§2.1.7quin etiam si mihi nemo invideret, si omnes, ut erat aequum, faverent, tamen non minus esset probanda medicina quae sanaret vitiosas partis rei publicae quam quae exsecaret.
いやそれどころか、たとえ私を妬む者が誰もいなくても、また、当然そうあるべきであったように、すべての人が私を支持してくれたとしても、国家の病んだ部分を切り取る治療法より、それを治療する治療法の方が劣らず承認されるべきであろう。
nunc vero, quom equitatus ille quem ego in clivo Capitolino te signifero ac principe conlocaram senatum deseruerit, nostri autem principes digito se caelum putent attingere si mulli barbati in piscinis sint qui ad manum accedant, alia autem neglegant, nonne tibi satis prodesse videor si perficio ut nolint obesse qui possunt?
だが実際には、カピトーリウムの坂において私が君を旗手かつ指導者として配置したあの騎士階級が元老院を見捨ててしまい、しかも我々の指導者たちは、もし池に手元に寄ってくるひげのあるヒメジがいれば、自分たちが指で天に触れていると思い込み、他のことを無視しているのだから、できる力のある者たちが害を及ぼすことを望まないように私が仕向けるなら、私は十分に役立っていると君には思われないだろうか。
§2.1.8nam Catonem nostrum non tu amas plus quam ego;
なぜなら、我らのカトーを君は私以上に愛してはいない。
sed tamen ille optimo animo utens et summa fide nocet interdum rei publicae;
しかしながら彼は、最善の意図を抱き、最高の誠実さをもって行動しているものの、時として国家に害を及ぼしている。
dicit enim tamquam in Platonis πολιτείᾳ, non tamquam in Romuli faece sententiam.
なぜなら彼は、ロムルスの泥の中ではなく、プラトンの国家の中にいるかのように意見を述べるからだ。
quid verius quam in iudicium venire qui ob rem iudicandam pecuniam acceperit? censuit hoc Cato, adsensit senatus;
判決を下すために金を受け取った者が裁判にかけられることほど、正しいことがあるだろうか。 カトーはこれを提案し、元老院は同意した。
equites curiae bellum, non mihi;
騎士たちは議事堂に戦争を挑んだのだ、私にではなく。
nam ego dissensi.
なぜなら私は反対したからだ。
quid impudentius publicanis renuntiantibus? fuit tamen retinendi ordinis causa facienda iactura.
徴税請負人たちが契約を解約することほど、恥知らずなことがあるだろうか。 それでも、階級を引き留めるために、損失はなされるべきであった。
restitit et pervicit Cato.
カトーは抵抗し、押し通した。
itaque nunc consule in carcere incluso, saepe item seditione commota, aspiravit nemo eorum quorum ego concursu itemque ii consules qui post me fuerunt rem publicam defendere solebant.
その結果、今や執政官が投獄され、またしばしば暴動が引き起こされているというのに、私の、そして私の後の執政官たちの駆けつけによって国家を防衛するのが常であった人々は、誰も手を差し伸べようとはしなかった。
"quid ergo? istos"
inquies
"mercede conductos habebimus?"
quid faciemus, si aliter non possumus? an libertinis atque etiam servis serviamus? sed, ut tu ais, ἅλισ σπουδῆσ.
「ではどうするのだ? 彼らを金で雇われた者として抱え込むというのか? 」と君は言うだろう。 他に方法がないなら、どうしようというのだ? 解放奴隷や、さらには奴隷たちに仕えるべきだというのか? だが、君の言うように、十分に熱心に語った。
§2.1.9Favonius meam tribum tulit honestius quam suam, Luccei perdidit.
ファウォニウスは私のトリブスを、彼自身のものよりも名誉ある形で獲得したが、ルッケイウスのものは失った。
accusavit Nasicam inhoneste ac modeste tamen;
彼はナシカを不名誉に、しかし節度をもって告発した。
dixit ita ut Rhodi videretur molis potius quam Moloni operam dedisse.
彼は、ロドス島でモロンにではなく、むしろ臼に仕えていたと思われるような話し方をした。
mihi quod defendissem leviter suscensuit.
私が弁護したことで、彼は私に少し腹を立てた。
nunc tamen petit iterum rei publicae causa.
しかし今、彼は国家のために再び立候補している。
Lucceius quid agat scribam ad te cum Caesarem videro, qui aderit biduo.
ルッケイウスが何をしているかは、2日以内に到着するカエサルに会ったら君に書こう。
§2.1.10quod Sicyonii te laedunt, Catoni et eius aemulatori attribuis Servilio.
シキョン人が君を害していることについて、君はそれをカトーと、彼の模倣者であるセルウィリウスのせいにしている。
quid? ea plaga nonne ad multos bonos viros pertinet? sed si ita placuit, laudemus, deinde in dissensionibus soli relinquamur?
何だって? その打撃は、多くの善良な人々にも及ぶのではないか? だが、彼らがそう望んだのなら、賞賛しようではないか。 そして不和のなかで我々は独り取り残されるべきなのか。
§2.1.11Amalthea mea te exspectat et indiget tui.
私の「アマルテイア」は君を待っており、君を必要としている。
Tusculanum et Pompeianum valde me delectant, nisi quod me, illum ipsum vindicem aeris alieni, aere non Corinthio sed hoc circumforaneo obruerunt.
トゥスクルムの別荘とポンペイの別荘は私を大いに喜ばせている。 ただ、借金の守護者であるこの私を、コリントスの銅ではなく、この市場の借金で押しつぶしていることを除けば。
in Gallia speramus esse otium.
ガリアでは平穏であることを望んでいる。
Prognostica mea cum oratiunculis prope diem exspecta et tamen quid cogites de adventu tuo scribe ad nos.
私の「予兆」をいくつかの小演説集とともに近日中に待っていてくれ。 しかしながら、君の到着についてどう考えているか私に書いてくれ。
nam mihi Pomponia nuntiari iussit te mense Quintili Romae fore.
ポンポニアが私に、君が7月にローマにいるだろうと伝えてよこさせたからだ。
id a tuis litteris quas ad me de censu tuo miseras discrepabat.
それは君が国勢調査について私に送った手紙とは矛盾していた。
§2.1.12Paetus, ut antea ad te scripsi, omnis libros quos frater suus reliquisset mihi donavit.
パエトゥスは、以前君に書いたように、彼の兄弟が残したすべての本を私に贈ってくれた。
hoc illius munus in tua diligentia positum est.
彼のこの贈り物は、君の勤勉さにかかっている。
si me amas, cura ut conserventur et ad me perferantur;
私を愛しているなら、それらが保存され、私のもとに運ばれるよう手配してくれ。
hoc mihi nihil potest esse gratius.
これ以上に私にとって嬉しいことはない。
et cum Graecos tum vero diligenter Latinos ut conserves velim.
ギリシア語の書物も、そして特に熱心にラテン語の書物も保存してほしい。
tuum esse hoc munusculum putabo.
私はこれを君からのささやかな贈り物と思うことにしよう。
ad Octavium dedi litteras;
オクタウィウスに手紙を出した。
cum ipso nihil eram locutus;
彼自身とは何も話していなかった。
neque enim ista tua negotia provincialia esse putabam neque te in tocullionibus habebam.
というのも、私は君のあの地方での用事をそんなものとは思っていなかったし、君を高利貸しのなかに数えていなかったからだ。
sed scripsi, ut debui, diligenter.
しかし、義務として、入念に書いた。