§8.14.1tanti non fuit Arsacen capere et Seleuceam expugnare, ut earum rerum quae hic gestae sunt spectaculo careres;
アルサケスを捕らえセレウケイアを攻略することは、ここで起こった出来事の観戦の機会をあなたが奪われるほどの価値はありませんでした。
numquam tibi oculi doluissent, si in repulsa Domiti vultum vidisses.
もしドミティウスの落選の際の表情を見たなら、あなたの目は決して痛まなかったでしょう。
Magna illa comitia fuerunt, et plane studia ex partium sensu apparuerunt;
あの選挙は大規模なものであり、党派的な感情に基づく熱意が明白に現れました。
perpauci necessitudinem secuti officium praestiterunt.
私的な親交に従って義務を果たした者は、極めてわずかでした。
itaque mihi est Domitius inimicissimus ut ne familiarem quidem suum quemquam tam oderit quam me, atque eo magis quod per iniuriam sibi putat ereptum auguratum, quoius ego auctor fuerim.
それゆえ、ドミティウスは私を非常に敵視しており、自分の親しい者の誰も、私ほどには憎んでいないほどです。 そして、不当にも自分がアウグル職を奪われたと彼が考えており、そのアウグル職の推進者が私であったからこそ、なおさらそうなのです。
nunc furit tam gavisos homines suum dolorem †unumque move studiosiorem Antoni;
今や彼は、人々が自分の苦痛をこれほど喜んでいること、そして†アントニウスに対して誰よりも熱心であることに激怒しています。
nam Cn. Saturninum adulescentem ipse Cn.
というのも、若きグナエウス・サトゥルニヌスを、グナエウス・ドミティウス自身が被告として告発したからです。
Domitius reum fecit sane quam superiore a vita invidiosum;
彼はこれまでの生き方からして実に不評を買っている人物です。
quod iudicium nunc in exspectatione est, etiam in bona spe post Sex. Peducaei absolutionem.
この裁判は現在待たれており、セクストゥス・ペドゥカエウスの無罪判決の後とあって、良い見通しさえ持たれています。
§8.14.2de summa re publica saepe tibi scripsi me in annum pacem non videre et, quo propius ea contentio quam fieri necesse est accedit, eo clarius id periculum apparet.
国家の最高の問題について、私はあなたに、今後一年間平和を見通せないと度々書きました。 そして、避けられないあの対立が近づけば近づくほど、その危険はますます明白に現れてきます。
propositum hoc est, de quo qui rerum potiuntur sunt dimicaturi, quod Cn.
権力を握っている者たちが争おうとしている提示された論点はこれです。
Pompeius constituit non pati C. Caesarem consulem aliter fieri nisi exercitum et provincias tradiderit, Caesari autem persuasum est se salvum esse non posse si ab exercitu recesserit;
すなわち、グナエウス・ポンペイウスは、ガイウス・カエサルが軍隊と属州を引き渡さない限り、執政官になることを許さないと決定したことであり、一方、カエサルは、もし自分が軍隊から離れれば身の安全を保てないと確信していることです。
fert illam tamen condicionem, ut ambo exercitus tradant.
それでも彼は、両者が軍隊を引き渡すという条件を提示しています。
sic illi amores et invidiosa coniunctio non ad occultam recidit obtrectationem, sed ad bellum se erupit;
このようにして、かつてのあの友愛と嫉妬を招いた同盟は、隠れた非難に逆戻りしたのではなく、戦争へと突如爆発したのです。
neque mearum rerum quid consili capiam reperio;
私自身の身の振り方について、どのような方針をとるべきか見出せません。
quod non dubito quin te quoque haec deliberatio sit perturbatura.
この思案があなたをも混乱させるであろうことを、私は疑いません。
nam mihi cum hominibus his et gratia et †necessitudinem cum causam illam unde homines odi.
なぜなら、私にはこれらの人々との好意や†結びつきがある一方で、あの大義は憎むものの、そこには私が憎む人々が[いるから]です。
§8.14.3illud te non arbitror fugere quin homines in dissensione domestica debeant, quam diu civiliter sine armis certetur, honestiorem sequi partem, ubi ad bellum et castra ventum sit, firmiorem et id melius statuere quod tutius sit.
国内の争いにおいては、武器を持たずに市民の間で争われている限りは、より名誉ある陣営に従うべきであり、戦争と陣営に突入したときには、より強い陣営に従い、より安全なものをより良いと判断すべきであるということを、あなたもよくご存じだと思います。
in hac discordia video Cn. Pompeium senatum quique res iudicant secum habiturum, ad Caesarem omnis qui cum timore aut mala spe vivant accessuros; exercitum conferendum non esse.
この不和において、グナエウス・ポンペイウスは元老院と判決を下す人々を味方につけるでしょうが、カエサルの側には、恐怖やよからぬ期待を抱いて生きているすべての人々が加わるであろうこと、そして軍隊(の強さ)は比較にならないことを私は予見しています。
omnino satis spati est ad considerandas utriusque copias et eligendam partem.
ともかく、両者の軍勢を熟考し、陣営を選択するための時間は十分にあります。
§8.14.4prope oblitus sum quod maxime fuit scribendum.
最も書くべきだったことを忘れるところでした。
scis Appium censorem hic ostenta facere, de signis et tabulis, de agri modo, de acre alieno acerrime agere? persuasum est ei censuram lomentum aut nitrum esse.
監察官アッピウスが、ここで奇妙なことを行っており、彫像や絵画、土地の所有制限、債務について極めて激しく取り締まっているのを、あなたは知っていますか。 彼には、監察官の職とは化粧粉かソーダのようなものであるという確信があるのです。
errare mihi videtur;
彼は間違っていると私には思われます。
nam sordis eluere vult, venas sibi omnis et viscera aperit.
というのも、彼は汚れを洗い流そうと望みながら、自分自身のすべての血管と内臓を切り開いているからです。
curre, per deos atque homines! et quam primum haec risum veni, legis Scantiniae iudicium apud Drusum fieri, Appium de tabulis et signis agere;
神々と人間の名にかけて、走って来てください! そして一刻も早く、これらのことを笑いに来てください。 ドルススの法廷でスカンティニア法に基づく裁判が行われており、アッピウスが絵画や彫像について取り締まっていることを。
crede mihi, est monerandum.
私を信じてください、これは驚嘆すべきことです。
Curio noster sapienter id, quod remisit de stipendio Pompei, fecisse existimatur.
私たちのクリオは、ポンペイウスの俸給に関して要求を撤回したことで、賢明な行動をとったと評価されています。
ad summam, quaeris quid putem futurum.
要するに、何が起こると私が考えているかをあなたは尋ねるのですね。
si alter uter eorum ad Parthicum bellum non eat, video magnas impendere discordias, quas ferrum et vis iudicabit;
もし彼らのどちらか一方がパルティア戦争に赴かないなら、剣と暴力が判定を下すことになる大きな不和が差し迫っているのを、私は予見しています。
uterque et animo et copiis est paratus.
両者ともに、決意においても軍事力においても準備が整っています。
si sine summo periculo fieri posset, magnum et iucundum tibi Fortuna spectaculum parabat.
もし極めて大きな危険を伴わずに済むのであれば、運命の女神はあなたのために、壮大で愉快な見世物を準備してくれていたことでしょう。