Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §15.5.1-15.5.3

ブルートゥスらの助言要請とローマ行きの回避

415 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはブルートゥスとカッシウスからの手紙を受け取ったことをアッティクスに報告し、カッシウスからの不可解な要請に困惑する。また、退役兵やルキウス・アントニウスによる軍事的不穏の情報を共有し、自身はローマ行きを避ける決意を固めたと伝える。

§15.5.1a Bruto tabellarius rediit;
ブルートゥスから使者が戻ってきた。
attulit et ab eo et Cassio.
彼とカッシウスからの手紙を届けてくれた。
consilium meum magno opere exquirunt, Brutus quidem utrum de duobus.
彼らは私の助言を強く求めている。 ブルートゥスはとりわけ二つのうちどちらにすべきかについて。
o rem miseram! plane non habeo quid scribam.
ああ、悲惨な事態よ! 私には何を書くべきか全くわからない。
itaque silentio puto me usurum, nisi quid aliud tibi videtur;
だから、もし君に何か別の考えがない限り、私は沈黙を用いることになるだろうと思う。
sin tibi quid venit in mentem, scribe, quaeso.
だがもし君に何か思い浮かんだら、どうか書いてくれ。
Cassius vero vehementer orat ac petit ut Hirtium quam optimum faciam.
一方カッシウスは、私がヒルティウスをできるだけ親身にするようにと、強く嘆願し求めている。
sanum putas? † ὁ θησαυρὸς ἄνθρακεσ.
彼を正気だと思うか? † 宝が炭になった。
epistulam tibi misi.
君に手紙を送っておいた。
§15.5.2ut tu de provincia Bruti et Cassi per senatus consultum, ita scribit et Balbus et Oppius.
君がブルートゥスとカッシウスの属州について元老院決議によるものと考えているように、バルブスもオッピウスもそう書いている。
Hirtius quidem se afuturum (etenim iam in Tusculano est) mihique ut absim vehementer auctor est, et ille quidem periculi causa quod sibi etiam fuisse dicit, ego autem, etiam ut nullum periculum sit, tantum abest ut Antoni suspicionem fugere nunc curem ne videar eius secundis rebus non delectari, ut mihi causa ea sit cur Romam venire nolim ne illum videam.
実にヒルティウスは、自分は不在にするつもりであり(現に彼はすでにトゥスクルムの別荘にいる)、私にも不在にするよう強く勧めている。 そして彼は、自分にもあったと彼が言う危険を理由にそう勧めているのだが、私の方はといえば、たとえ危険が全くないとしても、アントニウスの疑惑を避ける(すなわち、彼が好調であることを私が喜んでいないように見えないように配慮する)ことなど今や全く考えておらず、むしろそれ(アントニウスに会うこと)を避けるためにローマに行きたくないというのが、私にとっての理由なのである。
§15.5.3Varro autem noster ad me epistulam misit sibi a nescio quo missam (nomen enim delerat);
一方、私たちの友人ウァロは、誰だか分からない者から彼に送られた手紙を私に送ってきた(というのも、彼は名前を削り取っていたからだ)。
in qua scriptum erat veteranos eos qui reiciantur (nam partem esse dimissam) improbissime loqui, ut magno periculo Romae sint futuri qui ab eorum partibus dissentire videantur.
その手紙には、除隊される退役兵たち(というのも一部は解散させられたからだが)が非常に不埒な発言をしており、彼らの側に同調しないように見える人々はローマで大きな危険に直面することになるだろう、と書かれていた。
quis porro noster itus, reditus, vultus, incessus inter istos? quod si, ut scribis, L. Antonius in D. Brutum, reliqui in nostros, ego quid faciam aut quo me pacto geram? mihi vero deliberatum est, ut nunc quidem est, abesse ex ea urbe in qua non modo florui cum summa verum etiam servivi cum aliqua dignitate;
それにしても、そのような者たちの間で、私たちの行くこと、戻ること、表情、歩き方はどうなるというのか。 もし、君が書いているように、ルキウス・アントニウスがデキムス・ブルートゥスに対して敵対行動をとり、他の者たちが私たちの仲間に対してそうするとすれば、私は何をすべきか、あるいはどのように振る舞うべきか。 私としては、少なくとも現状では、最高の栄誉をもって栄えただけでなく、ある程度の尊厳を保って仕えたあの都市から離れていることを、実際に決意している。
nec tam statui ex Italia exire, de quo tecum deliberabo, quam istuc non venire.
そして、イタリアを出国すること(これについては君と相談するつもりだが)を決めたというよりは、むしろそちらへ行かないことを決めているのである。

語釈・文法注

  1. §15.5.1Brutus quidem utrum de duobus — 直前の `consilium meum magno opere exquirunt`(彼らは私の助言を強く求めている)を受け、`utrum de duobus`(二つのうちどちらか)の後に、選択・行動を表す動詞(`faciat` や `sequatur` など)が省略されている。
  2. §15.5.2tantum abest ut... ut... — 「〜からは程遠く、むしろ…である」を表す相関構文。最初の `ut` 節(`Antoni suspicionem...`)が主語名詞節(「アントニウスの疑惑を避けることに配慮することからは程遠い」)、二番目の `ut` 節(`mihi causa ea sit...`)が結果を表す副詞節である。
  3. §15.5.3L. Antonius in D. Brutum — `in`+対格(〜に対して)の後に動詞が省略されている。文脈からルキウス・アントニウスがデキムス・ブルートゥスに対して敵対行動をとる、あるいは進軍するという意味の動詞(`impetum facit` や `insurgit` など)を補って解釈する。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §15.5.1-15.5.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:15.5.1-15.5.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。