Humanitext Reader

キケロ · アッティクス宛書簡 §1.16.10-1.16.18

クロディウスとの舌戦と政局の推移

19 / 461 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはクロディウスとの元老院での激しい口論の様子を臨場感たっぷりに報告し、その後の政治情勢、選挙買収をめぐる新たな動き、そしてアッティクスとのプライベートな別荘造営計画について語る。

§1.16.10sed quid ago? paene orationem in epistulam inclusi.
しかし、私は何をしているのでしょう。 手紙の中に演説をほとんど閉じ込めてしまいました。
redeo ad altercationem.
口論の話に戻りましょう。
surgit pulchellus puer, obicit mihi me ad Baias fuisse.
「美しい坊や」が立ち上がり、私がバイアエにいたと難詰しました。
falsum, sed tamen quid hoc? "simile est," inquam "quasi in operto dicas fuisse.
それは嘘ですが、それにしてもそれが何だというのでしょう。 「(お前が言うのは、)まるで秘密の儀式の中に私がいたとでも言うかのようだ」と私は言いました。
" — "quid" inquit "homini Arpinati cum aquis calidis?" "narra" inquam "patrono tuo, qui Arpinatis aquas concupivit" ;
「アルピヌムの男に温泉が何の関係があるのか? 」と彼は言いました。 「お前のパトロンに言ってやるがいい。 アルピヌムの温泉を切望したあの方にな」と私は言いました。
nosti enim Marianas.
というのは、あなたはマリアヌスの温泉(マリウスの別荘)をご存じだからです。
"quousque" inquit "hunc regem feremus?" "Regem appellas" inquam "cum Rex tui mentionem nullam fecerit?" ;
「我々はいつまでこの王を我慢しなければならないのか? 」と彼は言いました。 「王と呼ぶのか、レクス(王)がお前について何一つ言及していないというのに? 」と私は言いました。
ille autem Regis hereditatem spe devorarat.
というのも、あいつはレクス(マルキウス・レクス)の遺産を胸算用して欲張っていたからです。
"domum" inquit "emisti.
「お前は家を買ったな」と彼は言いました。
" "putes" inquam "dicere: iudices emisti.
「お前が『お前は裁判員たちを買収したな』と言っているのだと解釈しておこう」と私は言いました。
" "iuranti" inquit "tibi non crediderunt.
「誓いを立てたお前を、彼らは信じなかったのだ」と彼は言いました。
" "mihi vero" inquam "xxv iudices crediderunt, xxxi, quoniam nummos ante acceperunt, tibi nihil crediderunt.
「いや、25人の裁判員は私を信じたのだ。 残りの31人は、あらかじめ金を受け取っていたから、お前のことなど全く信用しなかった(信じた上で裏切った)のだ」と私は言いました。
" Magnis clamoribus adflictus conticuit et concidit.
彼は大きな叫び声に打ちのめされ、黙り込んで崩れ落ちました。
§1.16.11noster autem status est hic.
一方、私たちの現在の状況はこうです。
apud bonos iidem sumus quos reliquisti, apud sordem urbis et faecem multo melius est nunc quam reliquisti.
善き人々の間では、私たちはあなたが残していった時と同じ地位にありますが、都市の泥屑や滓(下層民)の間では、あなたが去った時よりもはるかに良好な状況にあります。
nam et illud nobis non obest, videri nostrum testimonium non valuisse;
というのも、私たちの証言が有効でなかったように見えることも、私たちにとって不利益にはなっていないからです。
missus est sanguis invidiae sine dolore atque etiam hoc magis quod omnes illi fautores illius flagiti rem manifestam illam redemptam esse a iudicibus confitentur.
ねたみという血は、苦痛を伴わずに抜き取られました。 しかも、あの不埒な行為の支持者たちが一様に、あの明白な事件が裁判員たちによって買収されたものであることを認めているのですから、なおさらです。
accedit illud, quod illa contionalis hirudo aerari, misera ac ieiuna plebecula, me ab hoc Magno unice diligi putat, et hercule multa et iucunda consuetudine coniuncti inter nos sumus usque eo ut nostri isti comissatores coniurationis barbatuli iuvenes illum in sermonibus "Cn. Ciceronem" appellent.
