Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §3.9.1-3.9.3

弟クイントゥスとの面会回避と裏切りへの憤り

56 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはアッティクスに対し、弟クイントゥスがローマに急ぐのを優先させて面会を避けた理由を語り、自分を陥れたのは公然の敵ではなく嫉妬深い身内であると不満を述べ、現状と今後の決意を伝える。

§3.9.1Quintus frater cum ex Asia discessisset ante Kal. Maias et Athenas venisset Idibus, valde fuit ei properandum, ne quid absens acciperet calamitatis, si quis forte fuisset qui contentus nostris malis non esset.
弟のクイントゥスは、五月朔日前(四月末)にアジアを出発し、十五日(五月十五日)にアテナイに到着したので、もし私たちの不幸に満足しないような者が仮にいた場合、不在の間に何か災厄を被ることがないよう、彼は大いに急がねばならなかった。
itaque eum malui properare Romam quam ad me venire et simul (dicam enim quod verum est, ex quo magnitudinem miseriarum mearum perspicere possis) animum inducere non potui ut aut illum amantissimum mei mollissimo animo tanto in maerore aspicerem aut meas miserias luctu adflictus et perditam fortunam illi offerrem aut ab illo aspici paterer.
それゆえ、私は彼が私のところに来るよりもローマへ急ぐことを望んだ。 また同時に(真実を言おう、それによって君は私の悲惨さの大きさを理解できるだろうが)、私を最も愛し、非常に繊細な心を持つ彼をこれほどの悲しみの中で見ること、あるいは、嘆きに打ちひしがれた私が自分の悲惨さと破滅した運命を彼にさらすこと、あるいは、彼に私を見られることを許すことの、いずれをも決心することができなかったのだ。
atque etiam illud timebam, quod profecto accidisset, ne a me digredi non posset.
また、私は次のことも恐れていた、それは確実に起こったことだろうが、彼が私から離れられなくなるのではないかということだ。
versabatur mihi tempus illud ante oculos quom ille aut lictores dimitteret aut vi avelleretur ex complexu meo.
彼がリクトルを解散するか、あるいは私の抱擁から力ずくで引き離される、あの時の光景が私の目の前に浮かんでいた。
huius acerbitatis eventum altera acerbitate non videndi fratris vitavi.
このつらい出来事を、私は弟に会わないというもう一つのつらさによって避けたのだ。
in hunc me casum vos vivendi auctores impulistis.
このような境遇に、生きることを私に勧めた君たちが私を追い込んだのだ。
§3.9.2itaque mei peccati luo poenas.
それゆえ、私は自分の過ちの罰を受けている。
quam quam me tuae litterae sustentant ex quibus quantum tu ipse speres facile perspicio;
もっとも、君の手紙は私を支えてくれており、そこから君自身がどれほど期待しているかが容易に見て取れる。
quae quidem tamen aliquid habebant solaci ante quam eo venisti a Pompeio.
しかし、それらの手紙は、君がポンペイウスのもとからそこに至る前には、いくらかの慰めを含んでいたのだが。
"nunc Hortensium adlice et eius modi viros.
「今はホルテンシウスやそのような人々を味方に引き入れなさい」と。
" obsecro, mi Pomponi, nondum perspicis quorum opera, quorum insidiis, quorum scelere perierimus? sed tecum haec omnia coram agemus;
お願いだから、私のポンポニウスよ、誰の働き、誰の陰謀、誰の犯罪によって私たちが破滅したのか、君はまだ理解していないのか。 しかし、これらすべてについては君と直接会って論じることにしよう。
tantum dico quod scire te puto, nos non inimici sed invidi perdiderunt.
私は、君も知っていると思うことだけを言っておく。 私たちを破滅させたのは敵ではなく、嫉妬深い者たちなのだ。
nunc si ita sunt quae speras, sustinebimus nos et spe qua iubes nitemur;
今、もし君が期待していることがその通りであるなら、私たちは耐え忍び、君が命じる希望にすがるだろう。
sin, ut mihi videntur, infirma sunt, quod optimo tempore facere non licuit minus idoneo fiet.
しかし、もし私の目に見えるように、それらが脆弱なものであるなら、最善の時期に行うことが許されなかったことが、それほど適していない時期に行われることになるだろう。
§3.9.3Terentia tibi saepe agit gratias.
テレンティアは君にしばしば感謝している。
mihi etiam unum de malis in metu est, fratris miseri negotium;
私には、様々な不幸のうちでなお一つ恐れていることがある。 惨めな弟の件である。
quod si sciam quoius modi sit, sciam quid agendum mihi sit.
これがどのような状況にあるか分かれば、私が何をすべきかも分かるだろう。
me etiam nunc istorum beneficiorum et litterarum exspectatio, ut tibi placet, Thessalonicae tenet.
私は今でも、君の望み通りに、それらの恩恵や手紙の期待によって、テッサロニケに留め置かれている。
si quid erit novi adlatum, sciam de reliquo quid agendum sit.
何か新しい知らせがもたらされれば、残されたことについて何をすべきか分かるだろう。
tu si, ut scribis, Kal. Iuniis Roma profectus es, prope diem nos videbis.
もし君が書いているように、六月朔日にローマを出発したなら、間もなく私たちに会うだろう。
litteras quas ad Pompeium scripsi tibi misi.
ポンペイウスに書いた手紙を君に送った。
data id. Iun. Thessalonicae.
六月十五日、テッサロニケにて発信。

語釈・文法注

  1. §3.9.1valde fuit ei properandum — 動形容詞(未来受動分詞)`properandum` と `fuit` による非人称的な義務・必要の表現。`ei` は行為の与格(彼が〜しなければならなかった)である。
  2. §3.9.1animum inducere non potui ut — `animum inducere`(〜する気になる、決心する)は、ここでは `ut` +接続法を伴って、その決心の内容を表す。後に `aspicerem`, `offerrem`, `paterer` という3つの接続法未完了過去が `aut ... aut ... aut` で繋がっている。
  3. §3.9.2nos non inimici sed invidi perdiderunt — `inimicus`(公然たる敵、政敵)と `invidus`(嫉妬する者、味方のふりをした偽りの友)が対比されている。キケロは、自身を亡命に追い込んだのが明白な敵対者だけでなく、彼を裏切った身内のサークル(ポンペイウスやホルテンシウスなど)であることを示唆している。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §3.9.1-3.9.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:3.9.1-3.9.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。