Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §6.22.1-6.22.3

沈黙の弁明と家族のための保身の勧め

122 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

著者は宛先の人への手紙が滞っていた理由を弁明し、厳しい状況にあっても、かつて培った知恵を活かして自らの身の安全を保ち、大切な家族のために生き延びるよう切に願っていることを伝える。

§6.22.1non ea res me deterruit quo minus, postea quam in Italiam venisti, litteras ad te mitterem, quod tu ad me nullas miseras, sed quia nec quid tibi pollicerer ipse egens rebus omnibus nec quid suaderem, cum mihimet ipsi consilium desset, nec quid consolationis adferrem in tantis malis reperiebam.
私がイタリアに到着されたあなたに手紙を送るのを、あなたが私に一通も送ってこなかったというその事実が阻んだのではありません。 そうではなく、自分自身があらゆるものを欠いており、あなたに何を約束してよいか、また自分自身に良策が欠けているときに何を勧めてよいか、これほどの災悪の中でどのような慰めをもたらせばよいか、それを見出せなかったからです。
haec quamquam nihilo meliora sunt nunc etiam atque etiam multo desperatiora, tamen inanis esse meas litteras quam nullas malui.
これらの状況は現在、少しも良くなっておらず、むしろはるかに絶望的ではありますが、それでも私は、自分の手紙が中身のないものである方が、全くないよりもましであると望みました。
§6.22.2ego si te intellegerem plus conatum esse suscipere rei p. causa muneris quam quantum praestare potuisses, tamen, quibuscumque rebus possem, ad eam condicionem te vivendi, quae daretur quaeque esset, hortarer;
もし私が、あなたが国家のために、自分が果たすことができた以上の任務を引き受けようと試みたと理解していたなら、それでも、私ができるいかなる手段によっても、与えられ存在しているその生き方の条件へと、あなたを促したことでしょう。
sed cum consili tui bene fortiterque suscepti eum tibi finem statueris quem ipsa fortuna terminum nostrarum contentionum esse voluisset, oro obtestorque te pro vetere nostra coniunctione ac necessitudine proque summa mea in te benevolentia et tua in me pari, te ut nobis, parenti, coniugi tuisque omnibus quibus es fuistique semper carissimus, salvum conserves, incolumitati tuae tuorumque, qui ex te pendent, consulas, quae didicisti quaeque ab adulescentia pulcherrime a sapientissimis viris tradita memoria et scientia comprehendisti, iis hoc tempore utare, quos coniunctos summa benevolentia plurimisque officiis amisisti, eorum desiderium, si non aequo animo, at forti feras.
しかし、立派に、かつ勇敢に企てられたあなたの計画に対して、運命そのものが我々の争いの限界であることを望んだような、そのような終わりをあなたが自分で定めた以上、私は私たちの古い結びつきと親密さ、そして私のあなたに対する最高の好意とあなたの私に対する同様の好意のために、あなたに懇願し、請い求めます。 あなたが自分自身を、私たちや、親や、妻や、そしてあなたにとって常に最も愛おしく、今もそうであるすべての家族のために、無事にとどめておくように。 あなた自身と、あなたに依存している家族の安全に配慮するように。 あなたが学び、かつ青年期から最も見事に、この上なく賢明な人々から伝えられたものとして記憶と知識の中に収めた事柄を、この時に用いるように。 あなたが最高の好意と数々の親切によって結ばれていたのに失ってしまった人々に対する思慕を、平静な心でとはいかなくとも、せめて強い心で耐え忍ぶように。
§6.22.3ego quid possim nescio vel potius me parum posse sentio;
私は自分が何に力になれるかを知りません、あるいはむしろ、自分がほとんど力になれないと感じています。
illud tamen tibi polliceor, me, quaecumque saluti dignitatique tuae conducere arbitrabor, tanto studio esse facturum, quanto semper tu et studio et officio in meis rebus fuisti.
しかし、次のことを私はあなたに約束します。 あなたの安全と尊厳に資すると私が判断するいかなることも、あなたが私の身の上において常に示してくれた熱意と義務と同じほどの熱意をもって、私が行うであろうことを。
hanc meam voluntatem ad matrem tuam, optimam feminam tuique amantis simam, detuli.
この私の意志を、あなたの母親、すなわちこの上なく優れた女性であり、あなたをこの上なく愛している方に、私は伝えました。
si quid ad me scripseris, ita faciam, ut te velle intellexero;
もしあなたが私に何かを書き送ってくれるなら、私は、あなたが望んでいると私が理解した通りに行うでしょう。
sin autem tu minus scripseris, ego tamen omnia quae tibi utilia esse arbitrabor summo studio diligenterque curabo.
しかし、もしあなたが書き送ってこないとしても、それでも私は、あなたにとって有益であると私が判断するすべての事柄を、最高の熱意をもって細心の注意を払って配慮するつもりです。
vale.
健やかに。

語釈・文法注

  1. §6.22.1non ea res me deterruit quo minus... quod... — 「〜が私を阻んで手紙を送らせなかったのではない」という主文(non ea res me deterruit quo minus ... mitterem)において、quod tu ad me nullas miseras(あなたが私に一通も送ってこなかったこと)という名詞節が先行する ea res(その事柄)の同格(具体的説明)となっている。
  2. §6.22.2oro obtestorque te... — 懇願の主動詞 oro obtestorque te に導かれ、一連の接続法現在形動詞(conserves, consulas, utare, feras)を伴う ut 節(ut の位置は te ut と後置されている)が並列して接続する、長く複雑な文構造である。utare は第2人称単数現在接続法(受動態・異態動詞 utor )。
  3. §6.22.2quos coniunctos... eorum desiderium — 関係代名詞 quos が導く節が前方に置かれ、主節の指示代名詞 eorum を修飾・先取りする構造。また eorum は desiderium(慕情、失った痛み)に係り、客観的属格(彼らに対する思慕)として機能している。
  4. §6.22.3tuique amantissimam — 現在分詞が形容詞として用いられた amantissimus(最も愛している)は、対格ではなく属格を目的語に取るため、二人称代名詞の属格 tui を伴っている。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §6.22.1-6.22.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:6.22.1-6.22.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。