Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §11.16.1-11.16.5

カエサル書簡への疑念とテレンティアの遺言

261 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはカエサルからとされる手紙への失望と疑惑を綴り、自らの苦境を説明した上で、今後の身の振る舞いと妻テレンティアの遺言に関する対応をアッティクスに求めている。

§11.16.1non meo vitio fit hoc quidem tempore (ante enim est peccatum) ut me ista epistula nihil consoletur.
私が今回の手紙によって全く慰められないのは、私自身の非によるのではありません(というのも、過ちはすでに以前になされたのですから)。
nam et exigue scripta est et suspiciones magnas habet non esse ab illo; quas animadvertisse te existimo.
実際、その手紙はごく簡潔にしか書かれておらず、また彼からのものではないという強い疑念を抱かせるものであり、あなたもそのことに気づいていると私は思っています。
de obviam itione ita faciam ut suades.
彼を迎えに行くことについては、あなたが勧める通りにしましょう。
neque enim ulla de adventu eius opinio est neque si qui ex Asia veniunt quicquam auditum esse dicunt de pace;
というのも、彼の到着については何の見込みもなく、またアジアから来る人々も、和平について何か聞いたとは言わないからです。
cuius ego spe in hanc fraudem incidi.
私は和平への希望のせいで、この誤りに陥ったのです。
nihil video quod sperandum putem, nunc praesertim cum ea plaga in Asia sit accepta, in Illyrico, in Cassiano negotio, in ipsa Alexandrea, in urbe, in Italia.
希望すべきだと思えるものは何も見えません。 とりわけ今は、アジア、イリュリクム、カッシウスの件、アレクサンドリア自体、首都、イタリアにおいて、あの打撃が被られたのですから。
ego vero etiam si rediturus ille est qui adhuc bellum gerere dicitur tamen ante reditum eius negotium confectum iri puto.
しかし私としては、未だに戦争を行っていると言われている彼が戻ることになっているとしても、彼の帰還よりも前に事態は決着してしまうだろうと考えています。
§11.16.2quod autem scribis quandam laetitiam bonorum esse commotam ut sit auditum de litteris, tu quidem nihil praetermittis in quo putes aliquid solaci esse, sed ego non adducor quemquam bonum ullam salutem putare mihi tanti fuisse ut eam peterem ab illo, et eo minus quod huius consili iam ne socium quidem habeo quemquam.
しかし、手紙について知らされたときに、善き人々の間で何らかの喜びが沸き起こったとあなたが書いていることについて言えば、あなたは確かにそこに何らかの慰めがあると考えるようなことを何一つ見落としませんが、私としては、いかなる善き人々も、私が彼に懇願するほど、自らの安全を重く見ていたとは納得できません。 今やこの方針に賛同する仲間が誰もいないとなれば、なおさらです。
qui in Asia sunt rerum exitum exspectant, Achaici etiam Fufio spem deprecationis adferunt.
アジアにいる者たちは事態の成り行きを見守っており、アカイアにいる者たちはフフィウスに懇願して望みを託しています。
Horum et timor idem fuit primo qui meus et constitutum;
彼らの恐怖も決定も、最初は私と同じでした。
mora Alexandrina causam illorum correxit, meam evertit.
しかし、アレクサンドリアでの遅滞が、彼らの状況を好転させ、私の状況を破滅させたのです。
§11.16.3quam ob rem idem a te nunc peto quod superioribus litteris, ut, si quid in perditis rebus dispiceres quod mihi putares faciendum, me moneres.
それゆえ、私は前便と同じことを今あなたに求めます。 すなわち、この絶望的な状況の中で、私がなすべきだとあなたが考えることが何か見出せるならば、私に忠告してほしいということです。
si recipior ab his, quod vides non fieri, tamen quoad bellum erit quid agam aut ubi sim non reperio;
もし私が彼らに受け入れられるとしても(そうならないことはあなたもわかっているでしょうが)、それでも戦争が続く間、自分が何をすべきか、どこにいるべきか見当がつきません。
sin iactor, eo minus.
まして、もし拒絶されるなら、なおさらです。
itaque tuas litteras exspecto easque ut ad me sine dubitatione scribas rogo.
それゆえ、私はあなたの手紙を待っています。 ためらうことなく私に手紙を書いてくれるようお願いします。
§11.16.4quod suades ut ad Quintum scribam de his litteris, facerem, si me quicquam istae litterae delectarent.
この手紙についてクイントゥスに手紙を書くようにとあなたが勧めることについて言えば、もしあの手紙が私を少しでも喜ばせるものであるなら、そうしたでしょう。
etsi quidam scripsit ad me his verbis, "ego ut in his malis Patris sum non invitus;
もっとも、ある人が私にこのような言葉で書いてきましたが。 ――「私は、この災厄の中にあって、パトラスに不本意ではなく滞在しています。
essem libentius, si frater tuus ea de te loqueretur quae ego audire vellem.
もしあなたの兄弟が、私が聞きたいと思うようなことをあなたについて話してくれたなら、もっと喜んで滞在するのですが。
" quod ais illum ad te scribere me sibi nullas litteras remittere, semel ab ipso accepi.
」私が彼に返事を全く出さないと彼があなたに書いている、とあなたが言うことについて言えば、私は彼から一度しか手紙を受け取っていません。
ad eas Cephalioni dedi qui multos mensis tempestatibus retentus est.
その返事はケファリオに託したのですが、彼は何ヶ月も嵐のために足止めされていたのです。
Quintum filium ad me acerbissime scripsisse iam ante ad te scripsi.
息子のクイントゥスが私に対して非常に辛辣に書いてきたことは、すでに以前あなたに書きました。
§11.16.5extremum est quod te orem, si putas rectum esse et a te suscipi posse, cum Camillo communices ut Terentiam moneatis de testamento.
最後にお願いしたいのは、それが正しいことであり、あなたに引き受けられると思われるなら、カミッルスと連絡を取り合って、テレンティアに遺言書について注意を促してほしいということです。
tempora monent ut videat ut satis faciat quibus debeat.
状況が、彼女が義務を負っている人々に対して義務を果たすよう配慮すべきだと警告しています。
auditum ex Philotimo est eam scelerate quaedam facere.
フィロティムスからは、彼女が何か不届きなことをしていると聞きました。
credibile vix est, sed certe, si quid est quod fieri possit, providendum est.
ほとんど信じがたいことですが、しかし確かに、何かできることがあるならば、あらかじめ手を打っておかなければなりません。
de omnibus rebus velim ad me scribas et maxime quid sentias de ea in qua tuo consilio egeo etiam si nihil excogitas.
すべてのことについて私に書いてほしいのですが、特に、私があなたの助言を必要としているあの件についてどう思うか、たとえ名案が浮かばなくても書いてください。
id enim mihi erit pro desperato.
というのも、それこそ私にとっては、絶望を意味するからです。
iii Non. Iun.
6月3日。

