Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §8.12A.1-8.12A.4

ドミティウスの孤立とブルンディシウム集結の要請

185 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

ポンペイウスは領事たちに対し、ドミティウスが敵に包囲されて身動きが取れなくなっている現状を伝え、これ以上の損失を防ぐためにブルンディシウムへ軍を集結させる計画を述べ、彼らにも合流を促す。

§8.12A.1ego quod existimabam dispersos nos neque rei publicae utilis neque nobis praesidio esse posse, idcirco ad L. Domitium litteras misi, primum uti ipse cum omni copia ad nos veniret;
私たちは散り散りになっていては、国家の役にも立たず、互いの身の安全にもなり得ないと私が考えておりましたので、それゆえに私はルキウス・ドミティウスに書簡を送り、第一に、彼自身が全軍を率いて私たちのところに来るように、また、もし自分自身に不安があるならば、ピケーヌムから私のもとへ移動中であった十九個コホルスを私たちのところに送るようにと求めました。
si de se dubitaret, ut cohortis xviiii quae ex Piceno ad me iter habebant ad nos mitteret.
私が恐れていたことが起こってしまいました。
quod veritus sum factum est ut Domitius implicaretur et neque ipse satis firmus esset ad castra facienda quod meas xviiii et suas xii cohortis tribus in oppidis distributas haberet (nam partim Albae, partim Sulmone conlocavit) neque se, si vellet, expedire posset.
すなわち、ドミティウスは動きが取れなくなり、私自身の十九個コホルスと彼自身の十二個コホルスを三つの町に分散させて配置しているため(というのも、一部をアルバに、一部をスルモに配置したからです)、陣を張るのに十分な強さを彼自身が持てず、たとえ望んだとしても、身を脱することができない状態にあるのです。
§8.12A.2nunc scitote me esse in summa sollicitudine.
今や、私が最大の憂慮を抱いていることをお知りおきください。
nam et tot et talis viros periculo obsidionis liberare cupio neque subsidio ire possum, quod his duabus legionibus non puto esse committendum ut illuc ducantur, ex quibus tamen non amplius xiiii cohortis contrahere potui, quod duas Brundisium misi neque Canusium sine praesidio, dum abessem, putavi esse dimittendum.
なぜなら、私はそれほど多くの、かつそれほど優れた人々を包囲の危機から救い出したいと望みながらも、救援に行くことができないからです。 というのも、これら二つの軍団をそちらへ率いていくような危険を冒すべきではないと私は考えているからです。 しかし、それらの軍団からは十四個コホルスより多くを集めることができませんでした。 なぜなら、私は二個コホルスをブルンディシウムに送り、また私が不在の間、カヌシウムを無防備のまま残すべきではないと考えたからです。
§8.12A.3D. Laelio mandaram, quod maiores copias sperabam nos habituros, ut, si vobis videretur, alter uter vestrum ad me veniret, alter in Siciliam cum ea copia quam Capuae et circum Capuam comparastis et cum iis militibus quos Faustus legit proficisceretur, Domitius cum xii suis cohortibus eodem adiungeretur, reliquae copiae omnes Brundisium cogerentur et inde navibus Dyrrachium transportarentur.
私はデキムス・ラエリウスに命じておきました。 私たちがより多くの軍勢を擁することになると期待しておりましたので、もしあなた方がよろしければ、あなた方のうちの一方が私のもとへ来、もう一方はカプアおよびカプア周辺で集めた軍勢とファウストゥスが募兵した兵士たちを率いてシキリアへと出発し、ドミティウスは彼自身の十二個コホルスとともに同じ仲間に加わり、残りの軍勢はすべてブルンディシウムに集められ、そこから船でデュッラキウムに輸送されるようにと。
nunc cum hoc tempore nihilo magis ego quam vos subsidio Domitio ire possim se per montis explicare, non est nobis committendum ut ad has xiiii cohortis quas dubio animo habeo hostis accedere aut in itinere me consequi possit
しかし現時点において、あなた方同様、私もドミティウスの救援に行くことができず、<彼自身も>山を抜けて身を脱することができない以上、私が疑念を抱きつつ擁しているこれら十四個コホルスに敵が接近したり、あるいは行軍中に私に追いついたりするような事態を私たちは許してはなりません。
§8.12A.4quam ob rem placitum est mihi (talia video censeri M. Marcello et ceteris nostri ordinis qui hic sunt) ut Brundisium ducerem hanc copiam quam mecum habeo.
それゆえ、私が私とともに擁しているこの軍勢をブルンディシウムへと率いることが、私にとって良しとされました(ここにいるマルクス・マルケッルスや、私たちの階級のその他の人々も、そのような意見であると私は承知しております)。
vos hortor ut quodcumque militum contrahere poteritis contrahatis et eodem Brundisium veniatis quam primum.
あなた方には、集めることのできるいかなる兵士をも集め、できるだけ早く同じブルンディシウムに来られるよう強く勧めます。
arma quae ad me missuri eratis, iis censeo armetis milites quos vobiscum habetis.
私に送る予定であった武器については、あなた方が手元に置いている兵士たちをそれで武装させるよう勧めます。
quae arma superabunt, ea si Brundisium iumentis deportaritis, vehementer rei publicae profueritis.
余る武器については、もしそれを駄獣でブルンディシウムに運んでいただけるなら、国家にとって大いに有益となるでしょう。
de hac re velim nostros certiores faciatis.
このことについて、私たちの味方に知らせていただきたいのです。
ego ad P. Lupum et C. Coponium praetores misi ut se vobis coniungerent et militum quod haberent ad vos deducerent.
私はプラエトルのプブリウス・ルプスとガイウス・コポニウスに、あなた方に合流し、彼らが擁している兵士たちをあなた方のもとへ率いていくよう指示を送りました。

