§5.19.1etsi mihi numquam dubium fuit quin tibi essem carissimus, tamen cotidie magis id perspicio, exstatque id, quod mihi ostenderas quibusdam litteris, hoc te studiosiorem in me colendo fore quam in provincia fuisses (etsi meo iudicio nihil ad tuum provinciale officium addi potest), quo liberius iudicium esse posset tuum.
私があなたにとってきわめて大切な存在であることについて、私には一度も疑いがなかったものの、日ごとに私はそのことをよりはっきりと認識しております。 そして、あなたがかつてある書簡で私に示してくれたこと、すなわち、あなたの判断がより自由でありうるために、あなたが属州にいた時よりもさらに熱心に私との交誼に努めるつもりであるということが(私の判断では、あなたの属州での職務の遂行にはこれ以上何も付け加えることはできませんが)、明らかになっております。
itaque me et superiores litterae tuae admodum delectaverunt, quibus et exspectatum meum adventum abs te amanter videbam et, cum aliter res cecidisset ac putasses, te meo consilio magno opere esse laetatum, et ex his proximis litteris magnum cepi fructum et iudici et offici tui, iudici, quod intellego te, id quod omnes fortes ac boni viri facere debent, nihil putare utile esse nisi quod rectum honestumque sit, offici, quod te mecum, quodcumque cepissem consili, polliceris fore;
それゆえ、あなたの以前の書簡は私を大いに喜ばせました。 そこでは、私の到来があなたによって愛情を込めて待ち望まれていることが見て取れ、また、事態があなたの考えていたのとは異なる結果になった時、あなたが私の助言を大いに喜んでくれたことが見て取れました。 そしてこの直近の書簡から、私はあなたの判断と厚意の大きな成果を受け取りました。 判断の成果とは、すべての勇敢で優れた人々がなすべきこと、すなわち、正しく高潔なこと以外には何ものも有益ではないとあなたが考えていると私が理解したことであり、厚意の成果とは、私がどのような計画を立てようとも、あなたが私とともにあると約束してくれていることです。
quo neque mihi gratius neque, ut ego arbitror, tibi honestius esse quicquam potest.
これ以上に私にとって喜ばしく、また私が思うに、あなたにとって高潔なことはほかにあり得ません。
§5.19.2mihi consilium captum iam diu est;
私の計画はすでにかなり前から決まっております。
de quo ad te, non quo celandus esses, nihil scripsi antea, sed quia communicatio consili tali tempore quasi quaedam admonitio videtur esse offici vel potius efflagitatio ad coeundam societatem vel periculi vel laboris.
それについて、あなたに隠しておくべきであったからではなく、このような時期に計画を打ち明けることは、義務の促し、あるいはむしろ、危険や労苦をともに分かち合うことへの強要のように思われるがゆえに、事前にあなたに何も書きませんでした。
Cum vero ea tua sit voluntas, humanitas, benevolentia erga me, libenter amplector talem animum, sed ita (non enim dimittam pudorem in rogando meum): si feceris id, quod ostendis, magnam habebo gratiam, si non feceris, ignoscam et alterum timori, alterum mihi te negare non potuisse arbitrabor.
しかし、私に対するあなたの意思、親切、厚意がこれほどのものであるからには、私はそのようなお気持ちを喜んで受け入れます。 ただし、次のような条件付きです(というのも、私は懇願するにあたって自分の慎み深さを捨てるつもりはないからです)。 もしあなたが、自ら示していることを実行してくれるなら、大いに感謝するでしょう。 もし実行しないなら、お許ししましょう。 そして、一方(実行しなかったこと)を恐れのせいに、他方(そう申し出たこと)を私に対して拒絶できなかったためだと私は考えるでしょう。
est enim res profecto maxima.
実際、これはきわめて重大な事柄なのです。
quid rectum sit apparet, quid expediat obscurum est, ita tamen, ut si nos ii sumus, qui esse debemus, id est studio digni ac litteris nostris, dubitare non possimus quin ea maxime conducant, quae sunt rectissima.
何が正しいかは明白ですが、何が好都合であるかは不透明です。 しかしながら、もし私たちがそうあるべき人間であるなら、すなわち、私たちの情熱と学問にふさわしい人間であるなら、最も正しいことこそが最も有益であると疑うことはできません。
qua re tu, si simul placebit, statim ad me venies;
それゆえ、もしそれと同時にあなたの気に入るなら、すぐに私のところへ来てください。
sin idem placebit atque eodem, nec continuo poterit, omnia tibi ut nota sint faciam.
しかし、同じことが気に入っても同時には不可能であるなら、すべてがあなたに知らされるように手配いたします。
quicquid statueris, te mihi amicum, sin id, quod opto, etiam amicissimum iudicabo.
あなたがどのように決定しようとも、私はあなたを私の友人であると判断するでしょうし、もし私が望むような決定をしてくれるなら、きわめて親密な友人であると判断するでしょう。