§14.13.1septimo denique die litterae mihi redditae sunt quae erant a te xiii Kal. datae;
ついに7日目にして、4月19日に投函された君からの手紙が届いた。
quibus quaeris atque etiam me ipsum nescire arbitraris utrum magis tumulis prospectuque an ambulatione ἁλιτενεῖ delecter.
その中で君は、私が丘陵の景観の方を好むのか、それとも海辺の散歩道を好むのかを尋ねており、私自身すらそれを分かっていないと思っている。
est me hercule, ut dicis, utriusque loci tanta amoenitas ut dubitem utra anteponenda sit.
誓って言うが、君が言う通り、どちらの場所もあまりに素晴らしく、どちらを優先すべきか迷うほどだ。
"
a)ll' ou) daito\s e)phra/tou e)/rga me/mhlen,
a)lla\ li/hn me/ga ph=ma, diotrefe/s, ei)soro/wntes
dei/dimen: e)n doih=| de\ sawse/men h)\ a)pole/sqai. "
"だが、愛すべき宴の仕事が気にかかっているのではない。 そうではなく、ゼウスに育まれし者よ、私たちは極めて大きな破滅を目の当たりにして恐れている。 救われるか滅びるか、疑わしいからだ。
§14.13.2quamvis enim tu magna et mihi iucunda scripseris de D. Bruti adventu ad suas legiones in quo spem maximam video, tamen si est bellum civile futurum (quod certe erit si Sextus in armis permanebit, quem permansurum esse certo scio), quid nobis faciendum sit ignoro.
"というのも、デキムス・ブルトゥスが自らの軍団のもとに到着したことについて、君が私にとって非常に大きく喜ばしいことを書いてくれ、そこに私は最大の希望を見出しているものの、もし内乱が起きるのだとすれば(セクストゥスが武装を維持し続けるなら確実にそうなるし、彼が維持し続けることを私は確信しているが)、私たちは何をすべきか私には分からない。
neque enim iam licebit quod Caesaris bello licuit neque huc neque illuc.
かつてカエサルの戦争の際に許されたこと、すなわち、こちらにもあちらにも加わらないということは、もはや許されないだろうからだ。
quemcumque enim haec pars perditorum laetatum Caesaris morte putabit (laetitiam autem apertissime tulimus omnes), hunc in hostium numero habebit;
というのも、あの破滅的な一派は、誰であれカエサルの死を喜んだとみなす者を(そして私たちは皆、極めて公然と喜びを表したのだが)、敵の数に含めるだろうからだ。
quae res ad caedem maximam spectat.
この事態は、大虐殺を予感させる。
restat ut in castra Sexti aut, si forte, Bruti nos conferamus.
残された道は、セクストゥスの陣営か、あるいは場合によってはブルトゥスの陣営に身を寄せることだ。
res odiosa et aliena nostris aetatibus et incerto exitu, et nescio quo pacto tibi ego possum, mihi tu dicere,
"
τέκνον ἐμόν, οὔ τοι δέδοται πολεμήια ἔργα,
ἀλλὰ σύ γ' ἱμερόεντα μετέρχεο ἔργα λόγοιο
"
それは忌わしく、私たちの年齢にはそぐわず、結果も不確実なことであり、どういうわけか私が君に、君が私に、こう言うことができる。 "わが子よ、お前には戦争の仕事は与えられていない。 そうではなく、お前は言葉の愛すべき仕事を追い求めよ。
§14.13.3sed haec fors viderit, ea quae talibus in rebus plus quam ratio potest.
"だが、これは運に任せよう。 このような事態においては、理性を超えて大きな力を持つ運に。
nos autem id videamus quod in nobis ipsis esse debet, ut quicquid accideret fortiter et sapienter feramus et accidisse hominibus meminerimus, nosque cum multum litterae tum non minimum Idus quoque Martiae consolentur.
私たちは、自分たち自身の中にあるべきことを見つめよう。 すなわち、何が起ころうとも勇敢に、かつ賢明に耐え、それが人間に起こったことであることを記憶にとどめ、私たちを多くの文学が、そして何よりも3月のイードゥスが慰めてくれるようにしよう。
§14.13.4suscipe nunc meam deliberationem qua sollicitor.
さて、私が悩んでいる相談に乗ってほしい。
ita multa veniunt in mentem in utramque partem.
