Humanitext Reader

キケロ · 縁者・友人宛書簡 §3.9.1-3.9.4

アッピウスへの祝意と感謝祭決議への協力要請

50 / 413 箇所 · ラテン語

要旨

キケロはアッピウスから届いた友好的な手紙を喜び、彼の凱旋式の見込みを祝福する。また、互いの約束の履行や、自身への感謝祭(スプリカティオ)の決議に向けた協力を要請する。

§3.9.1vix tandem legi litteras dignas Ap. Claudio, plenas humanitatis, offici, diligentiae.
\nようやくついに、アッピウス・クラウディウスにふさわしい、親切心、礼儀、誠意に満ちた手紙を読みました。
aspectus videlicet urbis tibi tuam pristinam urbanitatem reddidit;
どうやら都の光景が、あなたにあなた本来の洗練を取り戻させたようです。
nam quas ex itinere ante quam ex Asia egressus es ad me litteras misisti, unas de legatis a me prohibitis proficisci, alteras de Appianorum aedificatione impedita, legi perinvitus;
というのも、あなたがアジアを出発する前に旅路から私に送った手紙、すなわち、一方の私のせいで出発を禁じられた使節たちに関するものと、他方のアッピア市民の建設工事が妨げられたことに関するものとは、極めて不快に読んだからです。
itaque conscientia meae constantis erga te voluntatis rescripsi tibi subiratus.
そのため、あなたに対する私の変わらぬ好意を自覚しつつ、私はいくらか立腹して返事を書きました。
Iis vero litteris lectis, quas Philotimo, liberto meo, dedisti, cognovi intellexique in provincia multos fuisse, qui nos, quo animo inter nos sumus, esse nollent, ad urbem vero ut accesseris vel potius ut primum tuos videris, cognosse te ex iis, qua in te absentem fide, qua in omnibus officiis tuendis erga te observantia et constantia fuissem.
しかし、あなたが私の解放奴隷フィロティムスに託したあの手紙を読んだとき、私は、私たちが互いに抱いているような良好な関係でいることを望まない多くの人々が属州にいたことを知り、理解しました。 しかし、あなたが都に近づくやいなや、あるいはむしろ、あなたの身内の者たちに最初に会うやいなや、不在のあなたに対して私がどれほどの誠実さを抱き、あなたに対するすべての義務を守るにあたってどれほどの敬意と一貫性を保ってきたかを、彼らからあなたが知ったということを、私は理解しました。
itaque quanti illud me aestimare putas, quod est in tuis litteris scriptum, si quid inciderit, quod ad meam dignitatem pertineat, etsi vix fieri possit, tamen te parem mihi gratiam relaturum? tu vero facile facies;
したがって、あなたの手紙に書かれていること、すなわち、もし私の尊厳に関わる何かが起こった場合、たとえそれがほとんど起こりそうにないとしても、あなたが私に同等の報いをしてくれるだろうということを、私がどれほど高く評価しているとあなたは思いますか。 実際、あなたはそれを容易に行うでしょう。
nihil est enim quod studio et benevolentia vel amore potius effici non possit.
というのも、熱意と好意、あるいはむしろ愛によって成し遂げられないことなど何もないからです。
§3.9.2ego, etsi ipse ita iudicabam et fiebam crebro a meis per litteras certior, tamen maximam laetitiam cepi ex tuis litteris de spe minime dubia et plane explorata triumphi tui, neque vero ob eam causam, quo ipse facilius consequerer (nam id quidem *)epikou/reion est), sed mehercule quod tua dignitas atque amplitudo mihi est ipsa cara per se.
\n\n私自身もそう判断していましたし、身内の者からの手紙でしばしば知らされていましたが、それでもあなたの凱旋式に対する全く疑いのない、明らかに確実な見込みについてのあなたからの手紙によって、私は最大の喜びを得ました。 しかし、それは私自身がより容易に達成できるようにするためという理由からではなく(というのも、それは実に実利的なことだからです)、そうではなく、誓って、あなたの尊厳と偉大さ自体が、それ自体として私にとって愛おしいからです。
qua re, quoniam pluris tu habes quam ceteri, quos scias in hanc provinciam proficisci, quod te adeunt fere omnes, si quid velis, gratissimum mihi feceris, si ad me, simulatque adeptus eris quod et tu confidis et ego opto, litteras miseris.
それゆえ、この属州に向けて出発する予定だとあなたが知っている人々を、あなたは他の人々よりも多く抱えているのだから(というのも、ほとんどすべての人があなたを訪ねるからです)、もし何か望むことがあれば、あなたが確信し、私が望んでいることを達成するやいなや、私に手紙を送ってくれれば、私にとってこれ以上嬉しいことはありません。
'longi subselli,' ut noster Pompeius appellat, iudicatio et mora si quem tibi item unum alterumve diem abstulerit (quid enim potest amplius?), tua tamen dignitas suum locum obtinebit;
