§8.11.1non diu sed acriter nos tuae supplicationes torserunt;
あなたの感謝祭の件は、長くはありませんでしたが激しく我々を悩ませました。
incideramus enim in difficilem nodum.
というのも、我々は難しい結び目に陥っていたからです。
nam Curio tui cupidissimus, quoi omnibus rationibus comitiales dies eripiebantur, negabat se ullo modo pati posse decerni supplicationes, ne quod furore Pauli adeptus esset boni sua culpa videretur amisisse et praevaricator causae publicae existimaretur.
あなたを非常に支持しているクリオは、あらゆる方法で民会開催日を奪われつつあったのですが、感謝祭が可決されるのをいかなる方法でも容認できないと主張していました。 パウルスの狂気によって得た利益を、自身の過失によって失ったように見えたり、国家の大義に対する裏切り者と見なされたりしないようにするためです。
itaque ad pactionem descendimus, et confirmarunt consules se his supplicationibus in hunc annum non usuros.
そこで我々は妥協に至り、執政官たちは今年中にはこの感謝祭を布告しない(その休日を利用しない)ことを言明しました。
plane quod utrasque consulibus gratias agas est, Paulo magis certe;
明らかに、両方の執政官に感謝すべき理由がありますが、確かにパウルスに対してより多く感謝すべきです。
nam Marcellus sic respondit ei, spem in istis supplicationibus non habere, Paulus, se omnino in hunc annum non edicturum.
なぜなら、マルケッルスはそれに対して、その感謝祭に期待は抱いていないと答えたのに対し、パウルスは、今年中には一切布告しないと答えたからです。
§8.11.2renuntiatum nobis erat Hirrum diutius dicturum.
ヒルルスが長々と演説するだろうと我々に報告されていました。
prendimus eum;
私たちは彼を捕まえて説得しました。
non modo non fecit sed, cum de hostiis ageretur et posset rem impedire si ut numeraretur postularet, tacuit;
彼は長演説をしなかっただけでなく、生贄の件が議論されていて、出席者数のカウントを要求すれば議事を妨害できたはずの時に、沈黙を守りました。
tantum Catoni adsensus est, qui de te locutus honorifice non decrerat supplicationes.
彼はただ、あなたのことを名誉ある形で語りながらも感謝祭を決議しなかったカトに同意しただけでした。
tertius ad hos Favonius accessit.
これらに三人目としてファウォニウスが加わりました。
qua re pro cuiusque natura et instituto gratiae sunt agendae, his, quod tantum voluntatem ostenderunt, pro sententia cum impedire possent non pugnarunt, Curioni vero, quod de suarum actionum cursu tua causa deflexit.
それゆえ、それぞれの性格と方針に応じて感謝がなされるべきです。 彼らに対しては、好意だけを示し、妨害できたにもかかわらず自身の意見のために闘わなかったことに対して、クリオに対しては、あなたのために彼自身の行動の軌道から外れてくれたことに対して。
nam Furnius et Lentulus, ut debuerunt, quasi eorum res esset, una nobiscum circumierunt et laborarunt.
というのも、フルニウスとレントゥルスは、当然なすべきこととして、まるで自分自身の事柄であるかのように、我々と一緒に奔走し、尽力してくれたからです。
Balbi quoque Corneli operam et sedulitatem laudare possum;
コルネリウス・バルブスの尽力と熱心さも私は称賛できます。
nam cum Curione vehementer locutus est et eum, si aliter fecisset, iniuriam Caesari facturum dixit, tum eius fidem in suspicionem adduxit.
彼はクリオと激しく話し、もし彼が異なる行動をとるならカエサルに対して不義を働くことになると言っただけでなく、彼の誠実さに疑いを投げかけたからです。
decrerant quidem neque transigi volebant Domitii, Scipiones.
ドミティウスやスキピオの一派は、確かに感謝祭を決議したものの、妥協による解決を望んでいませんでした。
quibus hac re ad intercessionem evocandam interpellantibus venustissime Curio respondit se eo libentius non intercedere, quod quosdam qui decernerent videret confici nolle.
彼らがこの件で拒否権を行使させようと割り込んできたとき、クリオは極めて優雅に、自分が拒否権を行使しないのは、可決しようとしている者たちがそれが実行されるのを望んでいないのを見ているからこそ、いっそう喜んで行使しないのだ、と答えました。
§8.11.3quod ad rem publicam attinet, in unam causam omnis contentio conlecta est de provinciis;
国家に関する限り、すべての争いは属州に関する一つの問題に集中しています。
in quam adhuc incubuisse cum senatu Pompeius videtur ut Caesar Id. Nov. decedat;
これについて、ポンペイウスは元老院とともに、カエサルが11月13日に退任するようにと、これまで全力を注いできたように見えます。
Curio omnia potius subire constituit quam id pati, ceteras suas abiecit actiones.
クリオはそれを容認するくらいならむしろあらゆる困難に耐える決意をし、自身の他のすべての活動を放棄しました。
nostri porro, quos tu bene nosti, ad extremum certamen rem deducere non audebant.
さらに、あなたがよく知っている我が味方は、事態を極限の闘争にまで持ち込む勇気を持てずにいました。
scaena rei totius haec: Pompeius, tamquam Caesarem non impugnet sed quod illi aequum putet constituat, ait Curionem quaerere discordias, valde autem non vult et plane timet Caesarem cos. desig. prius, quam exercitum et provinciam tradiderit.
事態全体の構図はこうです。 ポンペイウスは、まるでカエサルを攻撃しているのではなく彼にとって公平と思われることを定めているかのように装い、クリオが不和を求めているのだと言っていますが、その実、カエサルが軍隊と属州を引き渡す前に執政官指名者となることを強く嫌い、明らかに恐れています。
accipitur satis male a Curione et totus eius secundus consulatus exagitatur.
これはクリオによってかなり厳しく非難され、彼の2回目の執政官期の全体が厳しく追及されています。
hoc tibi dico: si omnibus rebus prement Curionem, Caesar defendet intercessorem;
私はあなたにこう言っておきましょう。 もし彼らがあらゆる手段でクリオを圧迫するなら、カエサルは拒否権行使者を擁護するでしょう。
si, quod videntur, reformidarint, Caesar quoad volet manebit.
もし彼らが、そうしているように見えますが、怖気づくなら、カエサルは自分が望む限り留まるでしょう。
§8.11.4quam quisque sententiam dixerit, in commentario est rerum urbanarum;
誰がどのような意見を述べたかは、都市の出来事の記録にあります。
ex quo tu quae digna sunt selige;
そこからあなたはふさわしいものを選び出しなさい。
multa transi, in primis ludorum explosiones et funerum et ineptiarum ceterarum.
多くのこと、とりわけ競技会での野次や、葬儀、その他のくだらない事柄は読み飛ばしなさい。
plura habet utilia;
そこには役立つことがより多く含まれています。
denique malo in hanc partem errare, ut quae non desideres audias, quam quicquam quod opus est praetermittatur.
要するに、私はむしろ、必要のないことをあなたが耳にするという方向で間違える方を、必要なことが何か見落とされることよりも望むのです。
tibi curae fuisse de Sittiano negotio gaudeo;
シッティウスの件があなたの気にかかっていたことを嬉しく思います。
sed quoniam suspicaris minus certa fide eos tibi visos, tamquam procurator sic agas rogo.
しかし、彼らがあなたにとってあまり信頼がおけないように見えたとあなたが疑っている以上、まるで代理人であるかのようにその件を処理してくださるようお願いします。