§8.14.1non dubito quin tibi odiosae sint epistulae cotidianae, cum praesertim neque nova de re aliqua certiorem te faciam neque novam denique iam reperiam scribendi ullam sententiam.
毎日手紙を送ることがあなたにとってうっとうしいものであることを私は疑いません。 とりわけ、何か新しいことについてお知らせするわけでもなく、結局のところ、書くべき新しい考えを今や何一つ見いだせないのですから。
sed si dedita opera, cum causa nulla esset, tabellarios ad te cum inanibus epistulis mitterem, facerem inepte;
しかし、もし何ら理由もないのに、中身のない手紙を持たせてあなたのもとへわざわざ飛脚を送るのだとすれば、それは愚かな行いでしょう。
euntibus vero, domesticis praesertim, ut nihil ad te dem litterarum facere non possum et simul, crede mihi, requiesco paulum in his miseriis, cum quasi tecum loquor, cum vero tuas epistulas lego, multo etiam magis.
しかし、飛脚たち(とりわけ我が家の者たち)が出発するにあたって、あなたに手紙を全く渡さないでいるということは、私にはできません。 そして同時に、信じてほしいのですが、これほどの悲惨さの中でも、まるであなたと語り合っているかのようにしているとき、私は少し心が休まるのであり、さらにあなたの手紙を読むときには、なおいっそう休まるのです。
omnino intellego nullum fuisse tempus post has fugas et formidines nostras quod magis debuerit mutum esse a litteris, propterea quod neque Romae quicquam auditur novi nec in his locis quae a Brundisio absunt propius quam tu bidui aut tridui.
およそ、この私たちの逃亡と恐怖の始まり以来、手紙のやり取りを控えるべきであった時期は他になかったと理解しています。 なぜなら、ローマでも何ら新しいことは聞こえてこず、ブルンディシウムからあなた(がいる場所)よりも近く、2、3日の距離にあるこれらの場所でも同様だからです。
Brundisi autem omne certamen vertitur huius primi temporis.
しかし、この最初の時期の全闘争はブルンディシウムにかかっています。
qua quidem exspectatione torqueor.
まさにその予期に私は苛まれています。
sed omnia ante Nonas sciemus.
しかし、ノナエ(3月7日)の前にはすべてを知るでしょう。
eodem enim die video Caesarem a Corfinio post meridiem profectum esse, id est Feralibus, quo Canusio mane Pompeium.
というのも、カヌシウムから朝にポンペイウスが出発したのと同じ日、すなわちフェラリア(2月21日)の日に、カエサルが午後、コルフィニウムを出発したのを私は目にする(知っている)からです。
eo modo autem ambulat Caesar et iis †diariis† militum celeritatem incitat ut timeam ne citius ad Brundisium quam opus sit accesserit.
カエサルは実にそのような方法で行進し、兵士たちの†日々の糧食†によって速度を速めているので、必要以上に早く彼がブルンディシウムに到達してしまったのではないかと私は恐れています。
§8.14.2dices,
"quid igitur proficis qui anticipes eius rei molestiam quam triduo sciturus sis?"
nihil equidem;
あなたは言うでしょう。 「では、3日後に知ることになる事柄の苦痛を先取りして、あなたは何を得るのか」と。 私は何ら得るところはありません。
sed, ut supra dixi, tecum perlibenter loquor, et simul scito labare meum consilium illud quod satis iam fixum videbatur.
しかし、上に言ったように、私はあなたと語り合うのが非常に好ましく、同時に、すでに十分に固まったと思われていたあの私の計画が揺らいでいることを知ってほしいのです。
non mihi satis idonei sunt auctores ii qui a te probantur.
あなたによって是認されているあの指導者たちは、私には十分にふさわしいとは思えません。
quod enim umquam eorum in re publica forte factum exstitit? aut quis ab iis ullam rem laude dignam desiderat? nec me hercule laudandos existimo qui trans mare belli parandi causa profecti sunt—quamquam haec ferenda non erant—, video enim quantum id bellum et quam pestiferum futurum sit;
というのも、国家において彼らのいかなる勇敢な行為がかつて現れたでしょうか。 あるいは、誰が彼らに称賛に値するいかなることを期待するでしょうか。 また、誓って私は、戦争の準備のために海を渡って行った人々が称賛されるべきだとも思いません――もっとも、これらは耐え難いことでしたが――、というのも、私はその戦争がいかに巨大で、いかに破滅的なものになるかを見ているからです。
sed me movet unus vir cuius fugientis comes, rem publicam reciperantis socius videor esse debere.
しかし、私を動かしているのはただ一人の男であり、彼の逃亡の同行者、国家を取り戻す際の盟友として私はあるべきだと思われるのです。
"totiensne igitur sententiam mutas?"
ego tecum tamquam mecum loquor.
「では、あなたはそんなに何度も意見を変えるのか」と。 私は、自分自身と話しているかのようにあなたと話しているのです。
quis autem est tanta quidem de re quin varie secum ipse disputet? simul et elicere cupio sententiam tuam, si manet, ut firmior sim, si mutata est, ut tibi adsentiar.
そもそも、これほど重大な事柄について、自分自身で様々に議論しない者がいるでしょうか。 同時にまた、私はあなたの意見を引き出したいのです。 もしそれがそのままなら私がより確固たるものになるために、もし変わったならあなたに同意するために。
§8.14.3omnino ad id de quo dubito pertinet me scire quid Domitius acturus sit, quid noster Lentulus.
およそ、私が疑念を抱いている事柄については、ドミティウスが何をしようとしているのか、我らのレントゥルスが何をしようとしているのかを私が知ることが関係しています。
de Domitio varia audimus †modo esse in Tiburti aut lepidi quo cum lepidus accessisse ad urbem†, quod item falsum video esse.
ドミティウスについては、†彼がティブールにいるとか、あるいはレピドゥスの領地にいるとか、あるいはレピドゥスとともに都に近づいた†とか、様々に聞いていますが、それも同様に虚偽であると私は見ています。
ait enim Lepidus eum nescio quo penetrasse itineribus †occultandi† sui causa an maris adipiscendi ne is quidem scit.
というのも、レピドゥスが言うには、彼は身を†隠す†ためか、あるいは海にたどり着くためかに、秘密の道を通ってどこかへと向かいましたが、彼(レピドゥス)さえもそれを知らないのですから。
ignorat etiam de filio.
彼は息子についても知りません。
addit illud sane molestum, pecuniam Domitio satis grandem quam is Corfini habuerit non esse redditam.
彼は、まさに不快なこととして、ドミティウスがコルフィニウムに持っていたかなり多額の金が返却されなかったということを付け加えています。
de Lentulo autem nihil audivimus.
一方、レントゥルスについては何も聞いていません。
haec velim exquiras ad meque perscribas.
これらをあなたが調べ、私に詳しく書いて送ってほしいのです。