§6.3.6Gavius est quidam cui cum praefecturam detulissem Bruti rogatu multa et dixit et fecit cum quadam mea contumelia, P. Clodi canis.
ガウィウスという者がいる。 私がブルトゥスの頼みで彼に地方官の職を与えたというのに、私に対するある種無礼な形で多くのことを語り、かつ行った、あのプブリウス・クロディウスの犬だ。
is me nec proficiscentem Apameam prosecutus est nec, cum postea in castra venisset atque inde discederet, num quid vellem rogavit et fuit aperte mihi nescio qua re non amicus.
彼はアパメアへ出発する私を見送りもしなかったし、その後、陣営に来てそこから去る際にも、私に何か用事があるか尋ねもしなかった。 そしてどういうわけか、公然と私に対して非友好的であった。
hunc ego si in praefectis habuissem, quem tu me hominem putares? qui, ut scis, potentissimorum hominum contumaciam numquam tulerim, ferrem huius adseculae? etsi hoc plus est quam ferre, tribuere etiam aliquid benefici et honoris.
もし私がこの男を地方官の内に留めていたなら、君は私のことをどのような人間だと思っただろうか。 君も知る通り、最も権力のある人々の傲慢ささえ決して我慢しなかった私が、このお追従者のそれを我慢するだろうか。 もっとも、これは我慢すること以上のものであり、さらに何らかの恩恵や名誉を与えることなのだ。
is igitur Gavius, cum Apameae me nuper vidisset Romam proficiscens, me ita appellavit ut Culleolum vix auderem,
"unde"
inquit
"me iubes petere cibaria praefecti?"
respondi lenius quam putabant oportuisse qui aderant me non instituisse iis dare cibaria quorum opera non essem usus.
さて、そのガウィウスは、最近アパメアでローマへ出発する途中に私に会ったとき、私がクッレオルスに対してさえとてもあえて口にしないような無礼さで、私にこう話しかけた。 「地方官の手当を、どこから請求せよとお命じですか」と。 私は、居合わせた人々がそうすべきだと考えたのよりも穏やかに、その働きを利用しなかった者たちに対して手当を支給する習慣は私にはない、と答えた。
abiit iratus.
彼は怒って去っていった。
§6.3.7huius nebulonis oratione si Brutus moveri potest, licebit eum solus ames, me aemulum non habebis.
このろくでなしの言い分にブルトゥスが動揺させられうるなら、君が一人で彼を愛すればよい、私をライバルに持つことはないだろう。
sed illum eum futurum esse puto qui esse debet.
しかし、私は彼が、あるべき姿の人物であるだろうと思っている。
tibi tamen causam notam esse volui et ad ipsum haec perscripsi diligentissime.
とはいえ、君に事情を知っておいてほしかったのであり、彼自身にもこれらを極めて詳細に書き送った。
omnino (soli enim sumus) nullas umquam ad me litteras misit Brutus, ne proxime quidem de Appio, in quibus non inesset adrogans, ἀκοινονόητον aliquid.
実際のところ(二人きりだから言うのだが)、ブルトゥスは私に一度も手紙を送ってきたことがない、最近のアッピウスに関するものでさえ、そこに傲慢で、非社交的な何かが含まれていないような手紙は。
tibi autem valde solet in ore esse
"
Granius autem
non contemnere se et reges odisse superbos.
ところで、君はよく好んで口にするね。 「しかしグラーニウスは、自らを侮らず、傲慢な王たちを憎む」と。
"
in quo tamen ille mihi risum magis quam stomachum movere solet.
しかしそれにおいて、彼は私に腹立ちというよりはむしろ笑いを引き起こすのが常である。
sed plane parum cogitat quid scribat aut ad quem.
だが、彼は明らかに、自分が何を書いているか、あるいは誰に対して書いているかをほとんど考えていない。
§6.3.8Q. Cicero puer legit, ut opinor, et certe, epistulam inscriptam patri suo.
若いクィントゥス・キケロは、私の思うに、そして間違いなく、彼の父親に宛てられた手紙を読んだ。
solet enim aperire idque de meo consilio, si quid forte sit quod opus sit sciri.
というのも、彼はそれを開封するのが常であり、しかもそれは私の勧めによるものだ、もし万一、知っておくべき必要のあることがあるならば。
in ea autem epistula erat idem illud de sorore quod ad me.
ところが、その手紙の中には、妹についての、私宛てのものと全く同じあの件が書かれていた。
mirifice conturbatum vidi puerum.
私はその子が驚くほど動揺しているのを見た。
lacrimans mecum est questus.
彼は涙を流しながら私に不満を漏らした。
quid quaeris? miram in eo pietatem suavitatem humanitatemque perspexi.
要するに、私は彼の中に、素晴らしい親への愛情、優しさ、そして人間味を見たのだ。
quo maiorem spem habeo nihil fore aliter ac deceat.
それゆえに私は、まともなあり方と異なることは何も起こらないだろうという、より大きな希望を持っている。
id te igitur scire volui.
だから、君にこのことを知っておいてほしかったのだ。
§6.3.9ne illud quidem praetermittam.
次のことも見過ごすわけにはいかない。
Hortensius filius fuit Laodiceae gladiatoribus flagitiose et turpiter.
ホルテンシウスの息子は、ラオディケイアでの剣闘士興行において、恥ずべき、かつ見苦しい振る舞いをした。
hunc ego patris causa vocavi ad cenam quo die venit, et eiusdem patris causa nihil amplius.
私は彼の父親のために、彼が到着した日に彼を夕食に招いた。 そして、同じ父親のために、それ以上のことは何もしなかった。
is mihi dixit se Athenis me exspectaturum ut mecum decederet.
彼は私に、私と一緒に帰国するためにアテナイで私を待つだろうと言った。
recte inquam;
私は「結構だ」と言った。
quid enim dicerem? omnino puto nihil esse quod dixit;
というのも、他に何と言えただろうか。 実際のところ、私は彼が言ったことは何でもないと思っている。
nolo quidem, ne offendam patrem quem me hercule multum so diligo.
私は、誓って、大いに敬愛している父親の感情を害さないように、本当に彼に同行してほしくはない。
sin fuerit meus comes, moderabor ita ne quid eum offendam quem minime volo.
しかし、もし彼が私の同行者になるならば、私が最も感情を害したくない相手をいささかも怒らせないように、うまく手加減するつもりだ。
haec sunt;
以上がその件だ。
etiam illud.
さらに次のことも。
orationem Q. Celeris mihi velim mittas contra M. Servilium.
マルクス・セルウィリウスに対するクィントゥス・ケレルの演説を、私に送ってほしい。
litteras mitte quam primum;
できるだけ早く手紙を送ってくれ。
si nihil, nihil fieri vel per tuum tabellarium.
もし何も知らせがないなら、「何もない」ということを君の伝令を通じてでも。
Piliae et filiae salutem.
ピリアと娘によろしく。
cura ut valeas.
体を大切に。