私たちのポンペイウスが呼ぶところの「長いベンチ」の審議と遅延が、もしあなたから同様に一日か二日を奪うとしても(それ以上のことがどうしてあり得ましょうか)、あなたの尊厳は依然としてしかるべき地位を保つでしょう。
sed, si me diligis, si a me diligi vis, ad me litteras, ut quam primum laetitia adficiar, mittito.
しかし、もしあなたが私を愛しており、私から愛されることを望むなら、私ができるだけ早く喜びに満たされるよう、私に手紙を送ってください。
§3.9.3et velim, reliquum quod est promissi ac muneris tui, mihi persolvas.
\n\nそして、あなたの約束と贈り物の残りの部分を、私に果たしてほしいと思います。
Cum ipsam cognitionem iuris auguri consequi cupio tum mehercule tuis incredibiliter studiis erga me muneribusque delector.
私は鳥占いの法の知識そのものを習得したいと切望しているだけでなく、誓って、私に対するあなたの信じがたいほどの熱意と贈り物に大いに喜んでいます。
quod autem a me tale quiddam desideras, sane mihi considerandum est, quonam te remunerer potissimum genere.
しかし、あなたが私からそのような何かを望んでいることについては、私がどのような方法であなたに最もよく報いるべきかを、本当に熟考しなければなりません。
nam profecto non est meum, qui in scribendo, ut soles admirari, tantum industriae ponam, committere ut neglegens in scribendo fuisse videar, praesertim cum id non modo neglegentis, sed etiam ingrati animi crimen futurum sit.
なぜなら、あなたがいつも感嘆しているように、執筆活動にこれほどの努力を傾けている私が、書くことにおいて怠慢であったと思われるような過ちを犯すことは、決して私のすることではないからです。 特に、それが単に怠慢であるだけでなく、不実な心という非難を招くことになるならばなおさらです。
§3.9.4verum haec videbimus.
\n\nしかし、これらのことは追って検討しましょう。
illud, quod polliceris, velim pro tua fide diligentiaque et pro nostra non instituta, sed iam inveterata amicitia cures, enitare, ut supplicatio nobis quam honorificentissime quam primumque decernatur.
あなたが約束してくれたあのことについては、あなたの誠実さと熱心さに免じて、また私たちの、始まったばかりではなく、すでに久しく培われた友情に免じて、私に感謝祭ができるだけ名誉ある形で、できるだけ早く議決されるよう、配慮し、努力してほしいと思います。
omnino serius misi litteras quam vellem (in quo cum difficultas navigandi fuit odiosa, tum in ipsum discessum senatus incidisse credo meas litteras), sed id feci adductus auctoritate et consilio tuo idque a me recte factum puto, quod non statim, ut appellatus imperator sim, sed aliis rebus additis aestivisque confectis litteras miserim.
まったく、私が望んでいたよりも遅く手紙を送ってしまいました(その点については、航海の困難が不快であっただけでなく、私の手紙が元老院の閉会そのものと重なってしまったのだと信じています)。 しかし、私はあなたの権威と勧告に導かれてそうしたのであり、それは私にとって正しく行われたことだと考えています。 というのも、私がインペラトルと歓呼されてすぐにではなく、他の成果が付け加わり、夏季の作戦が終了した後に手紙を送ったからです。
haec igitur tibi erunt curae, quem ad modum ostendis, meque totum et mea et meos commendatos habebis.
したがって、あなたが示しているように、これらのことはあなたの配慮の対象となるでしょう。 そして、私自身、私の事柄、私の身内の者たちすべてを、あなたは推薦されたものとして心に留めてくれるでしょう。

語釈・文法注

  1. §3.9.1unas — 複数名詞(plurale tantum)である litteras (手紙一通)を修飾するため、数詞 unus が複数対格女性形をとっている。
  2. §3.9.1cognosse te — 短縮形 cognosse (= cognovisse)を不定詞動詞、te をその意味上の主語とする対格不定詞構文。主節の cognovi intellexique (私は知り、理解した)の目的語節として機能している。
  3. §3.9.2*)epikou/reion — ギリシア語形容詞 ἐπικούρειον のラテン文字表記。エピクロス主義の利己的・実利的な態度を指し、自らの利益(自身の凱旋式の実現)のために他者の成功を喜ぶ姿勢を否定する文脈で使われている。
  4. §3.9.3non est meum — 所有代名詞の中性形 meum が述語的に用いられ、「私の義務ではない」「私のすることではない」を意味する。真の主語は後続する committere ut... (〜という過ちを犯すこと)である。

この箇所を引用する

キケロ, 縁者・友人宛書簡 §3.9.1-3.9.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:3.9.1-3.9.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。