Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §2.18.1-2.18.4

市民の不満とカエサルの誘いに伴う葛藤

46 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはローマの深刻な政治的抑圧とそれに対する市民の不満を報告し、カエサルからの誘いに葛藤しつつも、万一の事態に備えてアッティクスに協力を要請する。

§2.18.1accepi aliquot epistulas tuas, ex quibus intellexi quam suspenso animo et sollicito scire averes quid esset novi.
君の手紙を何通か受け取った。 そこから、君がいかにハラハラし、心配しながら、何か新しい知らせがないかと知りたがっているかがよく分かった。
tenemur undique neque iam quo minus serviamus recusamus, sed mortem et eiectionem quasi maiora timemus, quae multo sunt minora.
私たちは四方から束縛されており、もはや隷属することに抗おうともしない。 ただ、死や追放を、あたかもそれらがより大きな災いであるかのように恐れているが、実際はそれらの方がはるかに小さなことなのだ。
atque hic status qui nunc est una voce omnium gemitur neque verbo cuiusquam sublevatur.
そして、現在のこの惨状は、すべての人の異口同音によって嘆かれており、誰の言葉によっても和らげられていない。
σκοπὸσ est, ut suspicor, illis qui tenent, nullam cuiquam largitionem relinquere.
私が推測するに、実権を握っている者たちの目的は、誰にもいかなる恩恵の分配の機会をも残さないことである。
unus loquitur et palam adversatur adulescens Curio.
若いクリオただ一人が発言し、公然と反対している。
huic plausus maximi, consalutatio forensis perhonorifica, signa praeterea benevolentiae permulta a bonis impertiuntur.
彼には、善き人々から、割れんばかりの拍手や、広場での極めて名誉ある挨拶、さらには非常に多くの好意の印が与えられている。
Fufium clamoribus et conviciis et sibilis consectantur.
一方で、フフィウスは、怒号や罵声、野次を浴びせられて追い回されている。
his ex rebus non spes, sed dolor est maior cum videas civitatis voluntatem solutam, virtutem adligatam.
これらのことから、希望ではなく、むしろ苦痛が大きくなる。 なぜなら、市民たちの意志は解放されているのに、その勇気は縛り付けられているのを目にするからである。
§2.18.2ac ne forte quaeras κατὰ λεπτὸν de singulis rebus, universa res eo est deducta spes ut nulla sit aliquando non modo privatos verum etiam magistratus liberos fore.
そして、君が万一、個々の事柄について細かに尋ねる必要がないように、事態全体は、いつの日か私人だけでなく政務官までもが自由になるという希望など全くないような状態にまで追い込まれている。
hac tamen in oppressione sermo in circulis dumtaxat et in conviviis est liberior quam fuit.
しかし、この抑圧の中にあっても、少なくとも仲間内の集まりや宴会においては、以前よりも会話が自由になっている。
vincere incipit timorem dolor, sed ita ut omnia sint plenissima desperationis.
苦痛が恐怖に打ち勝ち始めているが、それは、すべてが絶望で完全に満たされるような形でである。
habet etiam Campana lex exsecrationem in contione candidatorum, si mentionem fecerint quo aliter ager possideatur atque ut ex legibus Iuliis.
またカンパニア法は、もし候補者たちが民会において、ユリウス法によるのとは異なる方法で土地が所有されるべきだと言及した場合、呪いを受けるという規定を含んでいる。
non dubitant iurare ceteri;
他の者たちは誓うことをためらわない。
Laterensis existimatur laute fecisse quod tribunatum pl. petere destitit ne iuraret.
ラテレンシスは、宣誓を避けるために平民護民官への立候補を辞退したことで、立派に行動したと見なされている。
§2.18.3sed de re publica non libet plura scribere.
だが、国事についてはこれ以上書きたくない。
displiceo mihi nec sine summo scribo dolore.
私は自分自身に嫌気がさしており、極めて大きな苦痛なしには書いていない。
me tueor ut oppressis omnibus non demisse, ut tantis rebus gestis parum fortiter.
私は、万人が虐げられている中では卑屈にならず、しかし自らのこれほど偉大な功績に照らしては十分に勇敢ではないという形で、自らの身を保っている。
a Caesare valde liberaliter invitor in legationem illam, sibi ut sim legatus, atque etiam libera legatio voti causa datur.
カエサルからは、彼の副官になるよう、あの使節の任務へ非常に寛大に誘われており、また誓願を果たすための自由使節の資格も与えられている。
sed haec et praesidi apud pudorem Pulchelli non habet satis et a fratris adventu me ablegat, illa et munitior est et non impedit quo minus adsim quom velim.
しかし、後者は、あの「美しい坊や」の厚顔無恥さに対する備えとして十分ではなく、また兄弟の到着から私を遠ざけてしまう。 一方で前者は、より安全であり、私が望む時にいつでも居合わせることを妨げない。
hanc ego teneo sed usurum me non puto, neque tamen scit quisquam.
私はこの申し出を手元に確保しているが、利用するつもりはない。 もっとも、誰もそのことを知らないが。
non lubet fugere, aveo pugnare.
逃げることは好まず、戦うことを熱望している。
magna sunt hominum studia.
人々の支持は大きい。
sed nihil adfirmo;
だが、私は何も確言しない。
tu hoc silebis.
君はこのことを内密にしておいてほしい。
§2.18.4de Statio manu misso et non nullis aliis rebus angor equidem, sed iam prorsus occallui.
スタティウスの奴隷解放や、他のいくつかの事柄について、私は確かに苦しんでいるが、今や全く感覚が麻痺してしまった。
tu vellem ego vel cuperem adesses;
私は君がここにいてくれることを望み、あるいは切望している。
nec mihi consilium nec consolatio deesset.
そうすれば、私に助言も慰めも欠けることはないだろう。
sed ita te para ut, si inclamaro, advoles.
しかし、もし私が呼びかけたら、君がすぐに飛んで来られるように、そのように準備しておいてほしい。

語釈・文法注

  1. §2.18.1quid esset novi — 不定代名詞 `quid` に対し、中性単数属格 `novi` が部分属格として係っている。間接疑問文であるため、動詞 `esset` は接続法未完了過去となっている。
  2. §2.18.2eo est deducta spes ut nulla sit... fore — 指示副詞 `eo`(「そこまで」)と相関する結果の `ut` 節の中に、名詞 `spes`(「希望」)の内容を説明する対格不定詞構文(`privatos verum etiam magistratus liberos fore`)が組み込まれている。
  3. §2.18.3ut oppressis omnibus non demisse, ut tantis rebus gestis parum fortiter — 接続詞 `ut` が制限的・対比的な意味(「〜の割には」、「〜の状況にしては」)で用いられ、それぞれ副詞 `non demisse`(「卑屈にならず」)と `parum fortiter`(「十分に勇敢でなく」)を修飾している。`oppressis omnibus` は独立奪格である。
  4. §2.18.3haec ... illa — 前文に登場した2つの選択肢を示す指示代名詞の対比。ラテン語の古典的規則に基づき、直前に言及された `libera legatio`(自由使節)を `haec`(近称)で指し、その前に言及されたカエサルの副官としての `legatio` を `illa`(遠称)で指している。
  5. §2.18.4tu vellem ego vel cuperem adesses — 接続法未完了過去 `adesses` は、願望を表す動詞 `vellem` および `cuperem` に接続詞 `ut` なしで直接従属し、現在実現していない(あるいは実現が困難な)強い願望を表している。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §2.18.1-2.18.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:2.18.1-2.18.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。