§5.1.1ego vero et tuum in discessu vidi animum et meo sum ipse testis.
私は本当に、別れの際におけるあなたの気持ちを見ましたし、自分自身の気持ちの証人でもあります。
quo magis erit tibi videndum ne quid novi decernatur, ut hoc nostrum desiderium ne plus sit annuum.
それゆえにこそ、任期延長のような新しい決議がなされないよう、あなたは細心の注意を払わねばなりません。 我々のこの離別が1年を超えないようにするために。
de Annio Saturnino curasti probe.
アンニウス・サトゥルニヌスの件については、適切に対処してくれました。
§5.1.2de satis dando vero te rogo, quoad eris Romae tu ut satis des.
また、保証の件については、あなたがローマにいる間、あなたが保証を立てるようにお願いします。
et sunt aliquot satisdationes secundum mancipium veluti Mennianorum praediorum vel Atilianorum.
そして、例えばメンニウス家の地所やアティリウス家の地所のように、売買に伴ういくつかの保証案件があります。
de Oppio factum est ut volui, et maxime quod DCCC aperuisti.
オッピウスの件については私の望み通りになりました。 特にあなたが、80万セステルティウスを明らかにしてくれたことについて、非常に満足しています。
quae quidem ego utique vel versura facta solvi volo, ne extrema exactio nostrorum nominum exspectetur.
これらについては、必要とあらば借換えをしてでも、とにかく返済したいと思っています。 私たちの借金の極端な取立てが迫るのを待つことのないように。
§5.1.3nunc venio ad transversum illum extremae epistulae tuae versiculum in quo me admones de sorore.
さて、あなたの手紙の末尾に横向きに書かれていた、あなたの姉妹について私に注意を促している、あの短い一文の話に入りましょう。
quae res se sic habet.
この件の真相は次の通りです。
ut veni in Arpinas, cum ad me frater venisset, in primis nobis sermo isque multus de te fuit.
私がアルピーヌムの別荘に着き、弟が私のもとへやって来たとき、何よりもまず私たちはあなたのことについて大いに語り合いました。
ex quo ego veni ad ea quae fueramus ego et tu inter nos de sorore in Tusculano locuti.
そこから私は、かつてあなたと私がトゥスクルムの別荘で、あなたの姉妹についてお互いに話し合った事柄へと話を向けました。
nihil tam vidi mite, nihil tam placatum quam tum meus frater erat in sororem tuam, ut, etiam si qua fuerat ex ratione sumptus offensio, non appareret.
その時、私の弟があなたの姉妹に対して見せた態度ほど、穏やかで和らいだものを私は見たことがありません。 出費の割合をめぐって何らかの不和があったとしても、全くそれと感じられないほどでした。
ille sic dies.
その日はそのようにして過ぎました。
postridie ax Arpinati profecti sumus.
翌日、私たちはアルピーヌムを出発しました。
ut in Arcano Quintus maneret dies fecit, ego Aquini, sed prandimus in Arcano.
祝日の都合のせいで、クィントゥスはアルカヌムの別荘に留まり、私はアクィーヌムに留まることになりましたが、昼食はアルカヌムで共に摂りました。
nosti hunc fundum.
あなたもこの農場はご存じでしょう。
quo ut venimus, humanissime Quintus
"Pomponia"
inquit
"tu invita mulieres, ego viros accivero.
そこに到着すると、クィントゥスは極めて優しくこう言いました。 「ポンポニア、君は女性たちを招待してくれ。 私は男性たちを呼んでおくから」。
"
nihil potuit, mihi quidem ut visum est, dulcius idque cum verbis tum etiam animo ac vultu.
私には、これ以上温和な態度はあり得ないと思われました。 言葉だけでなく、気持ちにおいても、表情においてもです。
at illa audientibus nobis
"ego ipsa sum"
inquit
"hic hospita,"
id autem ex eo, ut opinor, quod antecesserat Statius ut prandium nobis videret.
しかし彼女は、私たちが聞いている前で「私自身がここでは客なのですから」と言ったのです。 これは思うに、クィントゥスの解放奴隷スタティウスが、私たちの昼食の手配をするために先回りしていたことが気に食わなかったからでしょう。
tum Quintus
"en"
inquit mihi
"haec ego patior cotidie. "
するとクィントゥスは私に「ほら、私は毎日こんな目に遭っているんだ」と言いました。
§5.1.4dices
"quid quaeso istuc erat?"
magnum;
君は「それの何がそれほどの大事なのだ? 」と言うでしょう。 重大なことです。
itaque me ipsum commoverat;
だからこそ私自身も動揺したのです。
sic absurde et aspere verbis vultuque responderat.
彼女があれほど理不尽に、そして不愛想に、言葉と表情で応じたのですから。
dissimulavi dolens.
私は心を痛めながらも、何でもないふりをしました。
discubuimus omnes praeter illam, cui tamen Quintus de mensa misit. illa reiecit.
彼女を除いて私たちは皆、席につきました。 それでもクィントゥスは食卓から彼女に送ったのですが、彼女はそれを拒絶しました。
quid multa? nihil meo fratre lenius, nihil asperius tua sorore mihi visum est;
手短に言いましょう。 私の弟ほど穏やかな者はなく、あなたの姉妹ほど無作法な者はいないと私には思われました。
et multa praetereo quae tum mihi maiori stomacho quam ipsi Quinto fuerunt.
そして、当のクィントゥス本人よりもむしろ私のほうをいら立たせた多くの事柄を、私はここに書き立てずに省きます。
ego inde Aquinum.
私はそこからアクィーヌムへ向かいました。
Quintus in Arcano remansit et Aquinum ad me postridie mane venit mihique narravit nec secum illam dormire voluisse et cum discessura esset fuisse eius modi qualem ego vidissem.
クィントゥスはアルカヌムに留まり、翌朝アクィーヌムの私のもとへやって来て、彼女が共に寝ることを拒んだこと、そして彼女が出発する際にも私が目にした通りの態度であったことを私に話しました。
quid quaeris? vel ipsi hoc dicas licet, humanitatem ei meo iudicio illo die defuisse.
要するに、これをご本人に直接伝えてもらっても構わないのですが、私の判断では、あの日の彼女には思いやりが欠けていました。
haec ad te scripsi fortasse pluribus quam necesse fuit, ut videres tuas quoque esse partis instituendi et monendi.
必要以上に細かくこのことを書いたかもしれませんが、それは、彼女を教育し戒めることがあなた自身の務めでもあると、あなたに理解してもらうためです。
reliquum est ut ante quam proficiscare mandata nostra exhaurias, scribas ad me omnia, Pomptinum extrudas, cum profectus eris cures ut sciam, sic habeas nihil me hercule te mihi nec carius esse nec suavius.
あとは、あなたが旅立つ前に、私の頼み事をすべて片付け、あらゆることを私に書き送り、ポンプティヌスをせき立てて出発させ、あなたが出発したときには私に知らせるように手配し、そして、誓って私にとってあなた以上に愛しく、また心地よい存在はいないのだと確信していてください。
A. Torquatum amantissime dimisi Menturnis, optimum virum;
きわめて優れた人物であるアウルス・トルクァトゥスとは、ミントゥルナエで非常に親しく別れました。
cui me ad te scripsisse aliquid in sermone significes velim.
彼と会話する際に、私があなた宛てに何か書き送ったということを、彼にほのめかしてほしいと思います。