Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §8.9.1-8.9.5

ヒルルスの落選後の行動と属州問題の遅延

165 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

カエリウスはヒルルスの落選後の奇妙な言動について語り、属州人事の進捗の遅れ、ヒョウの捕獲の督促、友人フェリディウスの推薦、そして元老院での政治的動向についてキケロに伝える。

§8.9.1'sic tu,' inquis, ' Hirrum tractasti?' immo, si scias quam facile, quam ne contentionis quidem minimae fuerit, pudeat te ausum illum umquam esse incedere tamquam tuum competitorem.
「君はヒルルスをそのように扱ったのかね? 」と君は言う。 いや、それどころか、それがいかに容易で、どれほどわずかな争いすら生じなかったかを君が知れば、彼がかつて君の競争相手としてしゃしゃり出る大それた真似をしたことを、君は恥じることだろう。
post repulsam vero risus facit; civem bonum ludit et contra Caesarem sententias dicit, exspectationem corripit, †Curionem prorsus Curionem non mediocriter obiurgatus ac repulsa se mutavit.
しかし落選の後、彼は失笑を買い、良き市民を気取って、カエサルに反対する意見を述べ、世間の期待を先回りし、†クリオを……著しく叱責され、落選によってすっかり態度を変えた。
praeterea, qui numquam in foro apparuerit, non multum in iudiciis versatus sit, agit causas liberalis, sed raro post meridiem.
さらに、これまで広場に現れたこともなく、裁判の経験も乏しい男が、自由人の地位に関する訴訟を引き受けているが、午後はめったに仕事をしない。
§8.9.2de provinciis quod tibi scripseram Idibus Sext. actum iri, interpellat iudicium Marcelli, consulis designati.
属州について、8月のアイドゥスに提案がなされるだろうと私が君に書いていた件については、次期執政官マルケッルスの裁判が妨げとなっている。
in Kal.
朔日(カルンダエ)に事態は延期された。
res reiecta est; ne frequentiam quidem efficere potuerant.
彼らは定足数を満たすことすらできなかった。
has litteras a. d. iiii Non. Septembris dedi, cum ad eam diem ne profligatum quidem quicquam erat.
私はこの手紙を9月2日に書いているが、その日まで、何一つ決着に向けて進んではいなかった。
ut video, causa haec integra in proximum annum transferetur et, quantum divino, relinquendus tibi erit qui provinciam obtineat;
私の見る限り、この一件は手つかずのまま来年に持ち越され、私が予言する限り、君は属州を管理し続ける者を後任として残さねばならなくなるだろう。
nam non expeditur successio, quoniam Galliae, quae habent intercessorem, in eandem condicionem quam ceterae provinciae vocantur.
というのも、後任の決定は捗らないからである。 なぜなら、拒否権行使者を擁するガリア諸属州が、他の属州と同じ条件に引き出されているからである。
hoc mihi non est dubium;
このことは私には確実である。
quo tibi magis scripsi ut ad hunc eventum te parares.
それゆえ、この結果に備えるようにと、なおさら君に書いたのである。
§8.9.3fere litteris omnibus tibi de pantheris scripsi.
ほぼすべての手紙で、私はヒョウについて君に書いた。
turpe tibi erit Patiscum Curioni decem pantheras misisse, te non multis partibus pluris;
パティスクスがクリオに10頭のヒョウを送ったのに、君がその何倍も多くを送らないのは、君にとって恥ずべきこととなるだろう。
quas ipsas Curio mihi et alias Africanas decem donavit, ne putes illum tantum praedia rustica dare scire.
そのヒョウ自体をクリオは私に、さらにアフリカ産のヒョウをもう10頭贈ってくれた。 彼が田舎の地所を贈ることしか知らないと思われないために。
tu si modo memoria tenueris et Ciburatas arcessieris itemque in Pamphyliam litteras miseris (nam ibi pluris capi aiunt), quod voles efficies.
君がただ記憶に留め、キブュラの猟師たちを呼び寄せ、同じくパムピュリアに手紙を送りさえすれば(そこではより多くのヒョウが捕まると言われているので)、君が望むことを達成するだろう。
hoc vehementius laboro nunc, quod seorsus a conlega puto mihi omnia paranda.
私が今これに一層精力的に努めているのは、同僚とは別に、自分ですべてを準備しなければならないと考えているからである。
amabo te, impera tibi hoc.
お願いだから、自分自身にこれを課してくれ。
curare soles libenter, ut ego maiorem partem nihil curare.
君は喜んで世話を焼く性質だが、私は大部分、何も気にかけない性質だ。
in hoc negotio nulla tua nisi loquendi cura est, hoc est imperandi et mandandi;
この用件において、君の労力は口を動かすことだけ、すなわち、命令し委託することだけである。
nam simul atque erunt captae, qui alant eas et deportent habes eos, quos ad Sittianam syngrapham misi.
というのも、捕獲され次第、それらを養い輸送する者たちは、シッティウスの債務証書の件で私が送ったあの者たちがいるからである。
puto etiam, si ullam spem mihi litteris ostenderis, me isto missurum alios.
もし君が手紙で少しでも希望を示してくれたなら、私はそちらへさらに他の者たちを派遣しようとも考えている。
§8.9.4M. Feridium, eq. R., amici mei filium, bonum et strenuum adulescentem, qui ad suum negotium istoc venit, tibi commendo et te rogo ut eum in tuorum numero habeas.
ローマ騎士で私の友人の息子、善良で精力的な青年マルクス・フェリディウスを推薦する。 彼は自分の用事でそちらへ行く。 彼を君の友人たちの一人に加えてくれるよう頼む。
agros, quos fructuarios habent civitates, vult tuo beneficio, quod tibi facile et honestum factu est, immunis esse.
諸都市が収益を得るために所有している土地を、君の恩恵によって免税にすることを彼は望んでいる。 これは君にとって容易であり、行うに値することである。
gratos et bonos viros tibi obligaris.
そうすれば、君は感謝を忘れない善良な男たちを恩義に着せることになるだろう。
§8.9.5nolo te putare Favonium a columnariis praeteritum;
ファウォニウスが借金取りたちによって無視されたと思ってほしくない。
optimus quisque eum non fecit.
最良の市民たちの誰もが彼に投票しなかったのだ。
†Pompeius tuus aperte Caesarem et provinciam tenere cum exercitu et consul;
†君のポンペイウスは公然と、カエサルが軍隊と共に属州を保持し、かつ執政官となること……。
ipse tamen hanc sententiam dixit, nullum hoc tempore senatus consultum faciendum, Scipio hanc, ut K. Martiis de provinciis Galliis neu quid coniunctim referretur.
しかし、彼自身はこのような意見を述べた。 すなわち、現時点ではいかなる元老院決議もなされるべきではない、と。 スキピオは次のような意見を述べた。 すなわち、3月1日にガリア諸属州についてのみ諮り、他のいかなることも一括しては提案しないように、と。
contristavit haec sententia Balbum Cornelium, et scio eum questum esse cum Scipione.
この意見はコルネリウス・バルブスを悲しませ、彼がスキピオに不満を漏らしたことを私は知っている。
Calidius in defensione sua fuit disertissimus, in accusatione satis frigidus.
カリディウスは自己弁護においては非常に雄弁であったが、告発においてはかなり精彩を欠いていた。