これに加えて、あの民会の、国庫の吸血鬼である、哀れで飢えた平民どもが、私がこの偉大なる男から無上に愛されていると思っています。 そして実際、私たちは非常に多くの、かつ愉快な交際によって互いに結ばれており、あの陰謀の宴会野郎であるひげづらの若者たちが、会話の中で彼のことを「グナエウス・キケロ」と呼ぶほどなのです。
itaque et ludis et gladiatoribus mirandas (ἐπισημασίασ sine ulla pastoricia fistula auferebamus.
それゆえ、演劇の場でも剣闘士の競技でも、私たちは非難の笛の音を浴びることなく、驚くべき喝采を博しています。
§1.16.12nunc est exspectatio comitiorum;
今や民会の待望の時期です。
in quae omnibus invitis trudit noster Magnus Auli filium atque in eo neque auctoritate neque gratia pugnat sed quibus Philippus omnia castella expugnari posse dicebat, in quae modo asellus onustus auro posset ascendere.
そこへ私たちの「偉大なる男」は、誰もが嫌がっているのにアウルスの子を押し込もうとしており、そのために権威や人気で戦うのではなく、フィリッポスが「金を積んだロバが登れる限り、どんな城塞も攻略できる」と言っていたあの手段で戦っています。
consul autem ille deterioris histrionis similis suscepisse negotium dicitur et domi divisores habere; quod ego non credo.
一方、あの二流の役者に似た執政官は、その任務を引き受け、自宅に分配人を囲っていると言われていますが、私はそれを信じません。
sed senatus consulta duo iam facta sunt odiosa, quod in consulem facta putantur, Catone et Domitio postulante, unum, ut apud magistratus inquiri liceret, alterum, cuius domi divisores habitarent, adversus rem publicam.
しかし、カトとドミティウスの要求によって、二つの不愉快な元老院決議がすでになされました。 これらは執政官に向けられたものと考えられているからです。 一つは政務官のもとで捜査を行うことを認めるものであり、もう一つは、自宅に分配人を住まわせる者は国家に背いているとみなすものです。
§1.16.13Lurco autem tribunus pl. , qui magistratum †insimul cum lege alia† iniit, solutus est et Aelia et Fufia ut legem de ambitu ferret, quam ille bono auspicio claudus homo promulgavit.
一方、護民官のルルコは、別の法律と同時に政務官に就任しましたが、選挙買収に関する法案を提出するために、アエリア法とフフィア法から免除されました。 そして彼は、足を引きずりながらも、幸先の良い予兆のもとでその法案を布告しました。
ita comitia in a. d. vi Kal. Sext. dilata sunt.
その結果、選挙は7月27日に延期されました。
novi est in lege hoc, ut qui nummos in tribu pronuntiarit, si non dederit, impune sit, sin dederit, ut quoad vivat singulis tribulibus HS ciↃ ciↃ ciↃ debeat.
この法律の中で目新しいのは、部族選挙区で金を支払うと約束した者が、もし支払わなかった場合は罰せられないが、もし支払った場合には、生きている限り、各部族の市民に対して毎年3000セステルティウスを支払う義務を負うという点です。
dixi hanc legem P. Clodium iam ante servasse;
私はプブリウス・クロディウスがすでにこの法律を守っていたのだと言いました。
pronuntiare enim solitum esse et non dare.
というのも、彼は約束しながら支払わないのが常だったからです。
sed heus tu! videsne consulatum illum nostrum, quem Curio antea ἀποθέωσιν vocabat, si hic factus erit, fabam mimum futurum? qua re, ut opinor, φιλοσοφητέον, id quod tu facis, et istos consulatus non flocci facteon.
しかし、おい、君! かつてクーリオが「神格化」と呼んだあの私たちの執政官職ですが、もしこの男が選ばれたなら、それは「空豆の茶番劇」になってしまうのがわからないでしょうか。 だから、思うに、君がやっているように哲学せねばならず、あのような執政官職など一顧だにする価値もないとすべきなのです。