あまりに多くのことが、賛否両論となって心に浮かぶのだ。
proficiscor, ut constitueram, legatus in Graeciam: caedis impendentis periculum non nihil vitare videor sed casurus in aliquam vituperationem quod rei publicae defuerim tam gravi tempore.
予定通り、使節としてギリシアへ出発する。 そうすれば、差し迫る虐殺の危険をいくらか避けられるように思われるが、これほど重大な時期に国家を見捨てたとして、何らかの非難を浴びることになるだろう。
sin autem mansero, fore me quidem video in discrimine sed accidere posse suspicor ut prodesse possim rei publicae.
しかし、もし留まるならば、自分が危機に直面することは分かっているが、国家に役立ち得ることも起こり得ると推測している。
iam illa consilia privata sunt, quod sentio valde esse utile ad confirmationem Ciceronis me illuc venire;
さらに、個人的な計画もある。 私の息子(キケロ)の指導のために、私が現地へ行くことが非常に有益だと感じている。
nec alia causa profectionis mihi ulla fuit tum cum consilium cepi legari a Caesare.
カエサルから使節の身分を得る計画を立てたときも、出発の理由はこれ以外に何もなかった。
tota igitur hac de re, ut soles, si quid ad me pertinere putas, cogitabis.
したがって、この件の全体について、いつものように、君が私に関係があると思うことがあれば、考えてみてほしい。
§14.13.5redeo nunc ad epistulam tuam.
さて、君の手紙に戻る。
scribis enim esse rumores me ad lacum quod habeo venditurum, minusculam vero villam Quinto traditurum vel impenso pretio, quo introducatur, ut tibi Quintus filius dixerit, dotata Aquilia.
君は、私が持っている湖畔の別荘を売るつもりだとか、あるいは持参金のあるアキリアが迎え入れられるように、非常に高価な価格であっても、小さな別荘をクイントゥスに譲るつもりだという噂がある、と書いている。 これは、息子のクイントゥスが君に語ったことだそうだ。
ego vero de venditione nihil cogito nisi quid quod magis me delectet invenero.
しかし私は、もっと気に入るものが見つからない限り、売却については何も考えていない。
Quintus autem de emendo nihil curat hoc tempore.
一方、クイントゥスはこの時期、購入については何も気にかけていない。
satis enim torquetur debitione dotis in qua mirificas Q. Egnatio gratias agit;
彼は持参金の債務によって十分に苦しんでおり、その件でクイントゥス・エグナティウスに驚くべき感謝を捧げている。
a ducenda autem uxore sic abhorret ut libero lectulo neget esse quicquam iucundius.
また、妻を迎えることからは非常に遠ざかっており、独り身の寝床ほど心地よいものはないと言っている。
sed haec quoque hactenus.
だが、この件もここまでにしておこう。
§14.13.6redeo enim ad miseram seu nullam potius rem publicam.
私は、哀れな、というよりむしろ存在しない国家の件に戻る。
M. Antonius ad me scripsit de restitutione Sex. Clodi;
マルクス・アントニウスが、セクストゥス・クロディウスの復権について私に手紙を書いてきた。
quam honorifice, quod ad me attinet, ex ipsius litteris cognosces (misi enim tibi exemplum), quam dissolute, quam turpiter quamque ita perniciose ut non numquam Caesar desiderandus esse videatur facile existimabis.
私に関する限り、彼がどれほど敬意を払って書いてきたかは、彼自身の手紙(コピーを送った)から分かるだろう。 しかし、それがどれほど節操がなく、どれほど破廉恥で、またどれほど有害であり、時にはカエサルを懐かしむべきであるように思われるほどであるかは、君には容易に判断できるだろう。
quae enim Caesar numquam neque fecisset neque passus esset, ea nunc ex falsis eius commentariis proferuntur.
というのも、カエサルなら決して行わなかったし、許さなかったであろうことが、今や彼の偽の覚書から持ち出されているからだ。
ego autem Antonio facillimum me praebui.
しかし私は、アントニウスに対して極めて従順に振る舞った。
etenim ille, quoniam semel induxit animum sibi licere quod vellet, fecisset nihilo minus me invito.
実際、彼は一度自分が望むことは何でも許されると思い込んだ以上、私の意に反してでも同じことをしただろう。
itaque mearum quoque litterarum misi tibi exemplum.
それゆえ、私の手紙のコピーも君に送る。