Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §3.13.1-3.13.2

新護民官への期待と深い悲哀への弁明

60 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはテッサロニケに留まった理由を説明し、元老院の動向や次期護民官への一縷の希望を語る。また、自身の深刻な精神的苦痛について弁明し、アッティクスに情報の送付と弟クィントゥスへの配慮を懇願する。

§3.13.1quod ad te scripseram me in Epiro futurum, postea quam extenuari spem nostram et evanescere vidi, mutavi consilium nec me Thessalonica commovi, ubi esse statueram quoad aliquid ad me de eo scriberes, quod proximis litteris scripseras fore uti secundum comitia aliquid de nobis in senatu ageretur; id tibi Pompeium dixisse.
私がエピルスにいるつもりだと君に書いていたことについて、私たちの希望が薄れ、消え去るのを見た後で、私は計画を変更し、テッサロニケから動きもしなかった。 そこは、前便で君が、民会の後に元老院で私たちに関する何らかの議案が扱われることになるだろう、それをポンペイウスが君に言ったのだと書いてきたそのことについて、君が何か私に書き送ってくるまで留まることに決めていた場所である。
qua de re quoniam comitia habita sunt tuque nihil ad me scribis, proinde habebo ac si scripsisses nihil esse neque me temporis non longinqui spe ductum esse moleste feram.
この件について、民会は開催されたのに君は私に何も書いてこないので、私は君が「何もない」と書いてきたのと同様にみなし、遠くない時期の希望に導かれていたことを不愉快に思うこともないだろう。
quem autem motum te videre scripseras qui nobis utilis fore videretur, eum nuntiant qui veniunt nullum fore.
ところで、私たちに有益であるように思われると君が見通していると書いていたその動きについては、こちらに来る人々が、そのような動きは全くないだろうと告げている。
in tribunis pl. designatis reliqua spes est.
残された希望は、次期平民護民官たちにある。
quam si exspectaro, non erit quod putes me causae meae, voluntati meorum defuisse.
もし私がそれを待つならば、私が自分の大義や、私の親しい人々の意志に対して、義務を怠ったと君が考える理由はなくなるだろう。
§3.13.2quod me saepe accusas cur hunc meum casum tam graviter feram, debes ignoscere, cum ita me adflictum videas ut neminem umquam nec videris nec audieris.
君がなぜ私がこの自分の境遇をこれほど重く受け止めているのかとしばしば非難することについて、君は許すべきだ。 私がこれほど打ちひしがれているのを君が見ているのだから。 これほど(打ちひしがれた)者を、君はこれまで見たことも聞いたこともないはずだ。
nam quod scribis te audire me etiam mentis errore ex dolore adfici, mihi vero mens integra est.
というのも、君が「私が悲しみのあまり精神の錯乱にさえ苦しんでいると聞いている」と書いていることについて、私自身は、正気は完全に保たれているからだ。
atque utinam tam in periculo fuisset! cum ego iis quibus meam salutem carissimam esse arbitrabar inimicissimis crudelissimisque usus sum;
そして、あのおぞましい危機の際にも、それがそれほど保たれていればよかったのに! そのとき、私は、私の安全を最も大切に思ってくれていると考えていた人々が、実は極めて敵対的で冷酷であるのを知った。
qui, ut me paulum inclinari timore viderunt, sic impulerunt ut omni suo scelere et perfidia abuterentur ad exitium meum.
彼らは、私が恐怖によって少し心が揺らいでいるのを見るやいなや、私を突き押し、自分たちのあらゆる邪悪さと裏切りを、私の破滅のために悪用したのだ。
nunc quoniam est Cyzicum nobis eundum, quo rarius ad me litterae perferentur, hoc velim diligentius omnia quae putaris me scire opus esse perscribas.
今や、私たちはキュジコスへ行かねばならないので、そこでは手紙が私のもとに届くのがより稀になるだろうから、それだけいっそう入念に、私が知る必要があると君が考えるすべてのことを書き送ってほしい。
Quintum fratrem meum fac diligas;
私の弟クィントゥスをどうか愛してやってくれ。
quem ego miser si incolumem relinquo, non me totum perisse arbitrabor.
もしこの哀れな私が、彼を無事なまま残せるなら、私は自分が完全に破滅したとはみなさないだろう。
data Nonis Sextilibus.
八月五日に発信。

語釈・文法注

  1. 3.13.1quod ad te scripseram me in Epiro futurum — 文頭の quod は「〜について言えば」という主題導入の接続詞。対格不定詞句 me in Epiro futurum (esse) は scripseram の目的語。
  2. 3.13.1fore uti secundum comitia aliquid de nobis in senatu ageretur — fore uti + 接続法未完了(ageretur)の構文で、未来受動不定詞(actum iri)の代用として未来の出来事を表す。
  3. 3.13.1id tibi Pompeium dixisse — scripseras(君が書いていた)に依存する対格不定詞句であり、「ポンペイウスが君にそう言ったということ」という伝聞・間接話法を表す。
  4. 3.13.1proinde habebo ac si — proinde... ac si + 接続法過去完了(scripsisses)で、「あたかも〜であったかのように、同様にみなす」という条件仮定の比較構文。
  5. 3.13.2atque utinam tam in periculo fuisset — utinam + 接続法過去完了で過去の実現しなかった願望を表す。主語は前文の mens(理性、正気)であり、「危機の際にも(私の理性が)今のように健全であったならよかったのに」というキケロの悔恨を示す。
  6. 3.13.2inimicissimis crudelissimisque usus sum — 動詞 utor(〜を用いる、付き合う)が奪格を伴い、「〜が〜であるのを経験する、見出す」という二次述語的な意味で用いられている。
  7. 3.13.2quo rarius... hoc diligentius — quo + 比較級、hoc + 比較級による比例関係(〜であればあるほど、それだけいっそう〜)を表す相関構文。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §3.13.1-3.13.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:3.13.1-3.13.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。