§8.3.1estne? vici et tibi saepe, quod negaras discedens curaturum tibi, litteras mitto? est, si quidem perferuntur, quas do.
そうではないか? 私は(議論に)勝ったのだろうか。 あなたが去り際に、私に手紙を送るよう手配することなどないだろうと否定していたまさにその手紙を、私はあなたに頻繁に送っているではないか? そうだ、もし私の差し出す手紙が届いているならば、確かにそうだ。
atque hoc eo diligentius facio quod, cum otiosus sum, plane ubi delectem otiolum meum non habeo.
そして、私がこれ(手紙を書くこと)をいっそう熱心に行っているのは、暇なときに、私のささやかな余暇をどこで楽しませればよいか全くわからないからである。
tu cum Romae eras, hoc mihi certum ac iucundissimum vacanti negotium erat, tecum id oti tempus consumere idque non mediocriter desidero, ut mihi non modo solus esse sed Romae te profecto solitudo videatur facta, et, qui, quae mea neglegentia est, multos saepe dies ad te, cum hic eras, non accedebam, nunc cotidie non esse te ad quem cursitem discrucior.
あなたがローマにいたとき、暇な私にとって、あなたとともにその余暇を過ごすことこそが確実で最も愉快な仕事であった。 そして私はそのことを並々ならぬほど恋しく思っている。 そのため、私にとって自分一人が孤独であるだけでなく、あなたが去ったことで、ローマ全体がまさに寂寞としたものに変わってしまったかのように思われる。 そして、私の怠慢のせいで、あなたがここにいたときには何日もあなたのところへ行かないことがしばしばあったというのに、今や、毎日、自分の駆け込んでいくべきあなたがここにいないということに、ひどく苦しんでいる。
maxime vero ut te dies noctesque quaeram competitor Hirrus curat.
しかし、何よりも、競争相手のヒッルスが、私に昼も夜もあなたを求めさせる(あなたの不在を惜しませる)原因を作っている。
quo modo illum putas auguratus tuum competitorem dolere et dissimulare me certiorem quam se candidatum? de quo ut quem optas quam primum nuntium accipias, tua medius fidius magis quam mea causa cupio;
かつてあなたの鳥卜官職の競争相手であった彼が、立候補者として自分よりも私の方が確実であることに、どれほど苦しみ、またそれを隠そうとしているか、あなたはどう思うか? 彼について、あなたが望む通りの知らせを一日も早く受け取ることを、神にかけて、私自身のためよりもあなたのために私は切望している。
nam mea, si fio, forsitan cum locupletiore referam;
というのも、私自身について言えば、もし私が当選すれば、おそらくより富裕な相手に報復すること(あるいはより有利な埋め合わせをすること)になるかもしれないからだ。
sed hoc usque eo suave est ut, si acciderit, tota vita risus nobis desse non possit.
しかし、このことは極めて痛快なことなので、もしそれが実現すれば、生涯にわたって我々に笑いが絶えることはないだろう。
†sed tanti sed me hercules non multum M. Octavius eorum odia quae Hirrum premunt, quae permulta sunt, sublevat.
だがそれにはそれだけの価値がある。 だが、ヘラクレスにかけて、マルクス・オクタウィウスは、ヒッルスを圧迫している数多くの彼らの憎悪を、たいして和らげてはいない。
§8.3.2quod ad Philotimi liberti officium et bona Milonis attinet, dedimus operam ut et Philotimus quam honestissime Miloni absenti eiusque necessariis satis faceret et secundum eius fidem et sedulitatem existimatio tua conservaretur.
解放奴隷ピロティムスの義務とミロの財産に関しては、ピロティムスが不在のミロとその親族に対して極めて誠実に義務を果たし、また彼の忠実さと熱心さに従って、あなたの名声が守られるように、私は手を尽くした。
§8.3.3illud nunc a te peto, si eris, ut spero, otiosus, aliquod ad nos, ut intellegamus nos tibi curae esse, su/ntagma conscribas.
今、あなたに次のことをお願いします。 もしあなたが、私の望む通り、暇であるならば、私たちがあなたにとって気にかかる存在であることを私たちが理解できるように、何か著作(スュンタグマ)を書き記して私に送ってほしいのです。
'qui tibi istuc,' inquis, 'in mentem venit, homini non inepto?' opto aliquod ex tam multis tuis monumentis exstare quod nostrae amicitiae memoriam posteris quoque prodat.
「愚かでない男よ、どうしてそんなことがあなたの心に浮かんだのか」とあなたは言うかもしれません。 私は、あなたの非常に多くの不朽の著作の中に、我々の友情の記憶を後世の人々にも伝えるようなものが何か一つ存在することを望んでいるのです。
cuius modi velim, puto, quaeris.
私がどのような種類のものを望んでいるか、あなたは尋ねると思います。
tu citius, qui omnem nosti disciplinam, quod maxime convenit excogitabis, genere tamen quod et ad nos pertineat et didaskali/an quandam, ut versetur inter manus, habeat.
すべての学問を知悉しているあなたの方が、何が最も適しているかをより素早く考え出すでしょうが、それでも、ジャンルとしては、私に関係があり、かつ人々が手にとって読むような、ある種の教訓(ディダスカリア)を含むものがよいと思います。