§2.1.7quin etiam si mihi nemo invideret, si omnes, ut erat aequum, faverent, tamen non minus esset probanda medicina quae sanaret vitiosas partis rei publicae quam quae exsecaret.
아니 그보다도, 설령 나를 시기하는 사람이 아무도 없고, 당연히 그래야 했듯이 모든 이가 나를 지지해 주었다 하더라도, 국가의 병든 부위를 도려내는 치료법보다는 그것을 치유하는 치료법이 못지않게 찬성표를 받아야 마땅할 것이네.
nunc vero, quom equitatus ille quem ego in clivo Capitolino te signifero ac principe conlocaram senatum deseruerit, nostri autem principes digito se caelum putent attingere si mulli barbati in piscinis sint qui ad manum accedant, alia autem neglegant, nonne tibi satis prodesse videor si perficio ut nolint obesse qui possunt?
하지만 실제로는, 카피톨리누스 언덕 위에서 내가 그대를 기수이자 지도자로 삼아 배치했던 저 승려(기사) 계급이 원로원을 저버렸고, 게다가 우리의 지도자들은 연못에 손길을 따르는 수염 난 숭어들이 있으면 자신들이 손가락으로 하늘을 만지고 있다고 생각하면서 다른 일들은 제쳐두고 있으니, 해를 끼칠 수 있는 자들이 해를 끼치려 하지 않도록 내가 만들어 낸다면, 내 역할이 국가에 충분히 보탬이 된다고 그대에게는 보이지 않겠는가?
§2.1.8nam Catonem nostrum non tu amas plus quam ego;
우리 카토를 그대가 나보다 더 사랑하지는 않네.
sed tamen ille optimo animo utens et summa fide nocet interdum rei publicae;
하지만 그는 가장 고결한 뜻을 품고 지극히 성실하게 처신하면서도 때로는 국가에 해를 끼친다네.
dicit enim tamquam in Platonis πολιτείᾳ, non tamquam in Romuli faece sententiam.
그는 로물루스의 오물 속이 아니라 마치 플라톤의 《국가》 속에 사는 것처럼 의견을 개진하기 때문이네.
quid verius quam in iudicium venire qui ob rem iudicandam pecuniam acceperit? censuit hoc Cato, adsensit senatus;
재판을 처리해 주는 대가로 돈을 받은 자가 재판을 받게 되는 것보다 더 정의로운 일이 어디 있겠나? 카토가 이를 건의했고 원로원이 동의했네.
equites curiae bellum, non mihi;
승려들은 원로원에 전쟁을 선포했지, 나에게가 아니라네.
nam ego dissensi.
나는 반대했으니 말이네.
quid impudentius publicanis renuntiantibus? fuit tamen retinendi ordinis causa facienda iactura.
세리들이 계약 철회를 요구하는 것보다 더 뻔뻔스러운 일이 어디 있겠나? 그러나 저 계급을 붙잡아두기 위해서라도 손실은 감수해야 했네.
restitit et pervicit Cato.
카토는 저항했고 관철시켰네.
itaque nunc consule in carcere incluso, saepe item seditione commota, aspiravit nemo eorum quorum ego concursu itemque ii consules qui post me fuerunt rem publicam defendere solebant.
그리하여 이제 집정관이 감옥에 갇히고, 종종 폭동이 일어나는데도, 나와 내 뒤를 이은 집정관들의 소집에 응해 국가를 수호하곤 했던 그 사람들 중 누구도 관심을 보이지 않고 있네.
"quid ergo? istos"
inquies
"mercede conductos habebimus?"
quid faciemus, si aliter non possumus? an libertinis atque etiam servis serviamus? sed, ut tu ais, ἅλισ σπουδῆσ.
"그럼 어쩌란 말인가? 저들을 돈으로 매수해서 거느려야 한단 말인가?" 하고 그대는 묻겠지. 달리 방법이 없다면 어찌하겠나? 해방노예들이나 심지어 노예들의 종노릇을 해야 한단 말인가? 하지만 그대 말마따나, 진지한 이야기는 이쯤 해두세.
§2.1.9Favonius meam tribum tulit honestius quam suam, Luccei perdidit.
파보니우스는 나의 선거구를 자신의 선거구보다 더 품위 있게 획득했으나, 루케이우스의 선거구는 잃었네.
accusavit Nasicam inhoneste ac modeste tamen;
그는 나시카를 무자비하게, 그러나 온건하게 고발했네.
dixit ita ut Rhodi videretur molis potius quam Moloni operam dedisse.
