§16.3.1tu vero sapienter (nunc demum enim rescribo iis litteris quas mihi misisti convento Antonio Tiburi) sapienter igitur quod manus dedisti quodque etiam ultro gratias egisti.
君は実にも賢明だった(ティブルでアントニウスに会った上で君が私に送ってくれたあの手紙に、私は今ようやく返事を書いているのだ)。 実にも賢明だった、君が降伏し、さらに自分から感謝したことは。
certe enim, ut scribis, deseremur ocius a re publica quam a re familiari.
というのも、君が書いている通り、私たちは私有財産から見捨てられるよりも早く、国家から見放されることになるのは確実だからだ。
quod vero scribis te magis et magis delectare
"o Tite, si quid,"
auges mihi scribendi alacritatem.
ところで、君が『おお、ティトゥス、もし私が何か』をますます気に入っていると書いてくれていることは、私の執筆への熱意を高めてくれる。
quod Erotem non sine munusculo exspectare te dicis, gaudeo non fefellisse eam rem opinionem tuam;
君がエロスをちょっとした贈り物を期待しつつ待っているとあなたが言うことについて、その一件が君の予想を裏切らなかったことを私は嬉しく思う。
sed tamen idem σύνταγμα misi ad te retractatius et quidem ἀρχέτυπον ipsum crebris locis inculcatum et refectum.
しかしながら、同じ著作を、より入念に改訂した形で、しかも至る所に書き込みをして修正した原稿そのものを君に送った。
hunc tu tralatum in macrocollum lege arcano convivis tuis sed, si me amas, hilaris et bene acceptis, ne in me stomachum erumpant cum sint tibi irati.
君はこれを大型のパピルスに書き写させた上で、客たちに内密に朗読してほしい。 ただし、私を愛するなら、彼らが上機嫌でよくもてなされている時にしてほしい。 彼らが君に対して腹を立てている時に、私に怒りを爆発させないように。
§16.3.2de Cicerone velim ita sit ut audimus.
息子のキケロについては、耳にしている通りであってほしいと願う。
de Xenone coram cognoscam;
クセノンについては、直接会って確かめることにしよう。
quamquam nihil ab eo arbitror neque indiligenter neque inliberaliter.
もっとも、彼が不注意なことも、不親切なことも何一つしないだろうと私は信じているが。
de Herode faciam ut mandas et ea quae scribis ex Saufeio et e Xenone cognoscam.
ヘロデスについては君の指示通りにしよう。 また、君が書いている事柄をサウフェイウスとクセノンから確かめることにしよう。
§16.3.3de Quinto filio gaudeo tibi meas litteras prius a tabellario meo quam ab ipso redditas;
息子のクイントゥスについては、私の手紙が、彼自身からではなく、私の伝書使から先に君に届けられたことを嬉しく思う。
quamquam te nihil fefellisset.
もっとも、君には何一つ見抜けなかったわけではないが。
verum tamen—.
しかし、それにしても――。
sed exspecto quid ille tecum, quid tu vicissim, nec dubito quin suo more uterque.
だが、彼が君と何を話し、君が今度は何を返したか、私は待っている。 そして双方が自らの流儀に従って振る舞ったことに疑いはない。
sed eas litteras Curium mihi spero redditurum.
しかし、あの手紙はクリウスが私に届けてくれるものと期待している。
qui quidem etsi per se est amabilis a meque diligitur, tamen accedet magnus cumulus commendationis tuae.
彼はそれ自体でも好感の持てる人物で、私からも愛されているが、君からの推薦という大きな上乗せが加わることになるだろう。
§16.3.4litteris tuis satis responsum est;
君の手紙には十分に返事を書いた。
nunc audi quod, etsi intellego scribi necesse non esse, scribo tamen.
今は、書く必要はないと分かっているものの、それでも私が書くことを聞いてほしい。
multa me movent in discessu, in primis me hercule quod diiungor a te.