§1.16.14quod ad me scribis te in Asiam statuisse non ire, equidem mallem ut ires, ac vereor ne quid in ista re minus commode fiat;
アジアへ行かないことに決めたと私に書いてくれたことについてですが、私としては君が行くことを望んでいましたし、その件で何か不都合が生じはしないかと心配しています。
sed tamen non possum reprehendere consilium tuum, praesertim cum egomet in provinciam non sim profectus.
しかしながら、私自身が属州へ赴かなかったことを考えれば、特に君の決断を非難することはできません。
§1.16.15epigrammatis tuis quae in Amaltheo posuisti contenti erimus, praesertim cum et Thyillus nos reliquerit et Archias nihil de me scripserit.
君がアマルテウムに配置した君の詩で私たちは満足することにしましょう。 特にテュイルスが私たちのもとを去り、アルキアスが私について何も書いてくれなかったのですから。
ac vereor ne, Lucullis quoniam Graecum poema condidit, nunc ad Caecilianam fabulam spectet.
そして、彼はルクッルス家のためにギリシャ語の詩を詠んだのですから、今はカエキリウス家の劇に目を向けているのではないかと心配しています。
§1.16.16Antonio tuo nomine gratias egi eamque epistulam Mallio dedi.
君の名においてアントニウスに感謝の意を伝え、その手紙をマッリウスに託しました。
ad te ideo antea rarius scripsi quod non habebam idoneum cui darem, nec satis sciebam quo darem.
以前に君への手紙をめったに書かなかったのは、託すべき適当な人物がいなかったことと、君がどこにいるのか十分に分からなかったからです。
valde te venditavi.
私は君を大いに宣伝しておきました。
§1.16.17Cincius si quid ad me tui negoti detulerit, suscipiam;
キンキウスが君の用事を何か私に持ち込んできたら、私はそれを引き受けましょう。
sed nunc magis in suo est occupatus; in quo ego ei non desum.
しかし、今は彼は自分自身の仕事でいっそう忙しくしており、その件で私は彼への協力を惜しんでいません。
tu si uno in loco es futurus, crebras a nobis litteras exspecta;
もし君が一つの場所にとどまる予定であるなら、私からの頻繁な手紙を期待してください。
sed pluris etiam ipse mittito.
しかし、君自身のほうからもさらに多くの手紙を送ってください。
§1.16.18velim ad me scribas cuius modi sit Ἀμαλθεῖον tuum, quo ornatu, qua τοποθεσίᾳ, et quae poemata quasque historias de Ἀμαλθείᾳ habes ad me mittas.
君の「アマルテウム」がどのようなものであるか、どのような装飾で、どのような配置なのかを私に書いてください。 そして、アマルテイアに関して君が持っている詩や話を私に送ってください。
libet mihi facere in Arpinati.
私もアルピヌムの別荘にそれを作りたいのです。
ego tibi aliquid de meis scriptis mittam.
私は私の執筆物の一部を君に送るつもりです。
nihil erat absoluti.
しかし、完成したものはまだ何もないのです。

語釈・文法注

  1. 1.16.10quasi in operto dicas fuisse — quasi に導かれる仮定法の節であり、dicas は不特定の第二人称(一般の「〜と言う」)を表す接続法現在。in operto は「秘密の場所」を指し、クロディウスが引き起こしたボナ・デアの密儀侵入事件を強烈に皮肉っている。
  2. 1.16.11missus est sanguis invidiae — 医学用語の「瀉血」(mittere sanguinem)を比喩的に応用した表現。invidiae は主格(sanguis)と同格の「定義の属格」として機能しており、「憎悪という血が、痛みなしに抜き取られた」ことを意味する。
  3. 1.16.13non flocci facteon — ラテン語の価値の属格 flocci(一顧の価値もない)に、ギリシャ語の義務・当意を示す動形容詞接尾辞 -τέον をラテン語風に接合させた、キケロ独自のギリシャ・ラテン混成造語(faciendum に相当)。

この箇所を引用する

キケロ, アッティクス宛書簡 §1.16.10-1.16.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:1.16.10-1.16.18

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。