§14.14.1"Iteradum eadem ista mihi.
「私にそれと同じことをもう一度繰り返してくれ。
"
coronatus Quintus noster Parilibus! solusne? etsi addis Lamiam quod demiror equidem, sed scire cupio qui fuerint alii;
」我らがクィントゥスがパリリア祭で冠を戴いたと! 彼一人だけでか。 もっとも君はラミアを加えているが、これには私は実に驚いている。 だが他に誰がいたのか知りたいものだ。
quamquam satis scio nisi improbum neminem.
もっとも、不届き者以外には誰もいなかったことは十分に分かっているが。
explanabis igitur hoc diligentius.
だから、このことをもっと入念に説明してくれたまえ。
ego autem casu cum dedissem ad te litteras vi Kal. satis multis verbis, tribus fere horis post accepi tuas et magni quidem ponderis.
一方私は、たまたま5月朔日の6日前(4月26日)に、かなり多くの言葉で書いた手紙を君宛てに発送したところ、そのおよそ3時間後に君の手紙を受け取ったが、それは実に重みのあるものであった。
itaque ioca tua plena facetiarum de haeresi Vestoriana et de †Pherionum more† Puteolano risisse me satis nihil est necesse rescribere.
それゆえ、ヴェストリウス派の教義やプテオリの「ペリオーンどもの習慣」についてのウィットに富んだ君の冗談を、私が大いに笑ったなどと、あえて返書に書く必要はないだろう。
πολιτικώτερα illa videamus.
もっと政治的な事柄を見てみよう。
§14.14.2ita Brutos Cassiumque defendis quasi eos ego reprehendam; quos satis laudare non possum.
君はまるで私がブルトゥスたちやカッシウスを非難しているかのように彼らを擁護するが、私は彼らをいくら称賛してもしすぎることはない。
rerum ego vitia conlegi, non hominum.
私が指摘したのは状況の欠陥であって、人間のそれではない。
sublato enim tyranno tyrannida manere video.
なぜなら、僭主は排除されたものの、僭主政治は残存しているのを目にしているからだ。
nam quae ille facturus non fuit ea fiunt, ut de Clodio de quo mihi exploratum est illum non modo non facturum sed etiam ne passurum quidem fuisse.
なぜなら、彼がするはずのなかったことが行われているからだ。 たとえばクロディウスの件がそうであり、これについては、彼がそうするつもりがなかったばかりか、容認さえしなかったであろうと私は確信している。
sequetur Rufio Vestorianus, Victor numquam scriptus, ceteri, quis non? cui servire ipsi non potuimus eius libellis paremus.
ヴェストリウスのルフィオ、市民名簿に登録されたことのないヴィクトル、その他、誰がこれに続かないだろうか。 我々自身が仕えることのできなかった男の、その手帳に我々は従っているのだ。
nam Liberalibus quis potuit in senatum non venire? fac id potuisse aliquo modo;
なぜなら、リベラリア祭に元老院に来ないでいられた者がいただろうか。 仮にそれがどうにかして可能であったとしよう。
num etiam, cum venissemus, libere potuimus sententiam dicere? nonne omni ratione veterani qui armati aderant cum praesidi nos nihil haberemus defendendi fuerunt? illam sessionem Capitolinam mihi non placuisse tu testis es.
では我々が参集したとき、自由に意見を述べることができただろうか。 我々が何の護衛も持たない一方で、武装して立ち会っていた退役兵たちを、あらゆる方法で擁護せざるを得なかったではないか。 あのカピトリウムでの居座りが私にとって気に入らなかったことは、君が証人だ。
quid ergo? ista culpa Brutorum? minime illorum quidem sed aliorum brutorum qui se cautos ac sapientis putant;
それなら何か。 それはブルトゥスたちの罪なのか。 決して彼らの罪ではなく、自分たちを慎重で賢明だと思っている他の愚か者たちの罪なのだ。
quibus satis fuit laetari, non nullis etiam gratulari, nullis permanere.
彼らにとっては、喜ぶだけで十分であり、幾人かにとっては祝意を表すことだけで十分であり、誰一人として踏みとどまる者はいなかったのだ。
§14.14.3sed praeterita omittamus;
しかし、過ぎ去ったことは忘れることにしよう。
istos omni cura praesidioque tueamur et, quem ad modum tu praecipis, contenti Idibus Martiis simus;
あの人々をあらゆる配慮と保護によって守り、君が勧めるように、3月15日に満足することにしよう。
quae quidem nostris amicis divinis viris aditum ad caelum dederunt, libertatem populo Romano non dederunt.
