Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §5.18.1-5.18.2

シッティウスへの励ましと国家の混乱による慰め

94 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

著者が、不遇の身にあるシッティウスに対し、人間としての宿命を賢明に耐えて自分を保つよう励まし、国家や裁判の危機的現状を引いて彼を慰める。

§5.18.1etsi egomet, qui te consolari cupio, consolandus ipse sum, propterea quod nullam rem gravius iam diu tuli quam incommodum tuum, tamen te magno opere non hortor solum, sed etiam pro amore nostro rogo atque oro, te conligas virumque te praebeas et, qua condicione omnes homines et quibus temporibus nos nati simus, cogites.
私自身、あなたを慰めることを望んでいるものの、私自身が慰められるべき身なのですが、それはあなたの不幸ほど、私が長い間これほど重く受け止めてきた出来事は他にないからです。 それでも、あなたを大いに励ますだけでなく、私たちの愛に免じて求めかつ懇願します、あなたが心を落ち着かせ、男らしく振る舞い、そして、いかなる条件のもとにすべての人間が、またいかなる時代に私たちが生まれたのかを深く考えることを。
plus tibi virtus tua dedit quam fortuna abstulit, propterea quod adeptus es quod non multi homines novi, amisisti quae plurimi homines nobilissimi.
あなたの徳は、運命が奪い去ったものよりも多くのものをあなたに与えました。 なぜなら、多くの新参者が得られなかったものをあなたは獲得し、多くの極めて高貴な人々が失ったものをあなたは失ったからです。
ea denique videtur condicio impendere legum, iudiciorum, temporum, ut optime actum cum eo videatur esse, qui quam levissima poena ab hac re p. discesserit.
要するに、法律、裁判、時代のこのような状態が差し迫っているように見え、そのため、できるだけ軽い処罰でこの国家から去った者こそが、最も幸運であったように思われるほどです。
§5.18.2tu vero, qui et fortunas et liberos habeas et nos ceterosque necessitudine et benevolentia tecum coniunctissimos, quomque magnam facultatem sis habiturus nobiscum et cum omnibus tuis vivendi, et cum unum sit iudicium ex tam multis quod reprehendatur, ut quod una sententia eaque dubia potentiae alicuius condonatum existimetur, omnibus his de causis debes istam molestiam quam lenissime ferre.
しかしながら、財産も子供たちも持ち、また私たちやその他の、義務と好意によってあなたと極めて緊密に結ばれた者たちを持っており、さらに私たちやあなたの身内のすべてとともに生きる大きな機会を持つことになるであろうあなた、そして、あれほど多くの裁判の中で非難されるべきものがただ一つだけであり、それも一つの、しかも疑わしい一票によってある権力者の意向に迎合したものとみなされるようなものであるからには、これらすべての理由により、あなたはあの苦痛をできるだけ穏やかに耐えるべきです。
meus animus erit in te liberosque tuos semper, quem tu esse vis et qui esse debet.
私の心は、あなたとあなたの子供たちに対して常に、あなたがそう望むような、またそうあるべき姿であり続けるでしょう。

語釈・文法注

  1. 5.18.1te conligas — rogo atque oro に導かれる名詞節で、接続詞 ut が省略された接続法現在。間接命令・懇願を表す。
  2. 5.18.1optime actum cum eo — 非人称表現 actum est cum aliquo(〜の身の上が〜である、〜が扱われる)の受動態不定詞形。ここでは「彼の身の上が最も良い状態にある(最も幸運である)」という意味になる。
  3. 5.18.2potentiae alicuius condonatum — condonare は「(誰かのために)差し出す、妥協する、許す」を意味し、ここでは与格 potentiae を伴い、「ある権力(または権力者)のために譲歩された(権力者の意志に屈して歪められた)」という意味。iudicium(裁判)を主語とする対格不定詞句 quod... condonatum [esse] existimetur の一部。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §5.18.1-5.18.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:5.18.1-5.18.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。