Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §7.5.1-7.5.3

カエサルへのトレバティウスの推薦

127 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはカエサルに対し、法律の第一人者であるトレバティウスを心から推薦し、彼に厚い好意と配慮を寄せるよう要請している。

§7.5.1vide quam mihi persuaserim te me esse alterum non modo in iis rebus, quae ad me ipsum, sed etiam in iis, quae ad meos pertinent.
私が自分にどれほど固く信じ込ませているかを見てください。 すなわち、私自身に関することだけでなく、私の親しい人々に関することにおいても、あなたがもう一人の私であることを。
C. Trebatium cogitaram, quocumque exirem, mecum ducere, ut eum meis omnibus studiis, beneficus quam ornatissimum domum reducerem;
私は、どこに出かけるにしても、ガイウス・トレバティウスを同行させようと考えていました。 私のあらゆる熱意と親切によって、彼をできる限り引き立てて家に帰すために。
sed, postea quam et Pompei commoratio diuturnior erat quam putaram, et mea quaedam tibi non ignota dubitatio aut impedire profectionem meam videbatur aut certe tardare (vide quid mihi sumpserim), coepi velle ea Trebatium exspectare a te, quae sperasset a me, neque me hercule minus ei prolixe de tua voluntate promisi quam eram solitus de mea polliceri.
しかし、ポンペイでの滞在が思っていたよりも長くなり、また、あなたもよくご存じの私の何らかの躊躇が、私の出発を妨げるか、あるいは少なくとも遅らせるように見えたため(私がどれほどの大胆なことを自分に引き受けているか見てください)、私はトレバティウスが私に期待していたことをあなたに期待してもらいたいと望むようになりました。 そして、誓って、私はあなたの好意について、自分が自分自身の好意について約束するのに慣れていたのと少しも劣らず気前よく彼に約束したのです。
§7.5.2Casus vero mirificus quidam intervenit quasi vel testis opinionis meae vel sponsor humanitatis tuae.
しかし、私の考えの証人、あるいはあなたの人間味の保証人であるかのように、ある驚くべき偶然が割り込んできました。
nam cum de hoc ipso Trebatio cum Balbo nostro loquerer accuratius domi meae, litterae mihi dantur a te, quibus in extremis scriptum erat: M. †itfiuium, quem mihi commendas, vel regem Galliae faciam, vel hunc† Leptae delega, si vis.
というのも、私が我が家で、私たちのバルブスとまさにこのトレバティウスについて詳しく話し合っていたとき、あなたからの手紙が届けられたのですが、その末尾にはこう書かれていたのです。 「あなたが私に推薦してくれているM. †itfiuiumを、私はガリアの王にするか、あるいは彼を†、もし望むならレプタに委ねよう。
tu ad me alium mitte quem ornem.
君は私のところに、私が引き立てるべき別の者を送ってくれ」と。
sustulimus manus et ego et Balbus.
私とバルブスは両手を挙げました。
tanta fuit opportunitas, ut illud nescio quid non fortuitum, sed divinum videretur.
あまりにも絶妙なタイミングであったため、その何物かは偶然ではなく、神的なもののように思われました。
Mitto igitur ad te Trebatium atque ita mitto ut initio mea sponte, post autem invitatu tuo mittendum duxerim.
それゆえ、私はあなたのもとにトレバティウスを送ります。 そして、最初は私の自発的な意志から、しかし後にはあなたの招きによって彼を送るべきだと判断した、そのような形で送るのです。
§7.5.3hunc, mi Caesar, sic velim omni tua comitate complectare, ut omnia, quae per me possis adduci ut in meos conferre velis, in unum hunc conferas.
わがカエサルよ、この男を、あなたのあらゆる優しさで抱きしめていただきたい。 それは、私を通じてあなたが私の親しい人々に施したいと思うようになるかもしれないすべてのものを、この一人の男に注いでほしいということです。
de quo tibi homine haec spondeo non illo vetere verbo meo, quod cum ad te de Milone scripsissem, iure lusisti, sed more Romano, quo modo homines non inepti loquuntur, probiorem hominem, meliorem virum, pudentiorem esse neminem;
この人物について、私はあなたに、私がミロについてあなたに書いたときにあなたが当然にもからかわれたあの私の古い言葉ではなく、ローマ風の、愚かでない人々が語るやり方で、これほど誠実な人間、これほど優れた人物、これほど慎み深い者は他にはいないと保証します。
accedit etiam, quod familiam ducit in iure civili singulari memoria, summa scientia.
さらに、彼は比類のない記憶力と最高の知識によって、市民法において第一人者であるという事実が加わります。
huic ego neque tribunatum neque praefecturam neque ullius benefici certum nomen peto, benevolentiam tuam et liberalitatem peto neque impedio quo minus, si tibi ita placuerit, etiam hisce eum ornes gloriolae insignibus;
私は彼のために、軍事護民官の職も、長官の職も、あるいは何らかの恩恵の決まった名称も求めてはいません。 私はあなたの好意と寛大さを求めているのであり、もしあなたがそう望むなら、これらのささやかな名誉の標章で彼を飾ることを妨げはしません。
totum denique hominem tibi ita trado, 'de manu,' ut aiunt, 'in manum' tuam istam et victoria et fide praestantem.
要するに、私はこの男のすべてをあなたに引き渡すのです、人々が言うように『手から手へ』、勝利と信頼において傑出したあなたのその手へと。
simus enim putidiusculi, quamquam per te vix licet;
私たちは少々おこがましい者になりましょう、もっともあなたの前ではほとんど許されないことですが。
verum, ut video, licebit.
しかし、私の見るところ、許されるでしょう。
cura ut valeas, et me, ut amas, ama.
健康に気をつけて、私を愛してくれているように、私を愛してください。

語釈・文法注

  1. §7.5.1persuaserim — 間接疑問節 `quam mihi persuaserim` の述語動詞。対格不定詞句 `te me esse alterum` を目的語にとり、「自分が〜と確信している」の意を表す。
  2. §7.5.1beneficus — 主格形容詞で主語(キケロ)に一致する。ここでは「恩恵を与える者として」の意。写本異同の `beneficiis`(恩恵・好意によって)の意で理解することも可能。
  3. §7.5.2vel regem Galliae faciam, vel hunc† — カエサルの手紙の末尾からの引用部分。固有名詞 `M. †itfiuium`(Orfius などの破損)に続く文で、†…† は伝承テキストの破損を示す。
  4. §7.5.3familiam ducit — 「家族(一門)を率いる」という直訳から転じた慣用表現で、ここでは学問分野(市民法 `in iure civili`)における「第一人者である」「首位を占める」を意味する。
  5. §7.5.3quo minus ... ornes — 妨害を意味する動詞 `impedio` に伴う `quo minus` 節(接続法 `ornes`)。「あなたが彼を名誉で飾ることを私は妨げない」の意。
  6. §7.5.3putidiusculi — 形容詞 `putidus`(不快な、凝り固まった、執拗な)の縮小辞。自嘲を交えた謙遜表現として「少々おこがましい」「少ししつこい」の意で用いられている。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §7.5.1-7.5.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:7.5.1-7.5.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。