それは、我々の友人である神々しい人々には天への道を与えたものの、ローマの人民には自由を与えなかったのだが。
recordare tua.
君自身の言葉を思い出したまえ。
nonne meministi clamare te omnia perisse si ille funere elatus esset? sapienter id quidem.
もし彼が葬儀を以て送り出されるならば、すべては破滅したと君が叫んだのを覚えていないか。 それは実に賢明な指摘であった。
itaque ex eo quae manarint vides.
それゆえ、そこから何が流れ出たかを君は目にしている。
§14.14.4quae scribis K. Iuniis Antonium de provinciis relaturum, ut et ipse Gallias habeat et utrisque dies prorogetur, licebitne decerni libere? si licuerit, libertatem esse reciperatam laetabor;
6月朔日にアントニウスが諸属州について提案をし、自らガリア諸州を獲得し、双方に対して任期が延長されるようにするだろう、と君が書いていることについて、自由に決議することが許されるだろうか。 もし許されるなら、自由が回復されたことを私は喜ぶだろう。
si non licuerit, quid mihi attulerit ista domini mutatio praeter laetitiam quam oculis cepi iusto interitu tyranni?
もし許されないなら、僭主の当然の死から私の目が受け取った喜びのほかに、主人のあの交代が私に何をもたらしたというのだろうか。
§14.14.5rapinas scribis ad Opis fieri; quas nos quoque tum videbamus.
オプス神殿において略奪が行われていると君は書いているが、我々も当時そのことを見ていた。
ne nos et liberati ab egregiis viris nec liberi sumus.
実に我々は、卓越した人々によって解放されたにもかかわらず、自由ではないのだ。
ita laus illorum est, culpa nostra.
このように、称賛は彼らのものであり、罪は我々のものなのだ。
et hortaris me ut historias scribam, ut conligam tanta eorum scelera a quibus etiam nunc obsidemur! poterone eos ipsos non laudare qui te obsignatorem adhibuerint? nec me hercule me raudusculum movet, sed homines benevolos, qualescumque sunt, grave est insequi contumelia.
そして君は私に、歴史を執筆し、我々が今なお取り囲まれている者たちのこれほど大きな悪行を収集するようにと勧めるのか! 君を署名人として招いたまさにその人々を、私が称賛しないでいることができるだろうか。 そしてヘラクレスにかけて、小銭が私を動かしているのではない。 ただ、好意的な人々を、彼らがどのような人物であれ、侮辱をもって非難することは気が重いのだ。
§14.14.6sed de omnibus meis consiliis, ut scribis, existimo exploratius nos ad K. Iunias statuere posse.
だが、私のすべての計画については、君が書いているように、6月朔日あたりにはもっと確実な決定を下すことができると私は思う。
ad quas adero et omni ope atque opera enitar, adiuvante me scilicet auctoritate tua et gratia et summa aequitate causae, ut de Buthrotiis senatus consultum quale scribis fiat.
私はその日に出席するつもりであり、もちろん君の威信と人望、そしてこの大義の極めて高い正当性に助けられながら、ブトロトゥムの人々に関する元老院決議が君の書いているような形でなされるよう、全能力と努力を傾けて奮闘するつもりだ。
quod me cogitare iubes, cogitabo equidem, etsi tibi dederam superiore epistula cogitandum.
君が私に熟考するよう命じていることについて、私は確かに熟考しよう。 もっとも、私は前の手紙でそれを君自身に熟考するよう委ねていたのだが。
tu autem quasi iam reciperata re publica vicinis tuis Massiliensibus sua reddis.
だが君は、まるで国家がすでに回復されたかのように、君の近隣であるマッシリアの人々に彼らの所有物を返還している。
haec armis, quae quam firma habeamus ignoro, restitui fortasse possunt, auctoritate non possunt.
これらのことは、おそらく武力(我々がどれほど強固な武力を持っているか私は知らないが)によってなら回復されるかもしれないが、威信によって回復されることは不可能なのだ。
§14.14.7epistula brevis quae postea a te scripta est sane mihi fuit iucunda de Bruti ad Antonium et de eiusdem ad te litteris.
その後に君によって書かれた短い手紙、すなわち、ブルトゥスからアントニウスへの書簡、および同じ彼から君への書簡に関する手紙は、私にとって実に愉快なものであった。
posse videntur esse meliora quam adhuc fuerunt.
事態はこれまでよりも良くなりうるように思われる。
sed nobis ubi simus et quo iam nunc nos conferamus providendum est.
だが我々は、自分がどこにいるべきか、そして今すぐどこへ身を寄せるべきかを、あらかじめ見極めておかねばならない。