旅立ちにあたって、多くのことが私を動揺させている。 何よりも、ヘラクレスにかけて、私が君から引き離されることだ。
movet etiam navigationis labor alienus non ab aetate solum nostra verum etiam a dignitate tempusque discessus subabsurdum.
また、私たちの年齢だけでなく尊厳にもふさわしくない航海の苦労、そして旅立ちの時期がやや不条理であることも、私を動揺させている。
relinquimus enim pacem ut ad bellum revertamur, quodque temporis in praediolis nostris et belle aedificatis et satis amoenis consumi potuit in peregrinatione consumimus.
というのも、私たちは戦争に戻るために平和を後にし、私たちの、見事に建てられ十分に心地よい小さな別荘たちで費やされることもできたはずの時間を、この海外旅行の中で費やしているからだ。
consolantur haec: aut proderimus aliquid Ciceroni aut quantum profici possit iudicabimus.
以下のことが慰めとなる。 私たちはキケロにいくらか役立つか、あるいは、どれほどの効果が上げられるかを見極めることになるだろう、ということだ。
deinde tu iam, ut spero et ut promittis, aderis.
それに、君も間もなく、私が望み君が約束している通り、そこにやって来るだろう。
quod quidem si acciderit, omnia nobis erunt meliora.
もしそれが起これば、私たちにとってすべてがより良くなるだろう。
§16.3.5maxime autem me angit ratio reliquorum meorum.
しかし、最も私を苦しめているのは、私の残務の計算である。
quae quamquam explicata sunt, tamen, quod et Dolabellae nomen in iis est et in attributione mihi nomina ignota, conturbor, nec me ulla res magis angit ex omnibus.
これらは整理されたとはいえ、それでも、その中にドラベッラの名もあり、また割り当ての中に私にとって未知の人々の名があるため、私は動揺しており、あらゆる事柄の中でこれ以上に私を苦しめるものはない。
itaque non mihi videor errasse quod ad Balbum scripsi apertius ut, si quid tale accidisset ut non concurrerent nomina, subveniret meque tibi etiam mandasse ut, si quid eius modi accidisset, cum eo communicares.
したがって、私はバルブスに対してより率直に、もし名義が合わないようなことが起きたら助けてほしいと手紙を書き、さらに君に対しても、もしそのようなことが起きたら彼と相談するようにと委託したことは、過ちではなかったと思っている。
quod facies, si tibi videbitur, eoque magis, si proficisceris in Epirum.
もし君がそう思うならそうしてほしい。 もし君がエペイロスへ出発するなら、なおさらそうしてほしい。
§16.3.6haec ego conscendens e Pompeiano tribus actuariolis decemscalmis.
以上のことを、私はポンペイの別荘から、10挺の櫂を持つ3隻の快速艇に乗り込みながら書いている。
Brutus erat in Neside etiam nunc, Neapoli Cassius.
ブルトゥスは今でもネシス島におり、カッシウスはネアポリスにいる。
ecquid amas Deiotarum et non amas Hieram? qui, ut Blesamius venit ad me, cum ei praescriptum esset ne quid sine Sexti nostri sententia ageret, neque ad illum neque ad quemquam nostrum rettulit.
君はデイオタルスを愛しながら、ヒエラスを愛さないということがあるだろうか。 ヒエラスは、ブレサミウスが私のところに来た時のことだが、私たちのセクストゥスの意見なしには何も行ってはならないと指示されていたにもかかわらず、彼に対しても、私たちの誰に対しても報告しなかったのだ。
Atticam nostram cupio absentem suaviari.
私たちの、ここにいないアッティカにキスをしたい。
ita mi dulcis salus visa est per te missa ab illa.
彼女から君を通じて送られた愛らしい挨拶は、私にそのように思わせたのだ。
referes igitur ei plurimam itemque Piliae dicas velim.
だから、彼女にこの上ない挨拶を返してほしい。 また、ピリアに対しても同様に言ってほしい。