Humanitext Reader

西塞罗 · 致阿提库斯书信集 §6.3.6-6.3.9

加乌斯的无礼与年轻昆图斯的家庭情况

第 130 段,共 461 段 · 拉丁语

内容简介

西塞罗讲述了自己对无礼的地方官加乌斯的处理方式,并对布鲁图斯的傲慢态度表示不满,同时还向阿提库斯提及了年轻的昆图斯因父母不和而感到痛苦,以及霍尔滕西乌斯之子的丑闻。

§6.3.6Gavius est quidam cui cum praefecturam detulissem Bruti rogatu multa et dixit et fecit cum quadam mea contumelia, P. Clodi canis.
有一个叫加乌斯的人,虽然我应布鲁图斯的请求授予了他地方官的职位,但他说话做事却多次对我带着某种侮辱,他简直是普布利乌斯·克洛狄乌斯的走狗。
is me nec proficiscentem Apameam prosecutus est nec, cum postea in castra venisset atque inde discederet, num quid vellem rogavit et fuit aperte mihi nescio qua re non amicus.
我出发前往阿帕梅亚时,他既没有送行;后来他来到军营并准备从那里离开时,也完全没有问过我有什么吩咐,而且不知出于什么原因,他公然对我表现得不友好。
hunc ego si in praefectis habuissem, quem tu me hominem putares? qui, ut scis, potentissimorum hominum contumaciam numquam tulerim, ferrem huius adseculae? etsi hoc plus est quam ferre, tribuere etiam aliquid benefici et honoris.
如果我把这种人留在地方官的行列里,你会把我当成什么样的人? 正如你所知,我连最权势显赫之人的傲慢都从未容忍过,难道我会容忍这个跟班的傲慢吗? 虽然这已经不仅仅是容忍,更是赋予了他某种恩惠和名誉。
is igitur Gavius, cum Apameae me nuper vidisset Romam proficiscens, me ita appellavit ut Culleolum vix auderem, "unde" inquit "me iubes petere cibaria praefecti?" respondi lenius quam putabant oportuisse qui aderant me non instituisse iis dare cibaria quorum opera non essem usus.
就是这个加乌斯,最近在阿帕梅亚看到正准备动身去罗马的我时,他对我说话的语气,我甚至都不敢用来对库勒奥鲁斯说话: “你命令我,”他说,“去哪里领取地方官的口粮配给? ” 我的回答比在场的人认为应该的要温和得多,我说我没有向那些我未曾使用其服务的人发放口粮的惯例。
abiit iratus.
他气冲冲地走了。
§6.3.7huius nebulonis oratione si Brutus moveri potest, licebit eum solus ames, me aemulum non habebis.
如果布鲁图斯会被这个无赖的话所动摇,那你大可独自去爱戴他,你不会把我当成竞争对手。
sed illum eum futurum esse puto qui esse debet.
但我认为他会成为一个他应当成为的人。
tibi tamen causam notam esse volui et ad ipsum haec perscripsi diligentissime.
不过,我还是希望你了解这件事情的来龙去脉,并且我已经非常详尽地写信告诉了他本人。
omnino (soli enim sumus) nullas umquam ad me litteras misit Brutus, ne proxime quidem de Appio, in quibus non inesset adrogans, ἀκοινονόητον aliquid.
总的来说(因为现在只有我们两个人),布鲁图斯从未给我写过任何一封信——甚至最近关于阿皮乌斯的那封也是——里面不包含某种傲慢和不通人情的内容。
tibi autem valde solet in ore esse " Granius autem non contemnere se et reges odisse superbos.
而你则非常喜欢把这句话挂在嘴边: “然而格拉尼乌斯并不轻视自己,且痛恨傲慢的国王。
" in quo tamen ille mihi risum magis quam stomachum movere solet.
” 不过在这一点上,他通常更容易引起我的发笑,而不是我的愤怒。
sed plane parum cogitat quid scribat aut ad quem.
但他显然极少考虑自己写了什么,或者写给谁。
§6.3.8Q. Cicero puer legit, ut opinor, et certe, epistulam inscriptam patri suo.
年轻的昆图斯·西塞罗,我认为——并且可以肯定——读了一封写给他父亲的信。
solet enim aperire idque de meo consilio, si quid forte sit quod opus sit sciri.
因为他通常会拆开信件,而且这是根据我的建议,以防万一有什么需要提前知道的事情。
in ea autem epistula erat idem illud de sorore quod ad me.
然而,在那封信里写着关于他姑姑的同一件事,就像写给我的一样。
mirifice conturbatum vidi puerum. lacrimans mecum est questus.
我看到这孩子极其焦虑,他流着泪向我抱怨。
quid quaeris? miram in eo pietatem suavitatem humanitatemque perspexi.
简而言之,我从他身上看到了令人惊叹的孝心、温和与教养。
quo maiorem spem habeo nihil fore aliter ac deceat.
因此我抱有更大的希望,一切都不会违背应有的体统。
id te igitur scire volui.
所以,我希望你知晓此事。
§6.3.9ne illud quidem praetermittam.
下面这件事我也不该忽略。
Hortensius filius fuit Laodiceae gladiatoribus flagitiose et turpiter.
霍尔滕西乌斯的儿子在拉奥迪凯亚的剑斗士表演期间,行为极其放荡和无耻。
hunc ego patris causa vocavi ad cenam quo die venit, et eiusdem patris causa nihil amplius.
看在他父亲的份上,在他抵达的那天我邀请他共进晚餐,而且仅仅是看在同一位父亲的份上,再无其他。
is mihi dixit se Athenis me exspectaturum ut mecum decederet.
他告诉我他将在雅典等我,以便与我一同回国。
recte inquam;
我说“好的”;因为我还能说什么呢?
quid enim dicerem? omnino puto nihil esse quod dixit; nolo quidem, ne offendam patrem quem me hercule multum so diligo.
总的来说,我认为他所说的话不会兑现;我确实不希望他同行,以免冒犯他的父亲,凭赫拉克勒斯起誓,我非常敬重他的父亲。
sin fuerit meus comes, moderabor ita ne quid eum offendam quem minime volo.
但如果他真的成了我的同行者,我会妥善引导,以免让他最不希望得罪的人感到丝毫不快。
haec sunt; etiam illud. orationem Q. Celeris mihi velim mittas contra M. Servilium.
事情就是这样;还有这件事:我希望你把昆图斯·策勒反对马尔库斯·塞尔维利乌斯的演说寄给我。
litteras mitte quam primum; si nihil, nihil fieri vel per tuum tabellarium.
请尽快寄信来;如果没有消息,即使通过你的信使告诉我“平安无事”也行。
Piliae et filiae salutem.
替我向皮莉亚和女儿问好。
cura ut valeas.
祝你身体健康。