語釈・文法注

  1. §8.9.1si scias — 条件節の `si scias`(接続法現在)と帰結節の `pudeat`(接続法現在)による、現在または未来の仮定を表す条件文。間接疑問節 `quam facile, quam ne contentionis quidem minimae fuerit` の動詞 `fuerit` は接続法完了。
  2. §8.9.1civem bonum ludit — 動詞 `ludere` が直接目的語(対格)を伴って「〜の役を演じる」「〜を装う」という意味で使われている。
  3. §8.9.2qui provinciam obtineat — 関係代名詞 `qui` に導かれる節は、接続法 `obtineat` を伴って先行詞(省略された不定の代名詞 `eum`)の目的または特性(〜するような者)を表す。
  4. §8.9.3te non multis partibus pluris — 対格不定詞構文の一部。 `te` は対格主語、 `non [misisse]` が省略されている。 `multis partibus` は「何倍も多く」という度合いの差を示す奪格。 `pluris` (= plures)は省略された `pantheras` にかかる比較級形容詞対格。
  5. §8.9.5optimus quisque eum non fecit — 最上級+ `quisque` は「最も〜な者すべて」を意味するが、ここでは動詞の否定 `non` と合わさって「最も優れた市民の誰もが(彼を選ばなかった)」となる。 `facere` はこの文脈で「(投票して)選出する」「支持する」という選挙用語として機能している。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §8.9.1-8.9.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:8.9.1-8.9.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。