語釈・文法注

  1. §8.12A.1nobis praesidio — 二重与格の構文。`nobis` が「利害の与格」(私たちにとって)、`praesidio` が「目的の与格」(保護、後ろ盾)であり、`esse` とともに用いられて「私たちの保護となる」という意味を表す。
  2. §8.12A.1factum est ut — 非人称動詞句 `factum est`(〜ということが起こった)の主語となる、`ut` に導かれる名詞節(結果節に由来)。接続法未完了過去 `implicaretur` および `esset`、`posset` を伴う。
  3. §8.12A.2non puto esse committendum ut — 動形容詞(ゲルンディウムム)`committendum` を用いた非人称の義務・当為の表現に、`ut` 節が続いている。`committere ut` は「〜となるような事態を許す」「〜というリスクを冒す」を意味し、全体で「〜という事態を招くべきではないと私は考える」となる。
  4. §8.12A.2non amplius xiiii cohortis — 比較級中性単数形 `amplius`(より多く)が `quam`(〜よりも)を伴わずに数詞と用いられる慣例。後続する名詞 `cohortis`(対格複数形、`cohortes` の古風な綴り)の格変化には影響を与えず、単に「14個より多くのコホルス」という意味になる。
  5. §8.12A.3D. Laelio mandaram... ut — `mandaram`(過去完了、`mandaveram` の縮約形)に導かれる間接命令の `ut` 節が、続く複数の節を支配している。`alter uter vestrum... veniret`(一方の consul が来るように)、`alter... proficisceretur`(もう一方が発つように)のほか、接続詞 `ut` なしでパラタクシス(並列)的に `Domitius... adiungeretur`、`reliquae copiae... cogerentur... et... transportarentur` と接続法節が連続している。
  6. §8.12A.4militum quod haberent — 関係代名詞の中性単数 `quod` に対する、名詞 `militum`(属格複数)の部分属格(「彼らが持っていた兵士のうちの何であれ」)。全体として「彼らが擁しているすべての兵士」を指す。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §8.12A.1-8.12A.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:8.12A.1-8.12A.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。