§8.11.1quod me magno animi motu perturbatum putas, sum equidem sed non tam magno quam tibi fortasse videor.
あなたが、私が精神の大きな動揺によって乱されていると思っていることについて言えば、私は確かに動揺してはいるが、あなたが思っているほど大きくはない。
levatur enim omnis cura cum aut constitit consilium aut cogitando nihil explicatur.
なぜなら、計画が定まるか、あるいは考えても何も解決しないとき、すべての心配は和らげられるからだ。
lamentari autem licet illud quidem totos dies; sed vereor ne nihil cum proficiam etiam dedecori sim studiis ac litteris nostris.
しかしいくら一日中嘆き悲しむことが許されているとはいえ、何の進展もないのに、私たちの研究や学問にとっても不名誉となるのではないかと恐れている。
consumo igitur omne tempus considerans quanta vis sit illius viri quem nostris libris satis diligenter, ut tibi quidem videmur, expressimus.
したがって、私は、私たちの著作の中で十分入念に(少なくともあなたにはそのように見えるようだが)描き出した、あの人物の力がどれほど大きいかを深く考えることに、すべての時間を費やしている。
tenesne igitur moderatorem illum rei publicae quo referre velimus omnia? nam sic quinto, ut opinor, in libro loquitur Scipio,
"ut enim gubernatori cursus secundus, medico salus, imperatori victoria, sic huic moderatori rei publicae beata civium vita proposita est, ut opibus firma, copiis locuples, gloria ampla, virtute honesta sit.
では、あなたは、私たちがすべてのものを関連づけたいと望む、あの国家の指導者を覚えているか? なぜなら、私の思うに、第5巻でスキピオは次のように語っているからだ。 「舵手にとって順調な航海が、医師にとって健康が、将軍にとって勝利がそうであるように、この国家の統治者にとっては、市民の幸福な生が目標として掲げられている。 それは、富において堅固であり、資源において豊かであり、栄光において広大であり、徳において尊いものであるようにするためである。
huius enim operis maximi inter homines atque optimi illum esse perfectorem volo.
人間たちの間で最大かつ最善のこの仕事の完成者に彼がなることを、私は望むのだ。
" §8.11.2hoc Gnaeus noster cum antea numquam tum in hac causa minime cogitavit.
」私たちのグナエウスは、以前にも決して、そしてとりわけこの件においては全く、このことを考えなかった。
dominatio quaesita ab utroque est, non id actum beata et honesta civitas ut esset.
支配が両者によって追求されたのであり、国家が幸福で尊いものであるようにということが企てられたのではない。
nec vero ille urbem reliquit quod eam tueri non posset nec Italiam quod ea pelleretur, sed hoc a primo cogitavit, omnis terras, omnia maria movere, reges barbaros incitare, gentis feras armatas in Italiam adducere, exercitus conficere maximos.
そして実に、彼は市を守ることができなかったから放棄したのではないし、イタリアから追い出されたから放棄したのでもない。 むしろ、最初からこのことを考えていたのだ。 すべての土地、すべての海を揺るがし、未開の王たちを煽り立て、凶暴な武装した諸民族をイタリアに引き入れ、最大の軍隊を組織することを。
genus illud Sullani regni iam pridem appetitur multis qui una sunt cupientibus.
あのスッラ式の王政の類いは、彼とともにある多くの望み深い者たちによって、とっくの昔から熱望されている。
an censes nihil inter eos convenire, nullam pactionem fieri potuisse? hodie potest.
それとも、彼らの間で何の合意も成り立たず、いかなる協定も結ばれ得なかったとあなたは思うか? 今日でも可能だ。
sed neutri σκοπὸσ est ille ut nos beati simus;
しかし、私たちが幸福であることは、どちらにとっても σκοπὸσ ではない。
uterque regnare vult.
両者とも君臨することを望んでいるのだ。
§8.11.3haec a te invitatus breviter exposui.
あなたに促されて、私はこれらのことを簡潔に説明した。
voluisti enim me quid de his malis sentirem ostendere.
というのも、あなたが私に、これらの災厄についてどう考えているかを示すよう望んだからだ。
προθεσπίζω igitur, noster Attice, non hariolans ut illa cui nemo credidit sed coniectura prospiciens,
"iamque mari magno—"
non multo, inquam, secus possum vaticinari.
