§6.2.6Nonis Maiis in Ciliciam cogitabam.
5月7日にはキリキアへ出発することを考えている。
ibi cum Iunium mensem consumpsissem (atque utinam in pace! magnum enim bellum impendet a Parthis), Quintilem in reditu ponere.
そこで6月を過ごしたあと(そしてどうか平和のうちに! パルティア人からの大きな戦争が差し迫っているのだから)、7月を帰還の途に充てるつもりだ。
annuae enim mihi operae a. d. iii Kal. Sextil. emerentur.
私の1年の任期は、8月のカレンダエの3日前に満了するからである。
magna autem in spe sum mihi nihil temporis prorogatum iri.
しかし、私に何の期間も延長されないことを強く期待している。
habebam acta urbana usque ad Nonas Martias;
私は3月のノナエまでの都市の活動記録を持っていた。
e quibus intellegebam Curionis nostri constantia omnia potius actum iri quam de provinciis.
それらから、私たちのクリオの執拗さによって、属州に関する件以外のあらゆる事柄がむしろ扱われるだろうということを理解していた。
ergo, ut spero, prope diem te videbo.
したがって、私が望む通り、近いうちに君に会えるだろう。
§6.2.7venio ad Brutum tuum, immo nostrum, sic enim mavis.
君の、いや私たちのブルトゥスの件に移ろう、君はその方を望んでいるのだから。
equidem omnia feci quae potui aut in mea provincia perficere aut in regno experiri.
私は、自分の属州で成し遂げるか、あるいは王国で試みることができる、あらゆることを行った。
omni igitur modo egi cum rege et ago cotidie per litteras scilicet.
それゆえ、私は王とあらゆる方法で交渉したし、もちろん手紙を通じて毎日交渉している。
ipsum enim triduum quadriduumve mecum habui turbulentis in rebus quibus eum liberavi.
というのも、私は彼を私が救い出したあの不穏な情勢のなかで、3、4日の間、私のもとに留めたからだ。
sed et tum praesens et postea creberrimis litteris non destiti rogare et petere mea causa; suadere et hortari sua.
しかし、その時直接会っても、またその後も非常に頻繁な手紙によって、私のために求め、懇願すること、また彼自身の利益のために勧め、勧告することをやめなかった。
multum profeci sed quantum non plane, quia longe absum, scio.
私は多くの成果を上げたが、遠く離れているため、どれほどかははっきりとは分からない。
Salaminios autem (hos enim poteram coercere) adduxi ut totum nomen Scaptio vellent solvere sed centesimis ductis a proxima quidem syngrapha nec perpetuis sed renovatis quotannis.
他方、サラミス市民たち(彼らに対しては私は強制力を行使できたのだから)については、彼らが債務全体をスカプティウスに支払うことを望むように導いた。 ただし、直近の契約書に基づいて金利で計算し、しかもそれを累積させるのではなく、毎年更新する形にすることを条件とした。
numerabantur nummi; noluit Scaptius.
金は数えられていたが、スカプティウスは望まなかった。
tu qui ais Brutum cupere aliquid perdere? quaternas habebat in syngrapha.
君は「ブルトゥスは多少の損失を被ることもいとわない」などと言うが、どういうことか? 彼は契約書に年4割8分の金利を含めていたのだ。
fieri non poterat nec, si posset, ego pati possem.
そのようなことは不可能であったし、仮に可能であったとしても、私には容認できなかっただろう。
audio omnino Scaptium paenitere.
とにかく、スカプティウスは後悔していると聞いている。
nam quod senatus consultum esse dicebat ut ius ex syngrapha diceretur, eo consilio factum est quod pecuniam Salaminii contra legem Gabiniam sumpserant.
というのは、契約書に基づいて裁判が行われるべきだという元老院決議があると彼が言っていたことについてだが、それはサラミス市民がガビニウス法に違反して金を借りていたという理由でなされた決議なのだ。
vetabat autem Auli lex ius dici de ita sumpta pecunia.
しかし、アウルスの法律は、そのようにして借りられた金について裁判を行うことを禁じていた。
decrevit igitur senatus ut ius diceretur ex ista syngrapha.
したがって、元老院は、その契約書に基づいて裁判が行われるようにと決議したのだ。
nunc ista habet iuris idem quod ceterae, nihil praecipui.
今や、その契約書は他の契約書と同じ法的効力を持つだけであり、何の特権もない。
§6.2.8haec a me ordine facta puto me Bruto probaturum, tibi nescio, Catoni certe probabo.
このように順序立てて行われたことを、私はブルトゥスに納得させられると思う。 君については分からないが、カトには確実に納得させられるだろう。
sed iam ad te ipsum revertor.
しかし今や、君自身に戻ろう。
ain tandem, Attice, laudator integritatis et elegantiae nostrae,
"
ausus es hoc ex ore tuo— —
"
inquit Ennius, ut equites Scaptio ad pecuniam cogendam darem me rogare? an tu si mecum esses qui scribis morderi te interdum quod non simul sis, paterere me id facere si vellem?
"non amplius"
inquis
"quinquaginta.
アッティクスよ、私たちの誠実さと品位を称賛する君が、一体全体、エンニウスの言う「汝の口からこのようなことをあえて言うとは――」ではないが、お金を強制的に回収するためにスカプティウスに騎兵を与えるよう、私に求めるというのか? あるいは、一緒にいられないことで時々胸が痛むと書いている君は、もし私と一緒にいたなら、私がそう望んだとしても、そんなことをするのを許しただろうか? 君は「50騎以下だ」と言う。
"
cum Spartaco minus multi primo fuerunt.
