§9.24.1Rufum istum, amicum tuum, de quo iterum iam ad me scribis, adiuvarem, quantum possem, etiam si ab eo laesus essem, cum te tanto opere viderem eius causa laborare;
あなたの友人であるあのルフスについて、君はもう二度も私に書き送ってきているが、もし私が彼から害を被っていたとしても、君が彼のことでそれほどまでに心を砕いているのを見ているのだから、私にできる限り彼を助けたことであろう。
cum vero et ex tuis litteris et ex illius ad me missis intellegam et iudicem magnae curae ei salutem meam fuisse, non possum ei non amicus esse, neque solum tua commendatione, quae apud me, ut debet, valet plurimum, sed etiam voluntate ac iudicio meo.
しかし、君の手紙からも、彼が私に送ってきた手紙からも、私の安全が彼にとって大いに気にかかることであったと理解し判断している今となっては、私は彼の友人とならずにはいられない。 しかも、私のもとで当然そうあるべきように極めて大きな効力を持つ君の推薦によるだけでなく、私自身の意志と判断によってもそうなのである。
volo enim te scire, mi Paete, initium mihi suspicionis et cautionis et diligentiae fuisse litteras tuas quibus litteris congruentes fuerunt aliae postea multorum.
私のパエトゥスよ、君に知ってもらいたいのだが、私にとって疑念と警戒と入念さの端緒となったのは君の手紙であり、その手紙と、その後送られてきた多くの人々の他の手紙とが一致していたのだ。
nam et Aquini et Fabrateriae consilia sunt inita de me, quae te video inaudisse, et, quasi divinarent quam iis molestus essem futurus, nihil aliud egerunt nisi me ut opprimerent.
というのも、アクイヌムでもファブラテリアでも私に関する陰謀が企てられており、君がそれを風の便りに聞いたのが私にはわかるからだ。 そして彼らは、自分がどれほど彼らにとって厄介な存在になるかをまるで予言でもするかのように、私を破滅させること以外には何もしなかった。
quod ego non suspicans incautior fuissem, nisi a te admonitus essem.
もし私が君から警告されていなかったなら、それを疑うこともなく、いっそう不注意であっただろう。
quam ob rem iste tuus amicus apud me commendatione non eget.
それゆえ、君のあの友人は、私のもとで推薦を必要としない。
utinam ea fortuna rei p. sit, ut ille me unum gratissimum possit cognoscere! sed haec hactenus.
国家の運命が、彼が私を比類なく感謝に満ちた者であると知ることができるようなものであればよいのだが! だが、これについてはここまでとしよう。
§9.24.2te ad cenas itare desisse moleste fero;
君が晩餐会にたびたび行くのをやめてしまったことを、私は残念に思う。
magna enim te delectatione et voluptate privasti;
というのも、君は自分自身から大きな喜びと快楽を奪ってしまったからだ。
deinde etiam vereor (licet enim verum dicere) ne nescio quid illud, quod solebas, dediscas et obliviscare, cenulas facere.
次にまた、私は(真実を言うことが許されるなら)君が以前よくやっていたあのこと、すなわちささやかな晩餐会を開くことを、どういうわけか忘れてしまい、やり方を忘れてしまうのではないかと恐れている。
nam si tum, cum habebas quos imitarere, non multum proficiebas, quid nunc te facturum putem? Spurinna quidem, cum ei rem demonstrassem et vitam tuam superiorem exposuissem, magnum periculum summae rei p. demonstrabat, nisi ad superiorem consuetudinem tum, cum Favonius flaret, revertisses;
というのも、模倣すべき人々がいた当時においてさえ、君が大して上達しなかったとするなら、今となっては君がどうするだろうと私は思うべきだろうか。 実際、スプリンナは、私がこの事態を説明し、君の以前の暮らしぶりを打ち明けたとき、もし西風が吹く頃に君が以前の習慣に戻らないなら、国家の最高利益に大きな危険が及ぶと指摘していた。
hoc tempore ferri posse, si forte tu frigus ferre non posses.
今の時期であれば、もし君が寒さに耐えられないとしても、持ちこたえることができるだろうが。
§9.24.3sed me hercule, mi Paete, extra iocum moneo te, quod pertinere ad beate vivendum arbitror, ut cum viris bonis, iucundis, amantibus tui vivas.
だが、わがパエトゥスよ、ヘラクレスにかけて、冗談は抜きにして、私は君に勧める。 それは幸福に生きるために関わると私が考えていることだが、善良で、愉快で、君を愛してくれる人々と共に生きることである。
nihil est aptius vitae, nihil ad beate vivendum accommodatius.
人生にとってこれほどふさわしいことはなく、幸福に生きるためにより適したこともない。
nec id ad voluptatem refero sed ad communitatem vitae atque victus remissionemque animorum, quae maxime sermone efficitur familiari, qui est in conviviis dulcissimus, ut sapientius nostri quam Graeci;
そして私は、このことを快楽に関連づけているのではなく、生活と暮らしの共同、および精神のくつろぎに関連づけているのだ。 それは、親しい会話によって最も効果的に生じるものであり、その会話は会食において最も心地よいものとなる。 我々の先祖はギリシア人よりも賢明であったように。
illi sumpo/sia aut su/ndeipna, id est compotationes aut concenationes, nos 'convivia,' quod tum maxime simul vivitur.
彼らは「シュンポシア」あるいは「シュンデイプナ」、すなわち「共に飲むこと」あるいは「共に食べること」と呼んだが、我々は「コンウィウィア」と呼ぶ。 なぜなら、そのときこそ最も「共に生きる」からである。
vides ut te philosophando revocare coner ad cenas.
私が哲学的な議論をすることによって、いかに君を晩餐会へと呼び戻そうと試みているかがわかるだろう。
cura ut valeas;
健康に気をつけて。
id foris cenitando facillime consequere.
外でたびたび食事をすることによって、君はそれを最も容易に達成するだろう。
§9.24.4sed cave, si me amas, existimes me, quod iocosius scribam, abiecisse curam rei p.
だが、私を愛してくれているなら、私がいくらか冗談交じりに書いているからといって、私が国家への配慮を捨て去ってしまったなどと考えないように注意してほしい。
sic tibi, mi Paete, persuade, me dies et noctes nihil aliud agere, nihil curare, nisi ut mei cives salvi liberique sint.
私のパエトゥスよ、このように確信してほしい。 私は昼も夜も、同胞市民が安全で自由であるようにということ以外には何もしないし、何も気にかけていないのだと。
nullum locum praetermitto monendi, agendi, providendi;
私は忠告し、行動し、予防するためのいかなる機会も見逃さない。
hoc denique animo sum ut, si in hac cura atque administratione vita mihi ponenda sit, praeclare actum mecum putem.
最後に、私は次のような心構えでいる。 すなわち、もしこの配慮と国務の遂行の中で私の命が失われることになっても、自分にとって実に見事な結末であったと思うだろう、と。
etiam atque etiam vale.
重ね重ね、お元気で。