Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §12.32.1-12.32.2

プブリリアの訪問回避と息子の留学費用の調整

304 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはシリウスとの交渉に見切りをつけつつ、前妻プブリリアらの不意の訪問を避けて別の場所へ避難する意向を示す。さらに、息子の留学費用を不動産収入の枠内に収めるための提案を送り、アッティクスにその調整を依頼する。

§12.32.1Egnatius mihi scripsit.
エグナティウスが私に手紙を書いてきた。
is si quid tecum locutus erit (commodissime enim per eum agi potest) ad me scribes, et id agendum puto.
もし彼が君と何か話したなら(彼を通して進めるのが最も都合がよいから)、私に手紙で知らせてほしい。 そして、そのように進めるべきだと私は考えている。
nam cum Silio non video confici posse.
なぜなら、シリウスとは交渉が妥結しうるとは思えないからだ。
Piliae et Atticae salutem.
ピーリアとアッティカに宜しく。
haec ad te mea manu.
これは私の手で君に書いている。
vide, quaeso, quid agendum sit.
どうか、何をすべきか考えてほしい。
Publilia ad me scripsit matrem suam, †cum Publilio loqueretur†, ad me cum illo venturam et se una, si ego paterer.
プブリリアは私に、彼女の母親が、†プブリリウスと話していたときに†、彼と一緒に私のところに来るつもりであり、もし私が許すなら、彼女も同行するつもりだと書いてきた。
orat multis et supplicibus verbis ut liceat et ut sibi rescribam.
彼女はそうすることが許されるよう、また私が彼女に返事を書くよう、多くの哀願の言葉で乞うている。
res quam molesta sit vides.
この事態がどれほど厄介であるか、君もわかるだろう。
rescripsi mi etiam gravius esse quam tum cum illi dixissem me solum esse velle; qua re nolle me hoc tempore eam ad me venire.
私は、私にとって事態は、私が一人になりたいと彼女に言ったあの時よりもさらに深刻であり、したがって、私はこの時期に彼女が私のところに来ることを望まない、と返事を書いた。
putabam si nihil rescripsissem illam cum matre venturam; nunc non puto.
もし私が何も返事を書かなければ、彼女は母親と来るだろうと私は思っていたが、今はそうは思わない。
apparebat enim illas litteras non esse ipsius.
というのも、あの手紙は彼女自身が書いたものではないことが明らかだったからだ。
illud autem quod fore video ipsum volo vitare ne illae ad me veniant, et una est vitatio ut ego avolem.
しかし、私が起こるだろうと予期していること、すなわち、彼女たちが私のところに来るというまさにその事態を私は避けたく、避ける唯一の方法は、私が立ち去ることだ。
nollem, sed necesse est.
そうしたくはないが、そうせざるを得ない。
te hoc nunc rogo ut explores ad quam diem hic ita possim esse ut ne opprimar.
私は今、君に、私が不意を突かれないようにするために、何日までここにいられるかを探ってほしいと頼んでいる。
ages, ut scribis, temperate.
君が書いているように、穏便に進めてくれ。
§12.32.2Ciceroni velim hoc proponas, ita tamen, si tibi non iniquum videbitur, ut sumptus huius peregrinationis quibus, si Romae esset domumque conduceret, quod facere cogitabat, facile contentus futurus erat, accommodet ad mercedes Argileti et Aventini, et cum ei proposueris, ipse velim reliqua moderere quem ad modum ex iis mercedibus suppeditemus ei quod opus sit.
キケロにこのことを提案してほしい。 ただし、君にとって不当でないと思われるなら、という条件付きで。 すなわち、この旅の費用を、もし彼がローマにいて家を借りていたなら(彼はそうしようと考えていたのだが)それで十分に満足したであろう費用に合わせ、それをアルギレトゥムとアウェンティヌスの賃貸収入に適合させるように、と。 そして、君が彼に提案したなら、彼に必要なものをそれらの賃貸収入からどのように私たちが支給すべきか、君自身が残りのことを調整してほしい。
praestabo nec Bibulum nec Acidinum nec Messallam, quos Athenis futuros audio maiores sumptus facturos quam quod ex eis mercedibus recipietur.
アテナイにいるだろうと聞いているビブルスもアキディヌスもメッサッラも、それらの賃貸収入から得られる額以上の出費はしないことを、私は保証する。
itaque velim videas primum conductores qui sint et quanti, deinde ut sint qui ad diem solvant et quid viatici, quid instrumenti satis sit.
それゆえ、まず借主たちが誰で、どれだけの額を払うのか、次に、期日通りに支払う者たちであるかどうか、そして旅費や装備として何が十分であるかを見てほしい。
iumento certe Athenis nihil opus est.
アテナイでは確かに乗用獣はまったく必要ない。
quibus autem in via utatur domi sunt plura quam opus erat, quod etiam tu animadvertis.
しかし、彼が途中で使うものについては、必要以上に多くが家にある。 それは君も気づいている通りだ。

語釈・文法注

  1. 12.32.1ad me cum illo venturam et se una, si ego paterer — venturam は対格不定詞句の主動詞で、省略された esse を補い、先行する matrem suam(対格)を主語とする。se una の後には、同じく venturam [esse] が省略されており、se(プブリリア自身)が主語である。条件節 si ego paterer は、主節の歴史時制(scripsit)による時制の一致(consecutio temporum)により接続法未完了過去となっており、元々の直接話法では未来時制(si patieris)または現在接続法(潜在)であったと考えられる。
  2. 12.32.2sumptus huius peregrinationis quibus, si Romae esset domumque conduceret, quod facere cogitabat, facile contentus futurus erat, accommodet — 関係代名詞 quibus は、先行詞 sumptus を受け、形容詞 contentus の補語(奪格)として機能している。また、si Romae esset... contentus futurus erat は、条件節が接続法未完了過去で帰結節が直説法(未来分詞+erat の迂言的形式)という反実仮想の構文。これは、留学をしなければキケロがローマで家を借りて費やしたであろう費用について述べており、直説法を用いることで「〜するはずであった」という蓋然性を強調している。accommodet は Ciceroni velim hoc proponas... ut... の ut 節の述語。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §12.32.1-12.32.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:12.32.1-12.32.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。