis ultro et pollicitus est et dedit HS xx ex sua pecunia et, quod multo carius est, se ipsum obtulit et coniunxit.
というのも、アカイアにおいて、歩兵と騎兵を擁するドラベッラと遭遇した際、あらゆることに極めて周到な準備をしていたこの強盗の罠によるいかなる危険をも引き受けることを、この極めて邪悪で不届きな男に対して、強制されて金を支払ったか、あるいは自ら進んで支払ったかのように見なされることよりも好んだ人物、その彼こそが、自ら進んで私たちに自らの資産から200万セステルティウス(HS xx)を約束し、実際に与えてくれたのであり、さらに、それよりもはるかに貴重なことに、自身を提供して私たちと結びついてくれたからです。
§1.11.2huic persuadere cupimus, ut imperator in castris remaneret remque publicam defenderet.
私たちは、彼が将軍として陣営にとどまり、国家を防衛するように説得したいと望んでいます。
statuit id sibi * *, quoniam exercitum dimisisset.
彼は、すでに軍隊を解散させていたため、そうすることは自分には[* *]と判断しました。
statim vero rediturum ad nos confirmavit legatione suscepta, nisi praetorum comitia habituri essent consules.
しかし、もし執政官たちが法務官選挙を行う予定がないのであれば、使節の任務を引き受けた上で、すぐに私たちのところへ戻ってくることを彼は確約しました。
nam illi ita sentienti de re publica magno opere auctor fui ne differret tempus petitionis suae.
というのも、国家についてそのように考えている彼に対し、私は立候補の時期を延期しないよう大いに勧めたからです。
cuius factum omnibus gratum esse debet qui modo iudicarint hunc exercitum esse utilem rei publicae, tibi tanto gratius quanto maiore et animo gloriaque libertatem nostram defendis et dignitate, si contigerit nostris consiliis exitus quem optamus, perfuncturus es.
彼のこの行為は、この軍隊が国家にとって有益であると判断するすべての人に感謝されるべきであり、あなたがより大きな気概と栄光をもって私たちの自由を守り、もし私たちの計画が望む結末を迎えるならば、より大きな尊厳を享受することになる分だけ、あなたにとってはそれだけいっそう感謝すべきものであるはずです。
ego etiam, mi Cicero, proprie familiariterque te rogo ut veterem ames velisque esse quam amplissimum;
私のキケロよ、私からも個人的かつ親しく、あなたにヴェトゥスを愛し、彼がこの上なく重用されることを望んでくれるようお願いします。
qui etsi nulla re deterreri a proposito potest, tamen excitari tuis laudibus indulgentiaque potent quo magis amplexetur ac tueatur iudicium suum.
彼はどんなことによってもその決意から妨げられることはありませんが、それでもあなたの称賛と好意によって奮起し、自らの判断をいっいそう受け入れ、守ることができるはずです。
id mihi gratissimum erit.
それは私にとって極めて嬉しいことです。

語釈・文法注

  1. 1.11.1veteris Antisti — veteris は「古い」という形容詞ではなく、コグノーメン(家族名)である Vetus(ヴェトゥス)の属格。同様に §1.11.2 の veterem も形容詞(古い、旧友)ではなく、彼を指す対格である。
  2. 1.11.1se praestaturus fuerit — 接続詞 quin に導かれる節内において、非実事実条件文(もし~であったなら、~したであろう)の帰結(se praestitisset)が、主節の時制(現在時制の dubitem)に合わせて能動周辺曲折法の接続法完了(fuerit)となったもの。
  3. 1.11.1HS xx — セステルティウス貨の金額を示す表記。ここでの 'xx'(20)は、20セステルティウスや2万セステルティウスではなく、慣用的な省略法に基づき「200万セステルティウス(vicies sestertium)」を指す。
  4. 1.11.2statuit id sibi * * — 原文のこの箇所には写本の欠損(lacuna)が存在する。文脈および後続の理由節(すでに軍隊を解散させていたため)から、「許されないことだ」や「不可能である」を意味する non licere や non integrum esse といった語句の欠落が推測される。
  5. 1.11.2tibi tanto gratius quanto maiore — 相関関係を示す tanto... quanto...(~であればあるほどそれだけいっそう~)の構造。後半の比較の度合い(quanto)が、それに続く奪格句(maiore et animo...)と一致して格変化に取り込まれている。

この箇所を引用する

キケロ, ブルトゥス宛書簡 §1.11.1-1.11.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi059.humanitext-lat1:1.11.1-1.11.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。