§1.10.1nullas adhuc a te litteras habebamus, ne famam quidem quae declararet te cognita senatus auctoritate in Italiam adducere exercitum;
私たちはまだあなたから一通の手紙も受け取っておらず、あなたが元老院の決議を知ってイタリアへ軍隊を率いて来つつあることを示す噂すら届いていません。
quod ut faceres idque maturares magno opere desiderabat res publica.
あなたがそうすること、そしてそれを急ぐことを、国家は大いに望んでいました。
ingravescit enim in dies intestinum malum, nec extemis hostibus magis quam domesticis laboramus, qui erant omnino ab initio belli sed facilius frangebantur.
というのも、内なる災いは日に日に悪化しており、私たちは外敵よりもむしろ、戦争の最初からずっと存在していたものの、以前はより容易に打ち砕かれていた国内の敵に苦しめられているからです。
erectior senatus erat non sententiis solum nostris sed etiam cohortationibus excitatus.
元老院は、私の意見だけでなく激励によっても奮起し、より意気盛んでした。
erat in senatu satis vehemens et acer Pansa cum in ceteros huius generis tum maxime in socerum, cui consuli non animus ab initio, non fides ad extremum defuit.
元老院では、パンサがこの種の他の者たちに対しても、とりわけ彼の義父に対しても、十分に激しく鋭い態度をとっていました。 その執政官には、最初から気概が欠けることはなく、最後まで忠誠が欠けることもありませんでした。
§1.10.2bellum ad Mutinam gerebatur, nihil ut in Caesare reprehenderes, non nulla in Hirtio.
戦争はムティナで戦われており、カエサルにおいては非難すべきものは何もなく、ヒルティウスにおいては多少の非難すべき点があるほどでした。
huius belli fortuna
"
ut in secundis flu/xa, ut in adversi/s bona.
この戦争の運命は、 "順境においては流動的であり、逆境においては良好である "というものでした。
"
erat victrix res publica caesis Antoni copiis, ipso expulso.
アントニウスの軍勢が撃破され、彼自身が敗走させられたことで、国家は勝利を収めていました。
Bruti deinde ita multa peccata ut quodam modo victoria excideret e manibus.
しかしその後、ブルートゥスの多くの過ちのために、勝利が何らかの形で手からこぼれ落ちてしまいました。
perterritos, inermis, saucios non sunt nostri duces persecuti, datumque Lepido tempus est in quo levitatem eius saepe perspectam maioribus in malis experiremur.
恐怖に駆られ、武器を失い、負傷した敵を、我々の将軍たちは追撃せず、レピドゥスには、彼のしばしば見届けられてきた軽薄さを、より大きな災いの中で我々が経験することになる猶予が与えられてしまいました。
sunt exercitus boni sed rudes Bruti et Planci, sunt fidelissima et maxima auxilia Gallorum;
ブルートゥスとプランクスの軍隊は優れているものの未熟であり、ガリア人の補助兵は極めて忠実かつ最大規模で存在しています。
§1.10.3sed Caesarem meis consiliis adhuc gubernatum, praeclara ipsum indole admirabilique constantia, improbissimis litteris quidam fallacibusque interpretibus ac nuntiis impulerunt in spem certissimam consulatus.
しかし、これまで私の助言によって導かれ、彼自身優れた資質と驚くべき毅然さを持っていたカエサルを、ある者たちが極めて不届きな手紙や、欺瞞に満ちた仲介者や使者によって、執政官職への確実な希望へと駆り立ててしまいました。
quod simul atque sensi, neque ego illum absentem litteris monere destiti nec accusare praesentis eius necessarios qui eius cupiditati suffragari videbantur, nec in senatu sceleratissimorum consiliorum fontis aperire dubitavi.
私はそれを察知するやいなや、不在の彼を手紙で警告することをやめず、彼のこの野心を支持しているように見えた、ここにいる彼の身内たちを非難することをやめず、また元老院において極めて邪悪な計画の源泉を暴くことを躊躇しませんでした。
nec vero ulla in re memini aut senatum meliorem aut magistratus;
実際、私は元老院や政務官たちがこれほど優れていたことをいかなる時も記憶していません。
numquam enim in honore extraordinario potentis hominis vel potentissimi potius (quando quidem potentia iam in vi posita est et armis) accidit ut nemo tribunus plebis, nemo alio magistratu, nemo privatus auctor exsisteret.