그는 로도스섬에서 몰론이 아니라 마치 맷돌을 돌리는 일에 몰두한 것처럼 보일 정도로 연설했네.
mihi quod defendissem leviter suscensuit.
내가 그를 변호했다는 이유로 그는 나에게 살짝 삐쳤다네.
nunc tamen petit iterum rei publicae causa.
하지만 지금 그는 국가를 위해 다시 한번 출마했네.
Lucceius quid agat scribam ad te cum Caesarem videro, qui aderit biduo.
루케이우스가 어떻게 지내고 있는지는 이틀 뒤에 도착할 카이사르를 만나보고 나서 그대에게 적어 보내겠네.
§2.1.10quod Sicyonii te laedunt, Catoni et eius aemulatori attribuis Servilio.
시키온인들이 그대에게 해를 끼치고 있는 것에 대해, 그대는 그것을 카토와 그의 모방자인 세르빌리우스 탓으로 돌리는군.
quid? ea plaga nonne ad multos bonos viros pertinet? sed si ita placuit, laudemus, deinde in dissensionibus soli relinquamur?
어라? 그 타격이 많은 선량한 이들에게도 미치지 않겠나? 하지만 그들이 그렇게 결정했다면 칭찬이나 해주세. 그리고 불화 속에서 우리만 홀로 버려져야 한단 말인가?
§2.1.11Amalthea mea te exspectat et indiget tui.
나의 아말테이아가 그대를 기다리고 있으며 그대를 필요로 하네.
Tusculanum et Pompeianum valde me delectant, nisi quod me, illum ipsum vindicem aeris alieni, aere non Corinthio sed hoc circumforaneo obruerunt.
투스쿨룸과 폼페이의 내 별장들은 나를 대단히 즐겁게 해준다네. 다만 부채 해결의 수호자인 바로 나를, 코린토스의 청동이 아니라 시중의 빚더미로 내리누르고 있다는 점만 빼면 말이네.
in Gallia speramus esse otium.
갈리아에는 평온이 깃들기를 바라고 있네.
Prognostica mea cum oratiunculis prope diem exspecta et tamen quid cogites de adventu tuo scribe ad nos.
나의 《예보》를 소연설집들과 함께 조만간 기대해 주게나. 그럼에도 그대의 도착에 관해 어떻게 생각하고 있는지 나에게 적어 보내게.
nam mihi Pomponia nuntiari iussit te mense Quintili Romae fore.
폼포니아는 나에게 그대가 7월에 로마에 올 것이라고 전하게 했네.
id a tuis litteris quas ad me de censu tuo miseras discrepabat.
그것은 그대가 자신의 재산조사에 관해 나에게 보낸 편지와는 모순되는 것이었네.
§2.1.12Paetus, ut antea ad te scripsi, omnis libros quos frater suus reliquisset mihi donavit.
파이투스는 전에 내가 그대에게 적어 보냈듯이, 자기 형제가 남긴 책을 전부 나에게 기증했네.
hoc illius munus in tua diligentia positum est.
그의 이 선물은 그대의 성의에 달려 있네.
si me amas, cura ut conserventur et ad me perferantur;
나를 사랑한다면, 그것들이 잘 보존되어 나에게 배달되도록 신경 써주게나.
hoc mihi nihil potest esse gratius.
나에게 이보다 더 기쁜 일은 없을 것이네.
et cum Graecos tum vero diligenter Latinos ut conserves velim.
그리스어 서적뿐만 아니라 특히 라틴어 서적을 세심하게 보존해 주길 바라네.
tuum esse hoc munusculum putabo.
나는 이 작은 선물을 그대의 선물로 생각하겠네.
ad Octavium dedi litteras;
옥타비우스에게 편지를 보냈네.
cum ipso nihil eram locutus;
그 사람과는 아무 얘기도 나누지 않았네.
neque enim ista tua negotia provincialia esse putabam neque te in tocullionibus habebam.
나는 그대의 저 속주 업무가 그런 일인 줄 생각지 못했고, 그대를 푼돈이나 밝히는 고리대금업자 축에 끼워 넣지도 않았기 때문이네.
sed scripsi, ut debui, diligenter.
하지만 마땅히 해야 할 도리로서 꼼꼼하게 적어 보냈네.