語釈・文法注

  1. 11.16.1ut me ista epistula nihil consoletur — 非人称動詞 fit (non... fit...) の結果・主語節。nihil は副詞的対格(adverbial accusative)で、「全く〜ない」という強い否定を表す。
  2. 11.16.2non adducor quemquam bonum ullam salutem putare mihi tanti fuisse ut eam peterem ab illo — non adducor(私は納得できない、そう信じるように導かれない)の後に、通常の ut 節ではなく、対格不定詞構文(quemquam bonum... putare)が続いている。tanti は価値の属格、ut 節はその結果節(「私の安全が、私が彼に懇願するほど〜の価値があったと」)。
  3. 11.16.3peto... ut... moneres — 主節の現在時制 peto に対し、接続法未完了過去 moneres が使われている。これは従属節内の条件節 dispiceres(接続法未完了過去、反実仮想的含意)の時制に引かれた、時制の一致の例外的な例である。
  4. 11.16.4ad eas Cephalioni dedi — ad eas [litteras] に対応する返事(litteras または responsum)が dedi の直接目的語として省略されている。「それらの手紙(クイントゥスの手紙)に対する返事をケファリオに渡した」の意。
  5. 11.16.5cum Camillo communices ut Terentiam moneatis — 主動詞 communices は二人称単数(アッティクスに対する呼びかけ)だが、ut 節の動詞 moneatis は二人称複数になっている。これはカミッルス(Camillus)を交えた二人が共同でテレンティアに注意を促すことを求めているためである。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §11.16.1-11.16.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:11.16.1-11.16.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。