スパルタクスとともにいた者たちも、最初はそれより少なかったのだ。
quid tandem isti mali in tam tenera insula non fecissent? non fecissent autem? immo quid ante adventum meum non fecerunt? inclusum in curia senatum habuerunt Salaminium ita multos dies ut interierint non nulli fame.
一体全体、あの連中が、あのように脆弱な島でどれほどの悪事を働かなかっただろうか。 働かなかっただろうか、だと? いや、私の到着前に彼らが何をしなかったというのか。 彼らはサラミスの元老院議員たちを議事堂に何日も閉じ込め、数人が飢えで死ぬほどであったのだ。
erat enim praefactus Appi Scaptius et habebat turmas ab Appio.
というのも、スカプティウスはアッピウスの地方官であり、アッピウスから騎兵隊を提供されていたからだ。
id me igitur tu cuius me hercule os mihi ante oculos solet versari cum de aliquo officio ac laude cogito, tu me inquam rogas praefectus ut Scaptius sit? alias hoc statueramus ut negotiatorem neminem idque Bruto probaramus.
それゆえ、誓って、何らかの義務や称賛されるべき行為について考えるとき、その顔がいつも私の目の前に浮かぶような君が、君が私に、スカプティウスが地方官になるようにと求めるというのか? 私たちは以前、商人は誰も地方官にしないと決定しており、それをブルトゥスにも納得させていたのだ。
habeat is turmas? cur potius quam cohortis? sumptu iam nepos evadit Scaptius.
彼が騎兵隊を持つべきだと? なぜ歩兵大隊ではなく? 出費において、今やスカプティウスは放蕩者のようになっている。
§6.2.9"volunt"
inquit
"principes.
君は「指導者たちがそれを望んでいるのだ」と言う。
"
scio;
知っている。
nam ad me Ephesum usque venerunt flentesque equitum scelera et miserias suas detulerunt.
というのも、彼らはエフェソスにまで私のところにやって来て、泣きながら騎兵たちの悪行と自らの悲惨な状況を訴えたからだ。
itaque statim dedi litteras ut ex Cypro equites ante certam diem decederent, ob eamque causam tum ob ceteras Salaminii nos in caelum decretis suis sustulerunt.
そのため、私はすぐに、特定の期日までにキプロスから騎兵たちが撤退するようにという手紙を出した。 そして、その理由やその他の理由から、サラミスの人々は自らの決議によって、私たちを天にまで持ち上げて称賛したのだ。
sed iam quid opus equitatu? solvunt enim Salaminii;
しかし今や、なぜ騎兵隊が必要なのか? サラミスの人々は支払おうとしているのだから。
nisi forte id volumus armis efficere ut faenus quaternis centesimis ducant.
それとも、武力によって、彼らが年4割8分の利息を受け取るようにすることを、私たちが望んでいるとでもいうのか。
et ego audebo legere umquam aut attingere eos libros quos tu dilaudas, si tale quid fecero? nimis inquam in isto Brutum amasti, dulcissime Attice, nos vereor ne parum.
もし私がそのようなことをしたなら、君が大いに称賛しているあの本を、私がこれまでに読んだり手に取ったりする勇気があるだろうか。 甘いアッティクスよ、君はその件においてブルトゥスを愛しすぎた、私たちを愛することは少なすぎたのではないかと私は恐れる。
atque haec scripsi ego ad Brutum scripsisse te ad me.
そして、私はブルトゥスに対して、君が私にそのように書いてきたということを手紙に書いた。
§6.2.10cognosce nunc cetera.
さて、その他のことを聞いてくれ。
pro Appio nos hic omnia facimus honeste tamen sed plane libenter.
私たちはここで、アッピウスのためにすべてを、当然ながら名誉ある形で、しかし完全に喜んで行っている。
nec enim ipsum odimus et Brutum amamus et Pompeius mirifice a me contendit quem me hercule plus plusque in dies diligo.
というのも、私たちは彼自身を憎んではいないし、ブルトゥスを愛しているし、ポンペイウスが私に驚くほど熱心に求めてくるからだ。 誓って、私はポンペイウスを日ごとにますます深く愛している。
C. Coelium quaestorem huc venire audisti.
財務官のガイウス・コエリウスがここへ来ると聞いたかね。
nescio quid sit hominis.
彼がどのような人物かは知らない。
sed Pammenia illa mihi non placent.
しかし、あのパンメネスの件は私には気に入らない。
ego me spero Athenis fore mense Septembri.
私は9月にアテネにいることを望んでいる。
tuorum itinerum tempora scire sane velim.
君の旅の日程を、ぜひとも知りたいものだ。
εὐήθειαν Semproni Rufi cognovi ex epistula tua Corcyraea.
センプローニウス・ルフスの愚かさを、私は君のコルキュラからの手紙で知った。
quid quaeris? invideo potentiae Vestori.
要するに、私はウェストリウスの権勢が羨ましい。
cupiebam etiam nunc plura garrire sed lucet;
私は今でももっとおしゃべりしたいが、夜が明けてきた。
urget turba, festinat Philogenes.
群衆が押し寄せ、フィロゲネスが急いでいる。
valebis igitur et valere Piliam et Caeciliam nostram iubebis litteris et salvebis a meo Cicerone.
それゆえ、元気でいておくれ。 そして手紙でピリアと私たちのカエキリアに挨拶を伝えておくれ。 また、私の息子キケロからもよろしくとのことだ。