词汇与语法注释

  1. 6.3.6ut Culleolum vix auderem — 此句为结果从句(ut + 虚拟语气),意为“以至于我几乎不敢这样对待库勒奥鲁斯说话”。库勒奥鲁斯(L. Culleolus)是西塞罗结识的省督,在此用作对比,以显示加乌斯对西塞罗的态度是多么的无礼。
  2. 6.3.6num quid vellem — 这是一个间接疑问句,代表了当时动身者向长官告别时标准的客套问候语(直接引语为 num quid vis,“您有什么吩咐吗?”)。加乌斯没有问这句话,表明了他对长官缺乏基本的职业敬意。
  3. 6.3.7ἀκοινονόητον — 希腊语形容词,意为“缺乏社交性的”、“独断专行的”或“不通人情的”。西塞罗借用这个阿提库斯熟知的希腊语词汇,来批评布鲁图斯缺乏人情味且居高临下的态度。
  4. 6.3.7Granius autem non contemnere se — 引用自卢基里乌斯的《讽刺诗》。此处采用“对格加不定式”结构(Granius为contemnere与odisse的主语),可视为历史性不定式或省略了宣告动词的间接引语。它表现了一个不甘受轻视、憎恨傲慢权贵的平民傲骨。
  5. 6.3.9si nihil, nihil fieri — 极其省略的口语化表达。补全后相当于 si nihil (scribis), (velim scribas) nihil fieri,意为“如果没有什么好写的,也请写信告诉我‘平安无事’(一切如常)”。

引用这一段

西塞罗, 致阿提库斯书信集 §6.3.6-6.3.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:6.3.6-6.3.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。