それゆえ、我がアッティクスよ、私は、誰も信じなかったあの女のように狂気のうちに予言するのではなく、推測によって見通しつつ、προθεσπίζω する。 「そして今や大いなる海で――」これと大差なく、私は預言することができる、と私は言う。
tanta malorum impendet Ἰλιάσ.
それほど巨大な、災厄の Ἰλιάσ が差し迫っている。
atque hoc nostra gravior est causa qui domi sumus quam illorum qui una transierunt, quod illi alterum metuunt, nos utrumque.
そして、この点において、国内に留まっている私たちの状況は、一緒に海を渡った人々のそれよりも過酷である。 なぜなら、彼らは一方を恐れているが、私たちは両方を恐れているからだ。
§8.11.4"cur igitur"
inquis
"remansimus?"
vel tibi paruimus vel non occurrimus vel hoc fuit rectius.
「ではなぜ」とあなたは言う、「私たちは留まったのか? 」あるいはあなたに従ったため、あるいは出会わなかったため、あるいはこれがより正しかったためだ。
conculcari, inquam, miseram Italiam videbis proxima aestate †qaut utriusque in† mancipiis ex omni genere conlectis, nec tam †iptio† pertimescenda, quae Luceriae multis sermonibus denuntiata esse dicitur, quam †universam† interitus.
私が言うには、来たる夏、哀れなイタリアが、あらゆる種類から集められた両者の奴隷たちによって踏みにじられるのを、あなたは見るだろう。 そして、ルケリアで多くの噂において宣告されたと言われているあの掠奪ほど恐るべきものではなく、むしろ全体的な破滅こそが恐れられるべきなのだ。
tantas in confligendo utriusque viris video futuras.
衝突において、両者のこれほど大きな軍事力が未来に控えているのを、私は目にしているのだから。
habes coniecturam meam.
これが私の推測だ。
tu autem consolationis fortasse aliquid exspectasti.
しかし、あなたはあるいは何か慰めを期待したかもしれない。
nihil invenio nihil fieri potest miserius, nihil perditius, nihil foedius.
私は何も見出さない。 これほど惨めで、これほど破滅的で、これほど醜悪なことは他にあり得ない。
§8.11.5quod quaeris quid Caesar ad me scripserit, quod saepe, gratissimum sibi esse quod quierim, oratque in eo ut perseverem.
カエサルが私に何を書いてきたかというあなたの問いについては、いつものように、私が静観していることが彼にとって非常に嬉しいことだと言っており、またそのようにし続けるよう求めている。
Balbus minor haec eadem mandata.
若いバルブスも同じ指示を伝えた。
iter autem eius erat ad Lentulum consulem cum litteris Caesaris praemiorumque promissis si Romam revertisset.
ところで、彼の旅路は、カエサルの手紙を携えて執政官レントゥルスのところへと向かうものであり、彼がローマに戻るなら報酬を約束するというものであった。
verum cum habeo rationem dierum, ante puto tramissurum quam potuerit conveniri.
しかし、私が日数を計算してみると、彼が会えるようになる前に、レントゥルスは渡海してしまうだろうと思う。
§8.11.6epistularum Pompei duarum quas ad me misit neglegentiam meamque in rescribendo diligentiam volui tibi notam esse.
ポンペイウスが私に送ってきた2通の手紙のいい加減さと、それに対する私の返信における入念さを、あなたに知っておいてほしかった。
earum exempla ad te misi.
それらの写しをあなたに送った。
§8.11.7Caesaris hic per Apuliam ad Brundisium cursus quid efficiat exspecto.
アプリアを経てブルンディシウムへと向かうカエサルのこの急速な行軍が何をもたらすか、私は待っている。
utinam aliquid simile Parthicis rebus! simul aliquid audiero, scribam ad te.
パルティアでの出来事に似た何かが起こればよいのだが! 何か聞き次第、あなたに書こう。
tu ad me velim bonorum sermones Romae frequentes esse dicuntur.
あなたから私へ書いてほしい、ローマで善き人々の噂話が盛んになされていると言われている。
scio equidem te in publicum non prodire, sed tamen audire te multa necesse est.
私は確かにあなたが人前に出ないことを知っているが、それでも多くのことを耳にしているに違いない。
memini librum tibi adferri a Demetrio Magnete ad te missum περὶ.
マグネスのデメトリオスからあなたに宛てて送られた『……について』という本が届けられたのを覚えている。
eum mihi velim mittas.
その本を私に送ってほしい。
vides quam causam mediter.
私がどのような主張を準備しているか、あなたにはわかるだろう。