Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §12.23.1-12.23.3

トゥッリアへの哀悼と記念堂用地の選定

295 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはアッティクスに対し、愛娘トゥッリアを失った哀しみを吐露しつつ、歴史的情報の調査や、娘の記念堂を建てるための別荘地選定について具体的な指示を与えている。

§12.23.1putaram te aliquid novi, quod eius modi fuerat initium litterarum, "quamvis non curarem quid in Hispania fieret," tamen te scripturum; sed videlicet meis litteris respondisti ut de foro et de curia.
君の手紙の書き出しが、「ヒスパニアで何が起きようと私は気にかけないだろうけれど」というようなものだったから、私は君が何か新しいことを書いてくれるだろうと思っていたのだが、しかし、どうやら君は、フォーラムや元老院について書くかのように、私の手紙に返事をくれたのだ。
sed domus est, ut ais, forum.
だが君が言うには、「わが家こそがフォーラムだ」と。
quid ipsa domo mihi opus est carenti foro? occidimus, occidimus Attice, iam pridem nos quidem, sed nunc fatemur, postea quam unum quo tenebamur amisimus.
しかしフォーラムを欠いている私にとって、家そのものが何になろうか? 私たちは破滅した、私たちは破滅したのだ、アッティクスよ。 私たちはとうの昔に破滅していたのだが、私たちが引き留められていた唯一のものを失った今、それを認めるのだ。
itaque solitudinem sequor et tamen, si qua me res isto adduxerit, enitar, si quo modo potero (potero autem), ut praeter te nemo dolorem meum sentiat, si ullo modo poterit, ne tu quidem.
だから私は孤独を求めている。 だがそれでも、何かの用事が私をそちらへ引きずり出すなら、何とかして(そうできるだろうが)、君以外の誰も私の哀しみを感じ取らないように、いや可能なら君さえも感じ取らないように、私は努力するつもりだ。
atque etiam illa causa est non veniendi.
それにまた、行かないあの理由もある。
meministi quid ex te Aledius quaesierit.
アレディウスが君に何を尋ねたか、覚えているだろう。
qui etiam nunc molesti sunt, quid existimas, si venero?
彼らが今でさえ煩わしいのに、もし私が行ったら、どうなると思うかね?
§12.23.2de Terentia ita cura ut scribis meque hac ad maximas aegritudines accessione non maxima libera.
テレンティアについては、君が書いている通りに手配してくれ。 そして、私の最大の苦悩に対する、最大ではないこの追加の苦痛から、私を解放してほしい。
et ut scias me ita dolere ut non iaceam, quibus consulibus Carneades et ea legatio Romam venerit scriptum est in tuo annali.
そして、私が打ちのめされているわけではないほどに哀しんでいるのだと君に知ってもらうために、カルネアデスとあの使節団がどの執政官の年にローマに来たかが、君の年代記に書かれている。
haec nunc quaero quae causa fuerit (de Oropo, opinor, sed certum nescio) et, si ita est, quae controversiae.
私は今、これがどのような理由によるものであったか(オロポスをめぐってだと思うが、確かには知らない)、そしてもしそうなら、どのような論争があったのかを知りたい。
praeterea, qui eo tempore nobilis Epicureus fuerit Athenisque praefuerit hortis, qui etiam Athenis πολιτικοὶ fuerint inlustres.
さらに、その当時に高名なエピクロス派哲学者で、アテナイで「庭園」の長を務めていたのは誰であったか、また、アテナイで著名な政治家は誰であったかも。
quae etiam ex Apollodori puto posse inveniri.
これらのことは、アポロドロスの書物からも見出し得ると考えている。
§12.23.3de Attica molestum, sed quoniam leviter, recte esse confido.
アッティカのことについては気がかりだが、軽症であるから、無事であると信じている。
de Gamala dubium non mihi erat.
ガマラの(息子の死の)ことについては、私に疑いはなかった。
unde enim tam felix Ligus pater? nam quid de me dicam, cui ut omnia contingant quae volo, levari non possum? de Drusi hortis, quanti licuisse tu scribis, id ego quoque audieram et, ut opinor, heri ad te scripseram;
というのも、リグスという父親がどうしてそれほど幸運であり得ようか? なぜなら、私自身のことを言えば、望むことすべてが私に起きたとしても、心を軽くすることはできないのだから。 ドゥルーススの別荘地については、それがいくらで提示されたと君が書いているか、その額を私も聞いていたし、思うに昨日君に手紙で書いた。
sed quanti quanti bene emitur quod necesse est.
しかし、必要なものは、いくらであろうとも、安く買われるものだ。
mihi, quoquo modo tu existimas scio enim ego ipse quid de me existimem), levatio quaedam est, si minus doloris at offici debiti.
私にとって、君がどう考えようとも(私自身、自分が自分をどう考えているか知っているのだから)、哀しみの軽減にはならないとしても、せめて果たすべき義務の軽減にはなるのだ。
ad Siccam scripsi, quod utitur L. Cotta.
シッカに手紙を書いたが、それは彼がルキウス・コッタと親しくしているからだ。
si nihil conficietur de Transtiberinis, habet in Ostiensi Cotta celeberrimo loco sed pusillum loci, ad hanc rem tamen plus etiam quam satis.
もしテヴェレ川の向こう側の土地について何もまとまらなければ、コッタはオスティア領内の非常に人通りの多い場所に、ごくわずかな土地ではあるが、今回の目的のためには十分すぎるほどの土地を所有している。
id velim cogites.
そのことを考えてみてほしい。
nec tamen ista pretia hortorum pertimueris.
しかし、それらの別荘地の価格を恐れないでくれ。
nec mihi iam argento nec veste opus est nec quibusdam amoenis locis;
私にはもう銀食器も衣服も、ある種の美しい場所も必要ない。
hoc opus est.
これが必要なのだ。
video etiam a quibus adiuvari possim.
私を助けてくれる人々が誰であるかも分かっている。
sed loquere cum Silio;
とにかく、シリウスと話してくれ。
nihil enim est melius.
それが一番良いからだ。
mandavi etiam Siccae.
シッカにも私は委託した。
rescripsit constitutum se cum eo habere.
彼は、彼と会う約束を取り付けたと返事をくれた。
scribet igitur ad me quid egerit, et tu videbis.
だから彼は何をしたかを私に手紙で書いてよこすだろうし、君も気にかけてくれるだろう。

語釈・文法注

  1. 12.23.1carenti foro — carenti は現在分詞 carens(欠いている、奪われている)の与格で、mihi に係り、「フォーラムを奪われている私に」の意。foro は careo が支配する奪格。
  2. 12.23.2hac ad maximas aegritudines accessione non maxima — accessione は libera(解放せよ)が要求する奪格。「私の最大の苦悩に対する、最大ではないこの追加(のもの)」を意味する。
  3. 12.23.2ut scias me ita dolere ut non iaceam — 最初の ut は目的節(私が〜であることを君に知ってもらうために)を導き、二番目の ut は ita と相関して結果節(私が倒れ伏して寝込まないほどに)を導く。
  4. 12.23.3quanti quanti bene emitur quod necesse est — quanti quanti は無規定の価値の属格で「いくらであろうとも」を意味する。bene emitur は「(必要なものは高額であっても)安く/首尾よく買われる」という価値観を示す。
  5. 12.23.3quod utitur L. Cotta — quod は原因を表す接続詞(なぜなら〜だから)。utor は奪格(L. Cotta)を支配し、「〜と親密に交わる、親交がある」という意味で使われている。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §12.23.1-12.23.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:12.23.1-12.23.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。