というのも、ある有力な、というよりむしろ最も有力な人物(というのも、権力はいまや暴力と武力に置かれているからです)の異例の官職に関して、護民官の誰も、他の政務官の誰も、いかなる一市民も、支持者として現れなかったということは、かつてなかったことだからです。
sed in hac constantia atque virtute erat tamen sollicita civitas.
しかし、この毅然とした態度と徳の中にあっても、市民社会は不安に包まれていました。
inludimur enim, Brute, tum militum deliciis, tum imperatoris insolentia.
というのも、ブルートゥスよ、私たちは一方では兵士たちのわがままに、他方では将軍の傲慢さに翻弄されているからです。
tantum quisque se in re publica posse postulat quantum habet virium;
誰もが、自分が持っている武力の分だけ国家において権力を行使することを要求しています。
non ratio, non modus, non lex, non mos, non officium valet, non iudicium non existimatio civium, non posteritatis verecundia.
理性も、節度も、法律も、慣習も、義務も通用せず、市民の判断も評価も、後世への畏れも通用しません。
§1.10.4haec ego multo ante prospiciens fugiebam ex Italia tum, cum me vestrorum edictorum fama revocavit;
私はこれらをずっと以前から予見して、イタリアから逃れようとしていましたが、そのとき、あなたがたの布告の噂が私を呼び戻しました。
incitavisti vero tu me, Brute, Veliae.
そして、実際にあなたがウェリアで私を奮起させたのです、ブルートゥスよ。
quamquam enim dolebiwn in eam me urbem ire quam tu fugeres qui eam liberavisses, quod mihi quoque quondam acciderat periculo simili, casu tristiore, perrexi tamen Romamque perveni nulloque praesidio quatefeci Antonium contraque eius arma nefanda praesidia quae oblata sunt Caesaris consilio et auctoritate firmavi.
というのも、あなたが解放したまさにその都市からあなたが逃れているというのに、私がそこへ行くのを悲しく思いましたし(それはかつて私自身にも、同様の危険、そしてより悲惨な境遇において起こったことだったのですが)、それでも私は進み続け、ローマに到着し、護衛もないままアントニウスを動揺させ、彼の不道徳な武力に対抗して、カエサルの決意と権威によって提供された防衛策を強化したからです。
qui si steterit fide mihique paruerit, satis videmur habituri praesidi;
もし彼が約束を守り、私に従うならば、私たちは十分な守りを得られると思われます。
sin autem impiorum consilia plus valuerint quam nostra aut imbecillitas aetatis non potuerit gravitatem rerum sustinere, spes omnis est in te.
しかし、もし不届き者たちの計略が私たちのものよりも強い力を持ち、あるいは彼の年齢の未熟さが事態の重さに耐えられないならば、すべての希望はあなたにかかっています。
quam ob rem advola obsecro, atque eam rem publicam, quam virtute atque animi magnitudine magis quam eventis rerum liberavisti, exitu libera.
それゆえ、どうか急いで来てください。 そして、事態の結果によってよりも、徳と心の偉大さによってあなたが解放したその国家を、その結末において解放してください。
omnis omnium concursus ad te futurus est.
すべての人の、すべての期待の集まりがあなたに向かうことでしょう。
hortare idem per litteras Cassium.
カッシウスにも手紙で同じことを勧めなさい。
§1.10.5spes libertatis nusquam nisi in vestrorum castrorum principiis est.
自由の希望は、あなたがたの陣営の本営以外にはどこにもありません。
firmos omnino et duces habemus ab occidente et exercitus.
私たちは西部に、極めて強固な将軍たちと軍隊を持っています。
hoc adulescentis praesidium equidem adhuc firmum esse confido, sed ita multi labefactant ut ne moveatur interdum extimescam.
この若者による防衛を、私自身はこれまで確かなものと信じていますが、非常に多くの人々がそれを揺るがそうとしており、時折それが動かされてしまうのではないかとひどく恐れています。
habes totum rei publicae statum, qui quidem tum erat, cum has litteras dabam.
これで国家の全状況を把握できたでしょう、少なくとも私がこの手紙を出した時点での状況を。
velim deinceps meliora sint.
今後、事態がより良くなることを願っています。
sin aliter fuerit, (quod di omen avertant!) rei publicae vicem dolebo quae immortalis esse debebat;
しかし、もしそうでなければ(神々がその兆候を遠ざけてくださいますように! )、私は不滅であるべき国家の運命を嘆くことでしょう。
mihi quidem quantulum reliqui est?
私自身には、あとどれほどが残されているというのでしょう。